Aımaqtyq týrızm búginde qarapaıym qoǵamdyq qubylystan álemdik ekonomıkalyq tizbektiń ajyramas bir bóligine, ári qarqyndy damyp kele jatqan negizgi salasyna aınaldy. Statıstıkaǵa súıensek, ortasha eseppen, bir sheteldik týrıstiń kelip-ketkeninen túsetin tabystyń kólemi shamamen 9 tonna kómir, 15 tonna munaı nemese 2 tonna joǵary sortty bıdaıdy álemdik naryqqa shyǵarýmen teń eken. Bul rette shıkizat satý eldiń energııa kózderin azaıtady, al týrıstik óndiris taýsylmaıtyn resýrstarmen jumys isteıtinin de eskergen jón. Sheteldik ekonomısterdiń esebinshe, 100 myń týrıst qalada ortasha eseppen eki saǵat bolǵan kezde keminde 350 myń dollar nemese adam basyna bir saǵatta 17,5 dollar jumsaıdy. Sondyqtan osy salada ǵylymı zertteýler júrgizý negizinde týrızm salasynyń ózindik erekshelikterin saralaý, damyǵan elderdegi týrızmdi uıymdastyrý, damytý tájirıbesin eskere otyryp, otandyq týrızmdi jandandyrýdyń joldaryn anyqtaý múmkindigi týady.
Qazaqta «Torǵaıdan qoryqqan tary ekpeıdi» degen sóz bar. Ony aıtyp otyrǵan sebebimiz – bizdiń irgeles jatqan kórshilerimizdiń bári de iri elder. Jan sany óte kóp. Búginde onyń kóptigi qorqynysh emes, qaıta paıda kózi dep qaraýǵa da bolady. Meńzep otyrǵanymyz – Qytaı, Reseı, О́zbekstan elderi. «Kóp qorqytady, tereń batyrady» degenimizben, qazir ony tıimdi paıdalanýǵa bolatyn tetik tabyldy. Ol – týrızm.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń deregine sáıkes, 2024 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynyń ózinde elimizge 566,5 myń sheteldik týrıst saıahattaǵan. Bul 2023 jylǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 50,7 myń adamǵa kóp. V Dúnıejúzi kóshpeliler oıyny kezinde bul kórsetkish tipti artty. Máselen, qazan aıyna deıingi «eQonaq» júıesiniń derekterine súıensek, elimizde 460 652 zańdy ornalastyrý oryndary tańdalyp, júıege 140 myńnan astam týrıst tirkelgen. Statıstıkaǵa sáıkes, elimizge keletin sheteldik týrısterdiń geografııasy jyl saıyn keńeıip keledi. Mysaly, jaqyn kórshilerden bólek, elimizge muhıttyń arǵy betindegi elderden de saıahatshylar kele bastady.
«Reseı, Qytaımen qatar Úndistan, Túrkııa, AQSh sııaqty elderden de keletin týrıster sanynyń artýy elimizdiń álemdik týrıstik kartada jyl ótken saıyn tartymdy baǵytqa aınalyp kele jatqanyn kórsetedi. Biz týrıstik ınfraqurylymdy damytýdy, álemniń túkpir-túkpirinen kelgen saıahatshylarǵa qolaıly jaǵdaı jasaýdy jalǵastyramyz», dedi Týrızm ındýstrııasy komıtetiniń tóraǵasy Nurtas Káripbaev.
Osy rette elimizge eń kóp týrıst keletin elderdi zerttep kórgen edik. 2024 jyldyń alǵashqy 6 aıynda elimizge eń kóp saıahatshy Reseı Federasııasynan kelgen. Bıylǵy qańtar-maýsym aralyǵynda elimizge 186,1 myń reseılik saıahattaǵan. Ekinshi oryndy Qytaı týrısteri ıelendi. Shyǵystaǵy kórshimizden elimizge 69 918 adamnyń tabany tıgen. Al úshinshi satyǵa Úndistan (53 695 adam) jaıǵasty. Sondaı-aq úzdik bestiktiń qatarynda Túrkııa (30 312), AQSh (19 597) elderi bar. Al eQonaq júıesiniń málimetterine sáıkes, elimizge qazan aıyna deıin eń kóp týrıst kelgen elderdiń reti sál ózgergen. Máselen, О́zbekstannan 40 4520, Reseıden 34 650, Qytaıdan 15 868 týrıst kelgen eken. Elimizge kelýshilerdiń 39,1%-y saıahattaýǵa, 28%-y jeke sharýalarymen, 10,3%-y iskerlik kezdesýlerge, 4,6%-y jumys máselelerimen, al 18%-y ózge sebeptermen elimizge saparlaǵan.
Osydan birer jylǵy zertteýler boıynsha Reseı azamattary eń kóp baratyn úsh eldiń biri – bizdiń memleket ekeni anyqtalypty. Jyl saıyn soltústiktegi kórshi memleketten bizdiń jaqqa 2,5 mıllıon týrıst keledi.
Endi olardyń sany odan da artýǵa tıis. Sebebi «Kazakh Tourism» ulttyq kompanııasy Reseıdiń týrızm jónindegi federaldy agenttigimen yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıǵan. Qujatqa sáıkes, taraptar úshinshi elderden keletin týrısterdi Qazaqstan men Reseı aýmaǵyn qatar aralatý maqsatynda transshekaralyq baǵyttar ázirleýge, aımaqtyq týrızm salasyndaǵy ınvestısııalyq jobalardy birlesip iske asyrýǵa ýaǵdalasty. Mamandardyń aıtýynsha, bizdiń elde taý shańǵysynan bastap týrıster súısinip tamashalaıtyn qoqıqazdarǵa deıin bar. Endigi maqsat – osy múmkindikti tıimdi paıdalanyp, saıahatshylar sanyn eseleı túsý.
