Caýmaly álemdi sharlaǵan fermada eki myńnan astam jylqy bar. Jylqylaryn saýyn kezinde arnaıy temir qorshaýǵa qamaıdy. Bıe jelinine saýynshynyń qoly tımeıdi. Apparatpen ıdirip, saýyp alady. Bir saýǵanda 3-4 lıtr sút beredi. Jemshóbin ýaqtyly bergendikten kúnine bes mezgil saýylady.
Sút mashınasy bıe sútiniń sapasyn qaz-qalpynda saqtap, zaýytqa, ıaǵnı sýblımasııa úderisin júrgizýge jiberedi. Bıe sútiniń dárýmeni men mıkroelementiniń qalpy buzylmaı, sol jerde keptirilip, untaqtalady.
– О́ndiristegi ár kezeńdi jiti baqylaýǵa alamyz. Súttiń ár úderisten ótkenin bizdiń mashyqtanǵan tehnologter nazarda ustap, sapasyn qadaǵalap otyrady. Sýblımasııa úderisinen soń sút muzdatylady. Sosyn keptiriledi. Osy kezeńnen soń ónim daıyn bolady. Ábden tekseristen ótken soń untaqty arnaıy germetıkalyq paketterge oraımyz. Ol da úlken jumys. О́nimniń balǵyndyǵyna, qunary men saqtaý merziminiń uzarýyna bul paketterdiń ózindik paıdasy bar, – deıdi sharýashylyq basshysy Serik Júnisov.
2 000 jylqy az baılyq emes. Sáıkesinshe, sharýashylyqtyń jaıylym jeri de, shabyndyǵy da, egistik alqaby da bar. 11 000 gektar jerge shóp egedi. Kásipker egistik alqabynan ónim kólemin arttyrýǵa den qoıǵan. Úıir-úıir jylqysyn osy egistikten túsken ónimmen ósirip otyr. Egindi kútip-baptaıtyn bilikti agronomdar men saqadaı saı tehnıkalar – sharýanyń basty kúshi.
Bıyl avtomattandyrylǵan sýarý júıesin qurý úshin aýqymdy jumystar qolǵa alynǵan. Endi budan bylaı daqyldardy qolmen emes, arnaıy avtomattandyrylǵan qurylǵy arqyly sýarady. Sýarý salasynyń mamandarymen birlese sorǵy stansasy ornatylyp, magıstraldyq qubyrlar tartyldy. Sý berý júıeleri de jasaldy. Ári joǵary sapadaǵy avtomattandyrylǵan jabdyq qoıyldy. Osy jumystar aıaqtalǵannan keıin sýarý jumystaryn júrgizip te kóripti. Jańasha tásilmen sýarylǵan ónimdi de alyp úlgergen.
– Joba aıaqtalǵannan keıin ony iske qostyq. Sapasy da, jumys isteý úlgisi de kóńilimizden shyqty. Osy avtomattandyrylǵan sýarý júıesiniń arqasynda ónim kólemi artyp, sapa edáýir joǵarylady. О́ıtkeni egistiktiń saı-salasyna sý bardy. Ári ozyq aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn satyp alyp, óndiristi jańǵyrtýǵa qadam jasadyq. Bul óndiris qýattylyǵy artty degendi ańǵartady. Zamanaýı tehnıkanyń arqasynda aýyl sharýashylyǵy jumystary birshama jeńildedi. GPS jáne avtomatty basqarý júıelerimen jabdyqtalǵan tehnıkalarymyz egý, sýarý jáne jınaý qyzmetin múdirmeı atqarady. Burynǵydaı emes, jańa tehnıkalar kómegimen shyǵynymyz azaıyp, egin sapasy artyp, yrysymyz molaıdy, – deıdi sharýashylyq jetekshisi.
Keler jyly kásiporyn óziniń kókónis qoımasyn salmaqshy. Búgingi kúni qoımanyń irgetasy quıylyp, qabyrǵasy qalanǵan. Qoımada tonna-tonna kartop pen túrli kókónis qory saqtalady. Osy jerden ónimderin naryqqa shyǵaryp, kásiporyn shyǵynyn azaıtyp, tabysyn arttyramyz dep josparlap otyr. Munymen qosa, suly, arpa sekildi dándi daqyldardy saqtaý úshin jańa astyq qoımasy salynyp jatyr. Zamanaýı klımattyq baqylaý júıesimen jabdyqtalǵan qoıma ónim sapasyn joǵaltpaıdy. Uzaq ýaqyt qalpyn buzbaı saqtaýǵa múmkindik beredi. Sáıkesinshe, jańa jumys orny ashylyp, aýyl jurty eki qolǵa bir kúrek tabady.
Qaraǵandy oblysy,
Osakarov aýdany
