Foto: Nurqoja Mamılov
Et eksportyn arttyrýda Túrkistan oblysyna qarasty Saıram aýdany kásipkerleriniń jumysyn erekshe atap ótýge bolady. Atap aıtqanda, óńirdegi eń iri et eksporttaýshy sanalatyn «Qaıyp-Ata» JShS aýmaǵyn keńeıtip, Tájikstan, Aýstralııa elderimen iri ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý kelisimsharttaryn jasap, áleýetin odan ári arttyryp jatyr. Mundaı iri kelisimsharttarǵa keshendi qoldaýdyń arqasynda qol jetip otyr. Sonyń biri – Qazaqstannyń eksporttyq-kredıttik agenttigi kórsetip jatqan jan-jaqty demeý.
Syrtqy naryqta otandyq taýarlar men qyzmetterdiń keńinen eksporttalýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan ulttyq kompanııa búginde elimizdegi et óniminiń syrtqy naryqqa erkin shyǵýyna qolushyn sozyp otyr. «Qazaqstannyń eksporttyq-kredıttik agenttigi» AQ óńirlik menedjeri Aınur Ánesova eksporttaýshylarǵa keshendi qoldaý jasalyp jatqanyn atap ótti.
«Qaıyp-Ata» kásiporny «Qaryzdy saqtandyrý» qoldaý quraly sheńberinde jem zaýytynyń qurylysyn aıaqtady. Sonyń nátıjesinde kompanııa óndiris qýatyn arttyryp, ónim sapasyn jaqsartyp otyr. Aıta keteıik, ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha agroónerkásiptik keshendegi jáne tamaq ónerkásibindegi Agenttik qoldaǵan kásiporyndardyń úlesi qoldaý tapqan eksporttaýshylardyń jalpy sanynyń 57,1 paıyzyn qurady. Bul degenińiz – 40 kásiporyn, onyń teń jartysy – jańa klıentter. Al qabyldanǵan saqtandyrý mindettemeleriniń kólemi 77 mıllıard teńgege deıin jetti», deıdi Aınur Ánesova.
Jalpy, Qazaqstannyń eksporttyq-kredıttik agenttigi qaıta óńdeý sektorynda jumys isteıtin otandyq kásiporyndarǵa syrtqy saýda operasııalary kezinde saqtandyrý qyzmetin usynyp, eksporttyq kelisimsharttar qaýipsizdigine kepildik beredi jáne kompanııalardyń keshendi damýyna jaǵdaı jasaıdy.
Agenttiktiń otandyq eksporttaýshylardy qoldaý kólemi 2024 jyldyń 10 aıynyń qorytyndysy boıynsha 193,1 mlrd teńgege jetken.
Osy rette «Qaıyp-Ata» JShS basshylyǵy ulttyq kompanııa tarapynan naqty qandaı kómek kórsetilip jatqanyn aıtyp berdi.
«Qazaqstannyń eksporttyq-kredıttik agenttigi óndiris kólemin arttyrýǵa, jańa naryqtardy ıgerýge súbeli úles qosyp otyr. Keıde keıbir memlekettermen kelisimshart jasaǵan ýaqytta olardyń talaptaryna saı kelmeı nemese kepilzattarymyz jetpeı qalǵan kezder bolyp jatady. Osyndaı kezde Agenttik bizdi esh kedergisiz saqtandyryp, jumysymyzdyń jyldam órbýine oń yqpal tıgizip keledi», deıdi kásiporyn dırektorynyń orynbasary Maqsut Shyǵynbaev.
Naryqta 13 jyldan beri qulashyn keńge jaıyp kele jatqan «Qaıyp-Ata» et eksporttaýshy kompanııasy búginde óńirdegi 3 aýmaqta mal bordaqylaý sehyn ashqan. Alǵashqysy - 2011 jyly Qazyǵurt aýdanyndaǵy 17 gektar jer teliminde ornalasqan 1000 bas iri qara maldy bordaqylaý alańy. Búginde Qazyǵurttaǵy bul keshende maldyń kirý prosesinen bastap et ónimine aınalǵanǵa deıingi barlyq is qadaǵalanady. Alań barlyq zamanaýı talaptarǵa saı tehnologııalarmen jabdyqtalyp, avtomattandyrylǵan. Qazirgi tańda munda 6,5 myń basqa deıin mal bordaqylaýǵa múmkindik bar. Al Saıram aýdanyndaǵy et kombınatynda 8 saǵatta 100 bas iri qara mal soıylady.
«Baǵytymyz – eksport. Daıyn et óniminiń barlyǵy ózge eldiń naryǵyna jóneltiledi. Alǵashqy eksportymyzdy 2013 jyly О́zbekstan naryǵynan bastap, keıin Reseı jáne Iran memleketine, Arab Ámirlikterine jetkizýdi de qolǵa aldyq. Bıyl Tájikstan naryǵy ashyldy. Jalpy, shetelderge ónimdi turaqty túrde jiberemiz. Ettiń sapasy óte joǵary. Elimizdiń shekarasynan shyqqanǵa deıin barlyq prosessti baqylap, qadaǵalaýda ustaımyz. Aldaǵy ýaqytta Eksporttyq-kredıttik agenttiktiń qoldaýymen jańa jobalarly qolǵa alǵaly otyrmyz», deıdi M.Shyǵynbaev bizge bergen suhbatynda.
Kompanııa eksporttyq naryqty keńeıtý úshin únemi izdeniste jumys istep, ónimderin ilgeriletýdiń jańa múmkindikterin qarastyrady. Búginde kásiporyn mal sharýashylyǵynan bastap, bordaqylaý, odan soń qurama jem óndirý, keıin daıyn ónimdi jóneltýge deıingi naqty tutynýshynyń tapsyrysyna saı barlyq óńdeý prosesin derbes júzege asyrady.
Seriktestik basshylyǵy mal azyǵyn osy ýaqytqa deıin elimizdiń ózge aımaqtarynan tasymaldaǵanyn, bıyl munda Qazaqstannyń eksporttyq-kredıttik agenttiginiń kómegimen saǵatyna 20 tonna ónim óndiretin qurama jem zaýytynyń qurylysy qolǵa alynǵanyn atap ótti. Taıaý kúnderi qoldanysqa beriletin bul zaýyttyń mal bordaqylaý jumystaryna tıgizer oń áseri mol. Qurama jemniń tıimdiligi - túıirshik jemde malǵa qajetti barlyq qospalar qosylady. Máselen, mal ár túrli shóp, jemnen jetkilikti komponentti ala almaıdy. Al qurama jemniń bir túıirshiginde berilýi tıis komponenttiń bári bar. Nátıjesinde qurama jem jep ósken mal 8 aı boıy bordaqylanbaı, 6 aıdyń aralyǵynda daıyn bolady. Odan bólek, bul is eýropalyq talaptarǵa saı tolyq avtomattandyrylǵan.
Al keler jyly Arys qalasynda kásiporynnyń 25 myń iri qara mal basyna arnalǵan bordaqylaý kesheni iske qosylady. 2025-2026 jyldary Saıram aýdanynda «1500 basqa arnalǵan iri qara maldy soıý jáne óńdeý» jobasy men «Mal satý bırjasy» jobasy júzege asyrylmaq. Búginde jylyna 5000 tonnaǵa jýyq et shyǵaryp otyrǵan kompanııa kelesi jyly 8000 tonna et eksporttaýdy josparlap otyr.
