Volonter – izgilik ólshemi

Yqylym zamannan adamdar bir-birine qolǵabys etip, qaıyrymdylyq jasap, meıirimdilik sabaqtastyǵyn jal­ǵap keledi. Qazirgi «Adal azamat» tujy­rym­damasynyń negizi de osy myzǵy­mas qundylyqtardan bastaý alady. Baıqap qarasaq, aramyzda adamger­shilik, izgilik qasıetterin tý etken, ózgelerge janashyrlyq peıilin tanytyp júrgen jandar az emes. Olardyń qatarynda 62 jastaǵy Lázzat О́teǵulova da bar.

«Kúmis volonter» alǵash eriktilikti tosynnan kelip álemdi tosyrqatqan pandemııa tusynda bastaǵan. Dert dendep, jurt daýryqqan sátte kókeı­degi qorqynyshyn basyp, júrek­tegi meıirimge zeıin qoıyp, kópbala­ly otbasylarǵa, jalǵyzilikti qart azamattarǵa azyq-túlik, kıim-keshek úlestirgen. Tipti múmkindigi shekteýli jandardyń ortalyqtaryna baryp, jyrtyǵyn jamap, joǵyn túgendep kóptiń alǵysyn arqalady.

– Almaty qalasy «Belsendi uzaq ómir súrý» ortalyǵyn­da júrip, «Kúmis eriktiler» klýbynyń belsendi múshesi boldym. Covid ýaqytynda qasym­da júrgen qyz-jigitterdiń, egde azamattardyń bári erledi. Er, áıel dep bólinbeı, tóteden kel­gen syrqatqa des bermeı, barlyq aýrýhanaǵa ot­tegi ballondaryn jetkizdi. Bir ja­ǵa­dan bas, bir jeńnen qol shy­ǵaryp, bir-birimizge demeý bol­dyq. Qorǵanysh kıimderin kıip, azyq-túlik, qajetti dári-dár­­mekti tegin tasymaldady. Osy­laısha, koronavırýstyń atoı­laǵan kezeńinen de óttik. Araǵa ýaqyt salyp, Astana qa­lasyna qo­nys aýdardym. Munda da qol qýsyryp jata almadym. «Aı­kýne» jattyǵýyn meńgerip, vo­lon­ter retinde moınynda ór­kesh-órkesh tuzdary bar aza­mat­tarǵa sabaq ótkizdim. Keıin jat­tyǵý úırengen ortalyqtan «Kú­mis volonterler» klýbyn qu­ryp, qazir jańa Nura aýdanynda jumysymdy jalǵastyryp kelemin, – dedi qaıyrymdy jan.

Keıingi jyldary qoǵamda shashyna aq túskenine qaramastan qaıyrymdylyq jasaýda qaı­rat tanytyp júrgen egde jastaǵy otandastarymyzdyń qatary artty. Máselen, elordanyń bes aýdanynda Lázzat Dúısebaıqyzy sekildi 80-ge jýyq «kúmis volonter» bar. Olardyń eń úlkeni – 80 jasta. О́zgelerge meıirim shýaǵyn shashýǵa umtylǵandardyń izgi, izetti is-áreketi jas tolqynǵa ǵana emes, jastary jer ortasynan aýǵan azamattarǵa da úlgi.

– «Kúmis volonterler» klýby jas urpaqty tárbıeleýde de óz úlesin qosyp keledi. Ásirese túrli tárbıelik saǵattar men is-sharalarda keıingi býynǵa tól tarıhymyzdy, qolónerimizdi, ulttyq qundylyqtarymyz­dy nasıhattap júrmiz. Atap ótsem, Astanadaǵy D.Qonaev atyn­daǵy №66 mektep-lıseımen me­morandýmǵa qol qoıa otyryp, 1,5 sa­ǵat kóleminde tájirıbelik sabaq ótkizemiz. Oqýshylar­dy keste tigýge, toqyma toqýǵa, qu­raq qurýǵa úıretemiz. Sabaqtyń ózine de ulttyq kıimdermen baryp, olardyń nazaryn aýda­rýǵa tyrysamyz. Odan qaldy dombyra, besik, kıiz úı syndy dúnıelerdiń mán-mańyzyn túsindirip, maqal-mátelder jattatamyz. Ult tarıhyndaǵy eleý­li tulǵalardy eske alyp, salt-dás­túrden áńgime órbitemiz. Negizi bizdiń jasymyzda «kúmis volonter» bolý – paıdaly. О́kshe basyp, iz jalǵaǵan jastarmen tildesip, ár kúnińdi saýaty iske arnaý, ádiletti Qazaqstannyń qalyptasýyna, ulttyq qundylyqtardyń tár­bıede ornyǵýyna yqpal etedi. Pre­zıdent aıtpaqshy, eriktiler qoǵamnyń kelbeti bolýy kerek, – dedi L.О́teǵulova.

«Erik degenimiz – qozǵaýshy kúsh, maqsatqa jetý jolyndaǵy kedergilerdi jeńýshi qural», degen Baýyrjan Momyshulynyń sózin ustanymy etken volonter jastardyń qaıyrymdy­lyq mádenıetin qalyptastyrý­daǵy jumysy kóz qýantady. Olar bilim, ǵylym, sport pen má­denıet, densaýlyq saqtaý jáne ózge de san salada eleýli eńbek etip júr. Kóktemgi tasqyn kezinde de táýlik boıy tynym tappaı, qutqarýshylar men baspanasyna sý kirgen jandarǵa kıim-keshek, turmystyq buıymdar­dy úlestirdi. Jaǵa bekitip, apat­tyń aldyn alyp, kún-tún demeı ystyq tamaq daıyndady. О́zge óńirlerdegi jas býyn da syn saǵatta elmen birge boldy.

– 2011 jyldan beri qoǵam­dyq is-sharalarǵa qatysyp, bel­sendilik tanytyp kelemin. Elimiz­diń birneshe oblysyn sý basyp, birqatar óńirde tótenshe jaǵ­­daı jarııalanǵan tusta aımaq­tar­da qutqarýshylar, jergilikti turǵyndarmen «Jastar rýhy» jastar qanatynyń 3 myń­nan asa volonteri de judyryqtaı jumyldy. Volonterler kúnde­lik­ti túrli jaǵdaıǵa tap bolady. Jan dúnıeńniń qýanatyn da, kúızeletin de kezi jıi bolatyny ras. Kómek kórsetip júrgen adam­nyń taǵdyryn júregińmen qa­byldap, qapalanatyn da sátiń bolady. Telefonǵa telmirgen qazirgi qoǵamǵa meıirimdilik kerek. Qarapaıym avtobýsta oryn bergen jasqa «Baqytty bol» degen jyly sózdiń ózi júrekti jylytady. Bul úrdis ári qaraı jalǵassa, kem-ketigimizdi jamap, rýhanı tolyǵýǵa «birligi joq el tozady, birligi kúshti el ozady» degen ataly sózdi taǵy bir márte dáleldeı túsetinimiz anyq, – dedi «Jastar rýhy» JQ Atyraý oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Abylaı Qurmet.

Jalpy, volonterlik eń alǵash 1920 jyly paıda bolǵan desedi. Sol jazda soǵys zardabynan qıraǵan aýyldy qaıta qalpy­na keltirýge sarbazdar asarlatyp kómektesedi. Sodan beri eriktilik qozǵalys áli kúnge de­ıin toqtaǵan emes. Al elimizde volonterlik qyzmet táýelsizdik jyldary «BUU eriktileri» baǵ­darlamasynan bastalǵan. Al volonterlik bas­tamalardy damytý qajettigi atap ótilgen strategııalyq deń­geıdegi alǵashqy qujat Qazaq­stan Respýblıkasynda aza­mat­tyq qoǵamdy damytýdyń 2006–2011 jyldarǵa arnalǵan tu­jyrymdamasy boldy. Onyń ne­gizinde halyqty eriktilikke tar­týdy kózdeıtin úkimettik emes uıymdar ashyldy. Keıin qo­ǵamda volonterlik qyzmet ma­ńyzynyń artýyna oraı 2016 jyly «Eriktiler qyzmeti týraly» zań qabyldandy. Sáıke­sin­she, respýblıkamyzda vo­lonterlik salany quqyqtyq retteýdiń negizi qalandy.

Osy ýaqytqa deıin 2020 jyl Volonter jyly dep ja­rııa­lanyp, eriktilerdiń quqyn qor­ǵap, ótkir máselelerin tal­qy­laıtyn halyqaralyq, otan­­dyq birqatar forým uıym­das­tyryldy. Memlekettik organdar da jyl saıyn eriktiler qa­ýymdastyǵymen birlesip, 50-den asa jobany júzege asyryp, bas­tamalardy iske asyrý úshin 240 shaǵyn grant beredi. Osylaısha, volonterlik ıdeıasy qoǵamdyq ómirde jańasha qarqyn alyp keledi.