«GenCast» aýa raıy týraly 1979–2018 jyldardaǵy derekterge súıene otyryp boljam jasaıdy. Bul model Eýropa metrologııa ortalyǵynan (ECMWF) asyp túsip, ystyq tolqyn, tropıkalyq sıklondar sııaqty qaýipti qubylystardy dál boljaı alǵan. Máselen, 2019 jyly Japonııaǵa soqqan Hagıbıs taıfýnyn «GenCast» dástúrli júıelerge qaraǵanda 12 saǵat erte eskertken. «GenCast» 15 kúndik aýa raıyn nebári 8 mınýtta boljaıdy, al basqa júıelerge birneshe saǵat qajet.
Shoıyn óndirýdiń ońaı joly
Qytaı ǵalymdary shoıyn óndirýdiń jańa ári ekologııalyq taza ádisin oılap tapty.
Bul tehnologııa untaqtalǵan temir kenin qyzdyrylǵan peshke búrký arqyly shoıyndy nebári 3–6 sekýndta alýǵa múmkindik beredi. Buǵan deıin bul úderis 6 saǵat ýaqyt alatyn. Jańa ádiste kómir qoldanylmaıdy, sondyqtan kómirqyshqyl gazynyń bólinýi azaıyp, óndiris ekologııaǵa qaýipsiz bolady. Ǵalymdardyń aıtýynsha, arnaıy qurylǵy saǵatyna 450 tonna temir kenin óńdeı alady, al jyldyq óndiris kólemi 7 mıllıon tonnadan asady.
Áýe taksıi
2025 jyly Abý-Dabıde «Archer Aviation» startapy negizinde ázirlengen áýe taksıi iske qosylady.
Endi áýe taksıleri Abý-Dabı men Dýbaı arasyndaǵy jol júrý ýaqytyn 10 mınýtqa qysqartady. «Archer Aviation» startap jobasy Birikken Arab Ámirlikterimen kelisimshart jasasty. Iske qosylatyn Midnight modeli 241 km/saǵ jyldamdyqpen ushady. Buǵan deıin kompanııa Japonııaǵa 100 aerotaksı jetkizý týraly kelisim jasaǵan. Al Los-Andjeleste áýe taksıi qyzmeti 2026 jyly qoljetimdi bolmaq. Sondaı-aq «Archer Aviation» Taıaý Shyǵys pen Soltústik Afrıkada elektrushaq óndirisin ashýdy josparlap otyr.
