Sport salasyndaǵy eń tanymal kúrestiń úsh túrinen úlken dárejege kóterilip, abyroıy asqaqtaǵan Qýanysh Salyqbaev 1971 jyly 8 shildede, burynǵy Semeı oblysy Maqanshy aýdany Qyzylbulaq aýylynda dúnıege kelgen. Kúreske degen qulshynysy erte oıanǵan ol 1983 jyly «Qaırat» qoǵamynyń sportzalyna baryp, Tóleýbek Shákenov, Asqar Temirjanov syndy bapkerlerden sambo jáne qazaq kúresiniń ádis-tásilderine qanyǵa bastaıdy. 1987 jyly jasyndaı jarq etip sambodan ótken Semeı oblysynyń birinshiliginde II oryn, 1989 jyly naýryzda oblystyq keńestiń birinshiliginde I oryndy ılendi. Osylaısha sol kezdegi Semeı óńirine tanymal bapkerler, Qazaqstannyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshylary Serik Toqtarǵazın men Serik Qorjykenovtiń nazaryna iligip, sport jolynda kóptegen bıikterdi baǵyndyrdy.
Ol sambodan tórt dúrkin Qazaqstan kýbogynyń ıegeri, bes dúrkin Qazaqstannyń chempıony. IX Azııa chempıonatynyń kúmis júldegeri bolyp, Azııa jáne Álem chempıony atandy. Qazaq kúresinen otyzǵa tarta respýblıkalyq jáne halyqaralyq týrnırlerdiń absolıýttik chempıony, Qazaqstannyń bes dúrkin absolıýttik chempıony, Qazaqstan kýbogynyń tórt márte ıegeri jáne Azııanyń úsh márte absolıýttik chempıony boldy.
Al dzıýdo kúresinen birneshe márte respýblıkalyq, halyqaralyq týrnırlerdiń júldegeri, Qazaqstan birinshiliginiń kúmis júldegeri retinde tuǵyr bıigine shyqty. Qajyrly eńbeginiń nátıjesinde kúrestiń úsh túrin erkin meńgerip, sport sheberi jáne sambo men qazaq kúresinen halyqaralyq dárejedegi sport sheberi bolyp, óńir sportynyń óristeýine ǵana emes, qazaq kúresiniń kókjıegin keńeıtýge baryn saldy.
Adam balasy qaı salada bolmasyn óziniń artynan shákirt ertýi paryz. Bul turǵydan alǵanda Qýanysh Jumabekuly bapkerlik joldy bastaǵan 2016 jyldan sońǵy demi úzilgen 2019 jylǵa deıingi aralyqta Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy boıynda oty bar qanshama jastyń jalyndap janýyna, Semeıdegi sportqa beıim balalar men jasóspirimder óz biletin sport túrine tereń baýlydy. Sportshynyń tálim-tárbıesin kórgen, kóptegen baıraqty básekelerdiń júldegerleri Melsov Nurjan, Nurahmetov Erasyl sııaqty shákirtterin ataýǵa bolady.
Atalǵan týrnırge Astana, Almaty, Shymkent, Jambyl, Túrkistan sııaqty qalalardan 2007-2008 jyldary týǵan jasóspirimder qatysty. Jalpy jıyny 164 soprtshy, 18 komanda baq synap, synǵa tústi. Bul týrnır Abaı oblystyq mamandandyrylǵan balalar jasóspirimder olımpıadalyq rezervtik sport mektebinińbastamasyna oraı Abaı oblysynyń dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń uıymdastyrýymen ótip otyr. Týrnırdiń ashylý saltanatynda sóz alǵan sportshynyń aıaýly jary Gaýhar Slámbekqyzy er esimin el esinde saqtap, respýblıka kóleminde joǵary dárejede jarys uıymdastyryp otyrǵan uıymdastyrý komıtetine zor alǵysyn bildirdi.
«Qýanysh Salyqbaevtyń sporttaǵy jolyn úlgi etip otyrǵan onyń sporttaǵy bapkerlerine, dostary men shákirtterine, izin basqan baýyrlaryn alǵysym sheksiz. Qaı kezde de bizge qoldaý bildirip otyratyn jandarǵa rızashylyǵymyz zor. Osy jarystyń ótýine demeýshilik kórsetken Serik Toqtarǵazın, Serik Qorjykenov, Qaırat Charmuhamedov, Shalqar Jolamanov, Aıbek Nuǵymarov, Dýman Qyzdarbekov, Qaırat Kýnsafın, Ashat Ospanov, Aman Sháripov sııaqty azamattarǵa, dostary Qýat pen Bekjanǵa alǵystan basqa aıtarymyz joq. Osy týrnır keleshekte elimizdiń atyn aıdaı álemge tanytan sportshylardyń ósip-shyǵýyna jol ashary anyq», deıdi sportshynyń jary Gaýhar Salyqbaeva.
Eki kúnge sozylǵan týrnır qorytyndysyna sáıkes 70 keli salmaq dárejesinde I oryndy Dastan Qazyhanov, II oryndy Bekarys Saılaý, III oryndy Temirlan Maqsatov, Ernur Qabdrahman ıelense, al 76 kelide I oryn Almas Rysbekovke, II oryn Dosjan Rahymbaevqa, III oryn Nurdos Qaıratovqa jáne Islam Medetqalıǵa buıyrdy. Jarystaǵy jankúıerler men qoldaýshylardyń rýhyn aspandatqan, jarystyń kórigin qyzdyrýshy básekelerdiń biri joǵary salmaqtaǵy beldesýler de kórermen kózaıymyna aınaldy. 82 keli salmaq dárejesinde Sultan-Beıbarys Qaıratuly I oryn, Aıvar Beısenbek II oryn ıelense, Qýatbek Qajybek pen Arnur Amanov III oryndy ózara bólisti. 82 keliden joǵary salmaqta saıysqa túsken Nurbolat Jambyl I oryn, Saǵııat Serikqalı II oryn, Ahmet Qapen men Nurlanbek Talǵatuly III oryn ıelenip jeńis tuǵyryna shyqty.
Keıingi jyldary Abaı oblysynda respýblıkalyq týrnırlerdi ótkizý jıilegeni aıtylady. Bul jergilikti jastardyń ishinen shyn myqtyny anyqtaýǵa úlken múmkindik beretini anyq. Sondaı týrnırlerdiń biri Qýanysh Salyqbaev atyndaǵy sport básekesiniń aıasyn keńeıtý maqsaty bar deıdi uıymdastyrýshylar.
