Jalpy, Jetisý jerinde halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýdy kózdegen memleket saıasatyna erekshe kóńil bólingen. Onyń aıqyn dáleli – bıýdjet qarjy qorjynynyń 58 paıyzy turǵyndardyń turmys sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalyp otyr. Osynsha qarjyǵa óńirde áleýmettik mańyzy bar jumystar atqarylyp jatyr. Medısınalyq, sporttyq, áleýmettik nysandar boı kóterip, kommýnaldyq máselelerdiń tini tarqady. Turǵyndardyń jaıly ári qolaıly ortada ómir súrýin qamtamasyz etýde kógildir otynnyń qoljetimdiligi de mańyzdy ról oınaıdy. Osy ýaqytqa deıin óńirde gazdandyrý qarqyndy júrgizilgenmen, 3 aýdannyń turǵyndaryna kógildir otyndy paıdalanýdyń aýyly alys kóringen. Deı turǵanmen, birer jyldan soń Aqsý, Sarqan, Alakól aýdandary men Eskeldi aýdanyna qarasty birneshe aýyldyń turǵyndary tabıǵı gazdy paıdalanbaq. О́ıtkeni osy jyldyń tamyz aıynan bastap «Taldyqorǵan– Úsharal» magıstraldyq gaz qubyrynyń qurylysy júrgizilip jatyr.
Jýyrda Jetisý oblysy ákiminiń orynbasary Áset Qanaǵatov pen «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ («QazaqGaz» UK AQ quramyna kiredi) bas dırektory Manas Tasybaev «Taldyqorǵan-Úsharal» magıstraldyq gaz qubyrynyń qurylysy barysymen tanysty.
«О́ńirde turǵyndardyń kógildir otynǵa qoljetimdiligin arttyrý baǵytynda qolǵa alynǵan aýqymdy joba arqasynda keler jyly 66 eldi meken kógildir otynnyń ıgiligin kórmek. Negizi bul jobanyń aıaqtalý merzimi 2026 jylǵa josparlanǵan. Deı turǵanmen, júıeli jumystyń nátıjesinde 2025 jyly «Taldyqorǵan –Úsharal» magıstrali iske qosylady. Negizgi úsh aýdannan bólek Eskeldi aýdanynyń shalǵaı ornalasqan aýyldary osy magıstral arqyly tabıǵı gazǵa qol jetkizedi. Kógildir otynǵa qosylatyn aýyldardyń qataryn kóbeıtýdi, soǵan sáıkes jospar aıasyn keńeıtýdi kózdep otyrmyz», – dedi oblys ákiminiń orynbasary Áset Qanaǵatov.
Qazir qurylys jumystary Aqsý aýdanyna qarasty Saǵabúıen aýylynan árige ótken. Shamamen júz shaqyrymnan asqan. Negizgi merdiger «Asia Caspian Constraction» seriktestigi men «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ arasynda qurylys-montaj jumysyn birlesip júrgizýge kelisim jasalǵan. Sol kelisim negizinde qurylymnyń qurylys basynda 90-nan astam tehnıka men 130 jumysshy qarqyndy eńbek etýde. «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ bas ınjeneri Medelhan Myrzahanulynyń aıtýynsha, qazir 530 mm dıametrlik qubyrdy dánekerleý jumysymen eki kolonna aınalysýda. Ár kolonnada shynjyr tabandy 3 dánekerleýshi energopoıyz qyzmet kórsetýde.
«Ár energopoıyzdyń atqarar óz mindeti bar. Biri – qubyrdy bir-birine jalǵaıdy. Muny ózektik (korennoı) dánekerleý deımiz. Ekinshisi ystyqty (gorıachaıa) jáne úshinshisi tolyqtyrý nemese betperde túrinde dánekerleıdi. Dál mundaı aýqymdy dánekerleýge sebep – qubyr qalyńdyǵynyń 10 mm bolýy. Kúnine ár kolonna 1-1,2 shaqyrym qubyrdy iske qosady. Shamamen 100-110 qubyrdy bir-birine jalǵaıdy», – deıdi bas ınjener.
Qarashada Jetisý óńirinde aýa raıy qubylmaly. Birde qar, birde jańbyr. Soǵan qaramastan «Taldyqorǵan – Úsharal» magıstraliniń jumysy toqtaǵan emes. Sebebi bul mańda Aıan Batyr esimdi óz isiniń bilgiri de jumys istep jatyr. Aıtýynsha, osyndaı memlekettik mańyzy bar bastamada qoltańbasyn qaldyrǵanyna razy.
«Birneshe kún aýa raıy qolaıly boldy. Sońǵy eki kúnde tipti ózgerip sala berdi. Alǵashynda jańbyr jaýdy, artynsha qar. Qazir sol qardyń yzǵary júrýde. Qanshama halyqtyń shańyraǵyna jylý syılaıtyn jobaǵa qatysyp jatqanyma qýanyshtymyn. Kúnniń salqynynda jumys istep júrip, joba aıaqtalǵanda halyqtan alar alǵysymyz boı jylytady», – deıdi Aıan Batyr.
Jobany júzege asyrýshylardyń aıtýynsha, magıstraldyq gaz qubyrynyń uzyndyǵy 302,4 shaqyrymdy quraıdy. Osynsha uzyndyqtaǵy qubyr boıynda 6 gaz burý qondyrǵysy men 6 avtomatty gaz taratý stansasy bolady.
