Sýret: ru.freepik.com
Qazan aıynyń alǵashqy aptasynan alqaptaryna oraq salǵan jarkenttik júgerishiler dalalyq naýqandy qarashanyń basynda belýardan asyryp, qyrmandaryn «dala arýynyń» qyzyl dánine toltyrdy. Qyrmandarǵa 800 tonna júgeri dáni, sonyń 110 myń tonnasy satyldy. Onyń 87 myń tonnasy Jarkent krahmal-sirne zaýytyna, 22800 tonnasy jem tartatyn kásiporyndarǵa ótkizildi. Ázirge 32800 tonna dán men sobyqty júgeri sharýalardyń óz qoımalarynda mal azyǵyna qaldyryldy. Bul kórsetkish naýqan tolyq aıaqtalǵanǵa deıin taǵy ósýi múmkin.
«Jarkent óńirinde qarasha aıynyń ekinshi jartysyna deıin jalpy ósirilgen 23400 gektar júgeri alqabynyń 23290 gektary orylyp boldy. Qalǵan 100 gektardan asa alqaptaǵy «dala arýynyń» dáni aı sońyna deıin tutas jınalmaq. О́ńirdegi júgeri jınaý naýqany Kóktal, Penjim, Birlik, Sholaqaı, Úlkenshyǵan aýyldyq okrýgterinde qarqyndy júrgizildi. «Kóktal Agro» JShS men «Orazbaı B.Z.», «Aıkerim», «Ernar» jeke sharýa qojalyqtary egistigin tamshylatyp sýarý arqyly gektar ónimdiligin arttyrdy.
Biraz jyl aýyl sharýashylyǵy salasynda eńbek etken Jánibek Ohanov búginde júgeriniń ár gektarynan 50 sentner ónim jınaǵan. Panfılovtyq júgerishi dala arýyn ósirýdiń jańa ádisterin qoldanýda kóshbasshy sanalady. Agrarshy bıylǵy egin shyǵymyna dán rıza. Ol 18 jyl boıy osyndaı jetistikke jetip keledi. Mamandyǵy ekonomıst bolsa da aýyl sharýashylyǵyna den qoıǵan. Bıikterdi baǵyndyrý úshin aldymen salany zerttep, júgeriden mol ónim alý joldaryn izdegen. Nátıjesi jaman emes. Búginde alqaptan gektar berekeligin arttyryp, jańa belesten kórinip otyr. О́ndiris úderisi de oń jolǵa qoıylǵan. Sondaı-aq ol aldymen qunarsyz jerdegi ónimdilikti arttyrý úshin jańa tásilderdi izdestirýdiń jáne tamshylatyp sýarý tehnologııasyn ıgerýdiń mańyzy zor ekenin aıtady.
«Sý tapshylyǵyna qatysty másele bizde osydan biraz jyl buryn kóterilgen edi. Oǵan sý tapshylyǵy sebep boldy. Sóıtip, birden sheshim qabyldap, tamshylatyp sýarýǵa kóshý qajet dep sheshtik. Bul baǵytta mańdaı terletip, jumys júrgizdik. Nátıjesi jemisin jegizdi. Sýarý jabdyqtaryn jetkizý úshin bes jyl ketti. О́ıtkeni bul týraly bizge eshkim keńes aıtpady. Soǵan qaramastan, talaptanyp, qolymyzdan is keletinin dáleldedik. Qazir bári jaqsy. Egin shyǵymdylyǵy oıdan shyǵady. Qazir bizdiń isimizdi kórip, tájirıbemen bóliskisi keletinder kóp», deıdi sharýa ıesi.
Onyń aıtýynsha, dala arýyn ósirýdegi jetistik jańa oılardyń týyndaýyna jol ashqan. Qazir kásipkerdiń jeke jem-shóp bazasy bar. Onda saýyn sıyrǵa arnalǵan shaǵyn sút fermasyn salynǵan. Osy ýaqyt aralyǵynda analyq tabyn ustaýdyń eýropalyq tehnologııasy ıgerilipti. Munda táýligine 15 tonna sút óndiriledi. Qazir bul oblystaǵy ozyq kásiporyndardyń biri sanalady. Onda 200-ge jýyq adam jumys isteıdi. Bári jergilikti turǵyndar.
Aýyl aqsaqaldary da júgerishiniń eńbekkerlerge qamqorlyq jasaýdy bir sátke de esten shyǵarmaıtynyn jáne aýyl ómirin jaqsartýǵa barynsha tyrysyp júretinin aıtady. Aldaǵy ýaqytta kásiporyndy keńeıtip, jańa óndiris oryndaryn qurýdy maqsat tutady. Bastysy, jańa isti júzege asyrýda qoldaý kórsetetin yntalandyrý men senimdi seriktesterdiń bolýy mańyzdy dep esepteıdi. Sonda ǵana oıǵa alǵannyń bári jemisin berip, jeńiske jetkizetinine senimdiligi mol.
Jalpy, bıyl júgeriniń «Marko», «Pıoner» jáne «Tulpar» suryptaryn 6620 gektar jerge ósirgen Penjim aýyldyq okrýginiń dıqandary qazir astyq jınaýdy barynsha jedel atqaryp jatyr. Okrýgtegi «Beshırov», «Raıysov», «Beısebekov», «Qojamberdıev» JShQ júgeri alqaptaryndaǵy orý jumysyn aıaqtap, birneshe kombaın tasymaldaýshy júk kóligi men tirkemeli traktor kezektegi qojalyqtardyń júgerisin oryp jatyr.Tehnıkalardyń kúndiz-túni toqtaýsyz jumys atqarýyna bar jaǵdaı jasalǵan.
Jetisý oblysy
