ATY DA — HALYQShYL, ZATY DA — HALYQShYL...

Halyq — qasıetti, qasterli ári aýqymdy uǵym. Biz halyq­tyń mártebesin Konstı­tý­sııa­myzǵa da shegelep jazyp qoı­ǵanbyz. “Memlekettik bıliktiń birden-bir bastaýy — halyq” dep. Sonymen qatar halyq­shyl­dyq, ultshyldyq, kópshildik degen uǵymdar bar bizde. Bular halyq degen aýqymdy uǵymnyń ajyramas bólshegi ispettes. Biz kimderdi halyqshyl deı­miz? Halqyna bolysqandardy. Halqynyń moınyndaǵy aýyr júgin birge kóteriskenderdi. Mun­daı teńeýdi jeke adamdarǵa ǵana emes, zańdy tulǵalarǵa qa­tysty da aıtýǵa ábden bolady. “Úıi joqtyń — kúıi joq” degen qanatty sóz bar qazaqta. Osyndaı úıi joqtarǵa úı alýǵa járdemdesip, kúıi joqtardyń kúıin keltirýge kómektesip júrgen “Turǵyn úı qurylys jınaq bankin” halyqshyl demeı, kim deımiz?! 2003 jyly jumysyn basta­ǵan “Turǵyn úı qurylys jınaq banki” osy ýaqytqa deıin jal­py somasy 290,7 mlrd. teńgeni quraıtyn 178 myńnan astam kelisim-shart jasasqan. Osynyń bári halyqtyń ıgiligi, halyqtyń qajettiligi úshin. Halyqtyń júgi — aýyr júk. Munsha aýyr júkti birlesip kóteretin senimdi árip­tes qajet-aq. “Turǵyn úı qu­ry­lys jınaq bankiniń” senimdi ár­ip­tesi bar. Ol — “Halyq banki”. “Halyq banki” AQ men “Qa­zaqstannyń Turǵyn úı qurylys jınaq banki” AQ 2006 jyldan beri ıyq tirestire jumys istep keledi. Áriptestiktiń alǵashqy satysynda “Turǵyn úı qurylys jınaq banki” salymshylaryna “Halyq banki” termınaldaryn paıdalaný múmkindigi berilgen bolatyn. Bul tájirıbe eń aldy­men Almatyda júrgizildi. Árip­testiktiń tıimdiligin túsingen ta­raptar birte-birte bul tájirıbeni elimizdiń túpkir-túpkirinde is júzinde qoldana bastady. “Halyq bankiniń” termınaldaryn kez kelgen jerden tabýǵa bolady. Tipti alys aýyl-aımaqtardan da. Irgeli eki banktiń áriptestigi úlken qalalardyń turǵyndaryn ǵana emes, aýyl-aýyldardyń halqyn da bir qýantty. Endi jurt “Turǵyn úı qurylys jınaq bankinen” alǵan nesıeniń jar­nasyn tóleýdi, zaemdar boıynsha boryshyn óteýdi “Halyq banki­niń” termınaldarynan-aq júzege asyra beredi. Budan bylaı bank­ten zaem alý úshin nemese turǵyn úı jınaqtary týraly kelisimge otyrý úshin býma-býma qujattar­dy qoltyqtap, ortalyqqa shabyl­maısyz. Mundaı is-sharalardy “Halyq bankiniń” bólimshele­rin­de otyryp-aq tyndyra beresiz. Qujattardy rásimdeý jáne qa­byldaý da sol jerde atqa­rylady. “Halyq banki” men “Turǵyn úı qurylys jınaq banki” ara­syndaǵy áriptestik óz jemisin berip keledi. О́ıtkeni “Halyq banki” bankomattarynyń kúni-túni qosýly turatynyn, respýb­lıka aýmaǵynyń barlyq jerinde bar ekenin jáne olardyń mereke kúnderi de jumys isteı beretinin eskersek, buǵan tańdanýdyń reti joq. Halyqshyl eki banktiń bir­lesken jobasynyń ekinshisi sa­tysynda “Halyq bankiniń” “Turǵyn úı qurylys jınaq banki” arnaıy baǵdarlamasyn engizýi jáne paıdalanýy boldy. Bul — turǵyn úı qurylys jı­naǵy kelisim-sharttaryn jasaýǵa, oǵan ózgerister engizýge, áriptes bankterdiń bólimshelerinen zaım alý úshin qujattar toptamasyn qurylymdaýǵa múmkindik beredi. Alaıda, bir nárseni este ustaǵan jón: zaım berý máselesin qaraý jáne klıenttiń tólemge qabi­let­tiligin anyqtaý — “Turǵyn úı qurylys jınaq banki” AQ-nyń yqtııaryndaǵy sharýa. “Halyq bankiniń” bólimsheleri arqyly jasalǵan kelisim-sharttardyń bári de júıe basymdylyǵyna ıe bola alady. Aıtpaqshy, bul áriptestiktiń tıimdiligin mynadan da kórýge bolady: eki bank áriptestikti jańa bastaǵan tusta “Halyq bankiniń” sol kezdegi basqarma tóraǵasy Grıgorıı Marchenko ulynyń atyna jınaq esep­sho­tyn ashqyzǵan-dy. Suhbatta­rynyń birinde ol bylaı degen: “Jaǵdaıǵa salqynqandylyqpen baǵa bergen jón. Eger kiris deńgeıi turaqty ári joǵary bolsa, alǵashqy jınaǵyńyz bolsa, onda ıpotekalyq nesıege ıek artýǵa bolar. Eger kiris tómen bolyp, alǵashqy jına­ǵyńyz bolmasa, onda “Turǵyn úı qurylys jınaq bankine” qaraı attyń basyn buryńyz”. Marchenkonyń bul sózine alyp-qosarymyz joq. Endigi tańdaý — ózińizde. Aqylǵa saly­ńyz, durys qadam jasańyz. Qosymsha aqparatty “Qazaqstannyń Turǵyn úı qurylys jınaq banki” AQ-nan ala alasyzdar: Almaty – 279-25-55, Qyzylorda – 26-26-64, Kókshetaý – 25-63-04, Taldyqorǵan – 24-79-72, Taraz – 42-58-60, Shymkent – 21-33-62, Pavlodar – 34-08-99, О́skemen – 47-54-72, Qaraǵandy – 43-62-52, Qostanaı – 53-38-20, Oral – 54-36-36, Atyraý – 32-04-00, Aqtaý – 43-96-91, Astana – 40-72-77, 36-19-07, Aqtóbe – 55-71-66, Petropavl – 42-79-94, Semeı – 52-22-90, nemese www.hcsbk.kz/ saıtynda.