Sýretti túsirgender – A.Dúısenbaev, E.ÚKIBAEV
Yntymaqtastyq pen jaýapkershilik
Memleket basshysy qonaqjaılylyq tanytqany úshin Halk Maslahatynyń tóraǵasyna rızashylyq bildirdi. Sondaı-aq Gýrbangýly Berdimuhamedovtiń Qazaqstan men Túrikmenstan arasyndaǵy qarym-qatynasty nyǵaıtýǵa zor úles qosqanyn atap ótti.
Prezıdent qazaq-túrikmen yntymaqtastyǵy dostyq, tatý kórshilik jáne ózara qoldaý rýhynda qarqyndy damyp kele jatqanyna erekshe nazar aýdaryp, Túrikmenstanǵa resmı saparynyń maqsaty eki eldiń strategııalyq seriktestigin jańa deńgeıge shyǵarý ekenin aıtty.
– Sizdiń elińizben yntymaqtastyqty damytý máselesine zor jaýapkershilikpen qaraımyz. Biz – strategııalyq seriktes eldermiz. Jańa Birlesken úkimetaralyq komıssııanyń jumysy týraly aıtyp óttińiz. Men de onyń qyzmetin baqylap, Úkimetke baǵyt-baǵdar berip, qandaı sheshim qabyldaý kerek ekenin nusqap otyramyn. О́ıtkeni biz úshin Túrikmenstanmen dostyq baılanys basty basymdyqtardyń biri sanalady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

О́z kezeginde Gýrbangýly Berdimuhamedov Qazaqstan Prezıdentine iltıpat bildirip, onyń Túrikmenstanǵa resmı sapary aıasynda qol jetkiziletin ýaǵdalastyqtar eki el arasyndaǵy strategııalyq seriktestikti tereńdetýge yqpal etetinine senim bildirdi.
Áńgimelesý barysynda saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy ekijaqty yntymaqtastyqtyń basym baǵyttary egjeı-tegjeıli talqylandy.
Ashhabadta Abaı eskertkishi asqaqtady
Qazaqstan Prezıdenti men Túrikmenstan Halk Maslahatynyń tóraǵasy Ashhabad tórinde ultymyzdyń uly oıshyly Abaı Qunanbaıulyna arnalǵan eskertkishtiń ashylý rásimine qatysty.

Eń aldymen, Qasym-Jomart Toqaev Gýrbangýly Berdimuhamedov pen túrikmen halqyna Maqtymquly Pyraǵynyń 300 jyldyq mereıtoıyna oraı arnaıy shyǵarylǵan medalmen marapattaǵany úshin alǵys aıtty. Sonymen qatar muny eki el arasyndaǵy ózara syı-qurmet pen dostyqtyń belgisi retinde qabyldaıtynyn jetkizdi.
Memleket basshysy saltanatty jıynda sóılegen sózinde bul eskertkishtiń ashylýyn túrikmen baýyrlardyń qazaq halqyna aıryqsha qurmetiniń kórinisi dep sanaıtynyn atap ótti.
– Abaı – álemdik aýqymdaǵy alyp tulǵa. Onyń shyǵarmalary búkil adamzattyń asyl murasyna aınaldy. Jer júzindegi kóptegen qalada hakim Abaıdyń eskertkishi bar. Uly aqyn sanaly ǵumyryn aǵartý isine arnady. Abaı «Talap qyl artyq bilýge» dep, óner-bilim fılosofııasyn keńinen nasıhattady. Ol teńdessiz týyndylary arqyly myzǵymas qundylyqtardy dáriptedi. Jurtty otanshyldyqqa, bilimpazdyqqa, eńbekqorlyqqa baýlydy. Jaqsylyq pen parasattylyqqa úndedi. Ashhabadta Abaı eskertkishiniń ashylýy – baýyrlastyǵymyzdy nyǵaıta túsetin biregeı bastama, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Prezıdent bıyl Astanada túrikmen halqynyń uly oıshyly Maqtymquly Pyraǵynyń eskertkishi ashylǵanyn eske salyp, qazaq eli túrki jurtyna ortaq tulǵanyń shyǵarmashylyǵyna zor qurmetpen qaraıtynyn jetkizdi.
– Shyn máninde, Abaı men Maqtymquly eńbekteri – túrki dúnıesiniń qundy qazynasy. Ony saqtap, keıingi urpaqqa qaldyrý – barshamyzǵa ortaq mindet. Uly aqyndarymyzdyń poezııasynda ózara sabaqtastyq mysaldary kóp. Biz – túbi bir, tarıhy ortaq, tili men mádenıeti uqsas halyqtarmyz. Osy baýyrlastyq elderimizdiń qarym-qatynasyna arqaý bolyp otyr. Qazir bul baılanys strategııalyq seriktestik rýhynda damyp kele jatyr. Túrikmenstanǵa búgingi resmı saparym – sonyń aıqyn dáleli. Abaıdyń eskertkishi qazaq-túrikmen dostyǵynyń sımvolyna aınalady dep senemin, – dedi Prezıdent.
О́z kezeginde Túrikmenstan Halk Maslahatynyń tóraǵasy baýyrlas halyqtardyń tarıhı jáne mádenı ómirinde jarqyn iz qaldyrǵan belgili tulǵalar, oıshyldar men aqyndar murasyn saqtaýdyń jáne ony bolashaq urpaqqa jetkizýdiń máni zor ekenine toqtaldy.
– Búgin biz astanamyz Ashhabadtyń tamasha múıisinde ornalasqan ǵajap saıabaqta baýyrlas qazaq halqynyń uly aqyny, kórnekti mádenıet jáne óner qaıratkeri Abaı Qunanbaıulynyń eskertkishin ashý rásiminde bas qosyp otyrmyz. Barshańyzdy osy saltanatty sátpen shyn júrekten quttyqtaımyn! Túrikmen jáne qazaq halyqtary álemniń mádenı-rýhanı qazynasyna úlken úles qosty. Soǵan sáıkes, bul mádenı murany tyńǵylyqty zertteý, ony keńinen nasıhattaý jáne osy saladaǵy halyqaralyq áriptestikti damytý asa mańyzdy mindet bolyp sanalady, – dedi Gýrbangýly Berdimuhamedov.
Is-sharaǵa Túrikmenstannyń zııaly qaýym ókilderi jáne Qazaqstannyń resmı delegasııa músheleri qatysty.
Saltanatty jıynda «Kalkynysh» bı toby qos halyqtyń arasyndaǵy mádenı baılanystardyń tereń tamyryn tanytatyn «Túrikmen-qazaq dostyǵy» atty kompozısııasyn usyndy.
Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev Ashhabadqa resmı sapary aıasynda Túrikmenstannyń Táýelsizdik monýmentine gúl shoǵyn qoıdy. Prezıdent túrikmen eliniń basty eskertkishine taǵzym etý arqyly eki el arasyndaǵy dostyq pen yntymaqtastyqtyń berik ekenin kórsetti.
Strategııalyq seriktestiktiń múddesi
Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevty «Oǵyzhan» saraıynda Túrikmenstan Prezıdenti Serdar Berdimuhamedov qarsy aldy. Memleketter basshylary bir-birine resmı delegasııa múshelerin tanystyrdy. Sodan keıin taraptar shaǵyn quramda kelissóz júrgizdi.
Qasym-Jomart Toqaev baýyrlas eki el arasyndaǵy san qyrly yntymaqtastyqty nyǵaıtýda mundaı joǵary deńgeıdegi turaqty kezdesýlerdiń mańyzy zor ekenin atap ótti.

– Túrikmenstan – biz úshin týysqan el ári strategııalyq seriktes. Qazaqstan – sizdiń elińizben energetıka, kólik, logıstıka jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yqpaldastyqqa qatysty barlyq másele boıynsha senimdi odaqtas. Munyń aldaǵy ýaqytta da osy baǵytta jalǵasa beretinin atap ótkim keledi. Álbette, biz Túrikmenstannyń halyqaralyq arenadaǵy beıtarap statýsyna qurmetpen qaraımyz. Sizdiń elińiz óńirlik jáne halyqaralyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý isine óte eleýli úles qosyp keledi. Bul rette biz, eń aldymen, BUU jáne basqa da halyqaralyq uıymdar aıasynda tyǵyz qarym-qatynas jasaýǵa daıynbyz, – dedi Prezıdent.
О́z kezeginde Serdar Berdimuhamedov Túrikmenstannyń baýyrlas Qazaqstanmen strategııalyq seriktestikti jan-jaqty órkendetýge beıil ekenin rastady.
– Biz Túrikmenstannyń syrtqy saıasattaǵy beıtarap baǵdaryna, sondaı-aq BUU jáne ózge de jahandyq qurylymdar aıasyndaǵy halyqaralyq bastamalaryna qoldaý bildirgeni úshin Qazaqstanǵa rızashylyǵymyzdy bildiremiz. Al Túrikmenstan Qazaqstan Respýblıkasynyń syrtqy saıasattaǵy ustanymyn quptaıdy. Sondaı-aq biz elderimiz arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq baılanystardyń damýyna aıryqsha mán beremiz. Energetıka, kólik, saýda-sattyq, aýyl sharýashylyǵy, joǵary tehnologııalar sekildi mańyzdy baǵyttar boıynsha birlesip jumys isteýge nıettimiz. Eki el arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardyń da mańyzy zor, – dedi Túrikmenstan Prezıdenti.
Kezdesýde taraptar Qazaqstan men Túrikmenstan arasyndaǵy dostyq qarym-qatynastardy odan ári nyǵaıtýǵa beıil ekenin jetkizdi.
Osydan soń Memleket basshysy Túrikmenstan Prezıdentimen keńeıtilgen quramda kelissóz júrgizdi. Qasym-Jomart Toqaev bul saparyn ortaq maqsatqa qol jetkizý, ıaǵnı san qyrly memleketaralyq baılanysty múldem jańa deńgeıge kóterý jolyndaǵy mańyzdy qadam dep atady.
– Qazaqstan men Túrikmenstan ǵasyrlar boıy jalǵasqan dostyqqa, tatý kórshilik qarym-qatynasqa jáne ortaq mádenı, tarıhı qundylyqtarǵa arqa súıeı otyryp, baýyrlas memleketter retinde berik ári úılesimdi baılanys qura bildi. Bizdiń osynaý yntymaqtastyǵymyz strategııalyq seriktestik baǵytynda damyp keledi, – dedi Prezıdent.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, keıingi jyldary saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqta aıtarlyqtaı ilgerileý bar. Sonymen qatar Qazaqstan Túrikmenstanǵa eksporttyń jalpy kólemin 80 taýar túri boıynsha 120 mln dollarǵa deıin ulǵaıtýǵa daıyn ekenin málimdedi.
Buǵan qosa Prezıdent eki eldiń isker toptary arasyndaǵy baılanysqa qoldaý kórsetýdiń mańyzyna toqtaldy.
– Maǵan baıandalǵan málimetke sáıkes, shaǵyn jáne orta bıznes ınvestısııalyq áleýetke ıe ekenin kórsetip otyr. Byltyr Qazaqstan kompanııalarynyń Túrikmenstanǵa bıznes týry uıymdastyryldy. Osy oraıda Qazaq-túrikmen iskerlik keńesi alańynda kásipkerlerdiń belsendiligin yntalandyrý asa mańyzdy. Iskerlik orta negizgi qozǵaýshy kúshke aınalýy kerek. Eki eldiń iri kommersııalyq jáne ulttyq kompanııalarynyń kúsh-jigerin ónerkásip, qurylys, logıstıka, baılanys jáne ekonomıkanyń basqa da salalaryndaǵy naqty jobalardy iske asyrýǵa jumyldyrǵan jón dep sanaımyn. Búgin qol qoıylatyn Investısııalardy yntalandyrý jáne ózara qorǵaý týraly úkimetaralyq kelisim bul úderiske tyń serpin beretinine senimdimin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezıdenti mádenı-gýmanıtarlyq qarym-qatynastardyń dáıekti túrde damyp kele jatqanyn, sondaı-aq joǵary bilim salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń keleshegi kemel ekenin jetkizdi.
Memleket basshysy oraıly sátti paıdalanyp, týysqan túrikmen halqyn áıgili aqyn Maqtymquly Pyraǵynyń 300 jyldyq mereıtoıymen quttyqtady.
Al Serdar Berdimuhamedov Qazaqstan Prezıdentiniń Túrikmenstanǵa sapary ekijaqty yqpaldastyqty keńeıtý turǵysynan mańyzdy dep sanaıdy.
– Qazaqstan Prezıdentiniń resmı sapary eki el arasyndaǵy tatý kórshilik pen tyǵyz áriptestik baılanystardy odan ári nyǵaıtýǵa, seriktes salalardaǵy ózara yqpaldastyqty keńeıtýge, perspektıvti baǵyttardy damytýǵa oń áser etedi. Qazaq-túrikmen qarym-qatynasy ǵasyrlar qoınaýynan tamyr tartady. Osy ýaqyt ishinde shynaıy baýyrlastyq baılanys qalyptasty. Qos memleket pen halyqtarymyzdy geografııalyq ornalasýy ǵana emes, birtutas tarıhı taǵdyrlastyqty sezinýi men bir-birine qajet ekenin túsinýi biriktiredi. Biz ortaq qundylyqtarymyzdy qasterleımiz, babalardan muraǵa qalǵan dástúrimizdi qurmetteımiz ári muqııat saqtaımyz, – dedi Serdar Berdimuhamedov.
Kezdesý barysynda saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń qazirgi ahýaly men bolashaǵy talqylandy. Gaz salasyndaǵy birlesken bastamalardy júzege asyrý, ózara saýda men eki eldiń aýmaǵy arqyly tasymaldanatyn júk kólemin júıeli túrde arttyrý, sondaı-aq óńiraralyq yqpaldastyqty jandandyrý máselelerine aıryqsha mán berildi.
Kelissózderden keıin Qasym-Jomart Toqaev pen Serdar Berdimuhamedov Qazaqstan men Túrikmenstan arasyndaǵy dostyqty nyǵaıtý jáne kópjaqty strategııalyq seriktestikti tereńdetý týraly deklarasııany qabyldady.
Sonymen qatar eki eldiń delegasııa músheleri úkimetaralyq, vedomstvoaralyq jáne óńiraralyq deńgeıdegi mynadaı qujattarǵa qol qoıdy:
- Qazaqstan Respýblıkasy men Túrikmenstan arasyndaǵy dostyqty nyǵaıtý jáne kópjaqty strategııalyq seriktestikti tereńdetýdiń 2025-2027 jyldarǵa arnalǵan keshendi baǵdarlamasy;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Túrikmenstan Úkimeti arasyndaǵy ınvestısııalardy ózara qorǵaý jáne yntalandyrý týraly kelisim;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Túrikmenstan Úkimeti arasyndaǵy kólik, logıstıka jáne tranzıt salasyndaǵy strategııalyq yntymaqtastyq týraly kelisim;
- 1997 jylǵy 27 aqpanda jasalǵan Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men Túrikmenstan Úkimeti arasyndaǵy Jolaýshylar men júkterdi avtomobılmen halyqaralyq tasymaldaý týraly kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattama;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Túrikmenstan Úkimeti arasyndaǵy qylmysqa qarsy kúres boıynsha yntymaqtastyq týraly kelisim;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men Túrikmenstannyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi arasyndaǵy ósimdikter karantıni salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Týrızm jáne sport mınıstrligi men Túrikmenstannyń Mádenıet mınıstrligi arasyndaǵy týrızm salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Túrikmenstannyń Mınıstrler kabıneti janyndaǵy Bas arhıv basqarmasy arasyndaǵy arhıv isi boıynsha yntymaqtastyq týraly kelisim;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi men Túrikmenstannyń Qarjy jáne ekonomıka mınıstrligi arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Kólik mınıstrligi men Túrkimenstannyń Mınıstrler kabıneti janyndaǵy Kólik jáne kommýnıkasııa agenttigi arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Týrızm jáne sport mınıstrligi men Túrikmenstannyń Dene shynyqtyrý jáne sport jónindegi memlekettik komıteti arasyndaǵy sport salasyndaǵy yntymaqtastyq boıynsha ózara túsinistik týraly memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men Túrikmenstannyń Mınıstrler kabıneti janyndaǵy Kólik jáne kommýnıkasııalar agenttigine qarasty «Túrikmenaragatnashyk» agenttigi arasyndaǵy sıfrlyq damý jáne aqparattyq tehnologııalar salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytý jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Kólik mınıstrligi Azamattyq avıasııa komıteti men Túrikmenstannyń Mınıstrler kabıneti janyndaǵy Kólik jáne kommýnıkasııa agenttigine qarasty «Túrkimenhovaıollary» agenttigi arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Mańǵystaý oblysy ákimdigi men Túrikmenstannyń Balqan ýálaıaty ákimshiligi arasyndaǵy 2025 jylǵa arnalǵan saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı yqpaldastyq týraly yntymaqtastyq jospary;
- Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Is basqarmasynyń «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń teleradıokesheni» ShJQ RMK jáne Túrikmenstannyń «TDH» memlekettik aqparattyq agenttigi arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
- «QazaqGaz» ulttyq kompanııasy» aksıonerlik qoǵamy men «Túrikmengaz» memlekettik konserni arasyndaǵy gaz salasyn damytý boıynsha strategııalyq yntymaqtastyq týraly kelisim;
- «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy» aksıonerlik qoǵamy men «Túrikmennebıt» memlekettik konserni arasyndaǵy Kaspıı teńiziniń túrikmen sektorynda munaı servısi qyzmetterin damytý boıynsha yntymaqtastyq týraly kelisim;
- «Qazposhta» aksıonerlik qoǵamy men «Túrikmenpochta» poshta baılanysy kompanııasy arasyndaǵy halyqaralyq poshta jóneltilimderin jetkizý jónindegi kelisim;
- «Aqtaý teńiz saýda porty» ulttyq kompanııasy» aksıonerlik qoǵamy men «Teńiz saýda floty» jabyq úlgidegi aksıonerlik qoǵamy arasyndaǵy teńiz kóligi salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasy men Túrikmenstan Syrtqy ister mınıstrliginiń Halyqaralyq qatynastar ınstıtýty arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým.
Birlesken málimdeme
Qasym-Jomart Toqaev pen Serdar Berdimuhamedov kelissózder qorytyndysy boıynsha brıfıng ótkizip, buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi aldynda birlesken málimdeme jasady.
Memleket basshysy Túrikmenstanǵa resmı sapary barysynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtar men qabyldanǵan ekijaqty qujattar jóninde pikir bildirdi. Olardyń arasynda Dostyqty nyǵaıtý jáne kópjaqty strategııalyq seriktestikti tereńdetý týraly deklarasııa aıryqsha mańyzǵa ıe.

– Bul qujatta biz baýyrlas halyqtardy jaqyndastyrýǵa, qazaq-túrikmen qatynastaryn múldem jańa deńgeıge kóterýge eki taraptyń da nıetti ekenin taǵy bir márte rastadyq. Sonymen qatar 2027 jylǵa deıingi tıisti Keshendi jospar qabyldandy. Aldaǵy ýaqytta týysqan qos halyqtyń ıgiligi úshin aıtýly sharalardy kóbirek ótkizýge ýaǵdalastyq. Kezdesýde ekijaqty saýda-sattyq máselesine aıryqsha mán berildi. Birlesken kúsh-jiger arqyly ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha ózara taýar aınalymy 28 paıyzǵa artyp, jarty mlrd dollardan asty. Bıyl da oń dınamıka baıqalady. Biz taýarlar nomenklatýrasyn keńeıtý jáne saýda-sattyqty odan ári órkendetý úshin qolaıly jaǵdaı jasaý múmkindikterin qarastyrý jóninde kelistik. Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵy ónimderin, eń aldymen, bıdaı jetkizý kólemin ulǵaıtýǵa bolady. Elimizge eksportty arttyrýǵa jáne bizdiń naryqta uzaq merzimge turaqtap qalýǵa túrikmen bıznesiniń de áleýeti jetedi. Ekijaqty taýar aınalymyn taıaý keleshekte 1 mlrd dollarǵa deıin jetkizýge bolady dep sanaımyz. Qazaqstan tarapy saýda-ekonomıkalyq múmkindikterimizdi tolyq paıdalaný úshin óńiraralyq yqpaldastyqty birlese nyǵaıtýdy usyndy. Búgin osy formattaǵy ózara tıimdi seriktestiktiń bastamasy retinde Mańǵystaý oblysy ákimdigi men Balqan ýálaıatynyń ákimshiligi arasynda yntymaqtastyq josparyna qol qoıyldy, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdenttiń aıtýynsha, taraptar ekonomıkanyń basty sektorlarynda birlesken kásiporyndar qurý keleshegin zerdeleý jóninde ýaǵdalasqan.
– Energetıka salasyndaǵy yqpaldastyqty keńeıtý basym mindet retinde belgilendi. Keıingi jyldary bul baǵytta aıtarlyqtaı ilgerileý bar. Qazaqstan Túrikmenstannyń gaz-kondensat ken oryndaryn ıgerý, sondaı-aq qubyr ınfraqurylymyn keńeıtý jobalaryna belsendi qatysýǵa nıetti. Búgin «QazaqGaz» kompanııasy men «Túrikmengaz» memlekettik konserni arasynda gaz salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý týraly kelisimge qol qoıyldy. Eki el úkimetterine osynaý asa mańyzdy baǵyttaǵy ýaǵdalastyqtardyń sapaly ári ýaqtyly oryndalýyn qamtamasyz etý tapsyryldy. Qazaqstannyń munaı-gaz kompanııalary Kaspıı teńizinde munaı servısi qyzmetterin kórsetý úshin túrikmen áriptesterimen yntymaqtastyqty jolǵa qoıýǵa múddeli. Birlesken kúsh-jigerdiń nátıjesinde kólik-tranzıt baılanystaryna qolaıly jaǵdaı jasalyp jatyr. Osy rette elderimizdiń aýmaǵy arqyly ótetin júk tasymalynyń kólemi turaqty túrde artyp kele jatqanyn kórip otyrmyz. Byltyr elderimiz arasynda temirjol arqyly tasymaldanatyn júk kólemi 20 paıyzǵa artyp, 1,5 mln tonnaǵa jýyqtady. Bul iste, ásirese «Soltústik – Shyǵys» kólik dáliziniń mańyzdy bólshegi sanalatyn «Qazaqstan – Túrikmenstan – Iran» temirjol baǵyty aıryqsha ról atqarady. Buǵan qosa eki memlekettiń ortasyndaǵy «Túrikmenbashy – Garabogaz – Qazaqstan shekarasy» baǵyty boıynsha jol ınfraqurylymyn bir-birimen jalǵaý jumystary júrgizilip jatyr. «Qazaqstan – Túrikmenstan – Aýǵanstan» temirjolyn salý keleshegi talqylandy. Taraptar bul taqyrypta naqty kelissózder júrgizýde. Sonymen qatar biz elderimiz arasyndaǵy áýe qatynasyn tezirek qalpyna keltirý múmkindikterin qarastyrýǵa kelistik. Bul sharalardyń bári eki el arasyndaǵy kólik qatynasyn odan ári nyǵaıta túsýge ońtaıly jaǵdaı týǵyzady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Kelissózde talqylanǵan mańyzdy taqyryptyń biri – mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy nyǵaıtý. Buǵan qosa taraptar bilim salasyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetýge múddeli ekenin rastap, Túrikmenstanda Qazaqstannyń joǵary oqý oryndarynyń fılıaldaryn ashý keleshegin qarastyrýǵa ýaǵdalasty. Sondaı-aq Ortalyq Azııadaǵy turaqtylyq pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesine aıryqsha mán berildi.
Túrikmenstan Prezıdenti brıfıngte yntymaqtastyqtyń qazirgi ahýaly jáne mańyzdy baǵyttaryna toqtalyp, túrikmen-qazaq dıalogi syndarly sıpatta damyp kele jatqanyn atap ótti.
– Búgingi kezdesý barysynda ekijaqty qatynastardyń qazirgi jaı kúıi men keleshegi, sondaı-aq ózara múddemizge saı keletin óńirlik jáne halyqaralyq saıasat máseleleri talqylandy. Eki el yqpaldastyǵynyń naqty baǵyttary aıqyndaldy. Kelissózder ózara senimge jáne ashyqtyqqa negizdelgen qarym-qatynas dástúrinen aınymaı, syndarly ári mazmundy sıpatta ótti. Saıasat, ekonomıka jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardyń barlyq baǵyty boıynsha qalyptasqan ekijaqty dıalogtiń qazirgi deńgeıine joǵary baǵa berildi, – dedi Serdar Berdimuhamedov.
Prezıdentter qazaq-túrikmen qatynastaryn odan ári kúsheıtýge baǵyttalǵan kelissózder qorytyndysyna kóńili tolatynyn jetkizdi.