Máýlen Áshimbaev óz sózinde Valentına Matvıenkony Reseıde búgin atalyp ótip jatqan Konstıtýsııa kúnimen quttyqtady. Sondaı-aq ol Reseı parlamentarızminiń qazirgi tarıhy da 1993 jyldyń 12 jeltoqsanynan bastaý alatynyn tilge tıek etip, atalǵan datanyń sımvolıkalyq mánine nazar aýdardy. Senat tóraǵasy búginde kópqyrly Qazaqstan – Reseı baılanysy barlyq negizgi baǵyt boıynsha tıimdi damyp kele jatqanyn aıtty. Buǵan, eń aldymen, memleket basshylarynyń ózara qarym-qatynasy yqpal etip otyrǵany anyq.
«Reseı – Qazaqstannyń negizgi saıası jáne ekonomıkalyq seriktesi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendeı, Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy qarym-qatynas berik jáne myzǵymas dostyqtyń úlgisi. Yntymaqtastyqtyń barlyq salasynda ózara is-qımyldyń dáıekti jáne tıimdi damýy osyndaı qatynastyń dáleli ekeni sózsiz. Bul sapar da parlamentaralyq yntymaqtastyqtyń joǵary serpinin saqtaýǵa óz septigin tıgizedi dep senemiz. Jalpy, bizdiń negizgi mindetimiz – memleket basshylary deńgeıinde qol jetkizilgen barlyq ýaǵdalastyqty tıimdi iske asyrýǵa yqpal etý», dedi Senat tóraǵasy.
Kezdesý kezinde M.Áshimbaev pen V.Matvıenko parlamentaralyq baılanystardy nyǵaıtý perspektıvalaryna jáne Parlament palatalaryndaǵy salalyq komıtetterdiń ózara is-qımyly men halyqaralyq uıymdar aıasyndaǵy yntymaqtastyq máselelerine nazar aýdardy. Sondaı-aq Parlament Senaty men Federaldyq Jınalystyń Federasııa Keńesi arasyndaǵy Yntymaqtastyq jónindegi komıssııanyń jumys tıimdiligi sóz boldy.
«Búginde depýtattar arasynda ózara senimge negizdelgen dıalog pen dostyq qalyptasty. Ol elderimiz arasyndaǵy odaqtastyq qatynastar rýhyna taban tireıdi. Bizdiń turaqty kezdesýlerimiz eki eldiń parlamentaralyq yntymaqtastyǵyn júıeli túrde damytýǵa jáne ortaq mindetterdi jedel sheshýge yqpal etedi. Senat pen Federasııa Keńesi arasyndaǵy Yntymaqtastyq jónindegi komıssııanyń jumysy da ózara is-qımylymyzǵa júıeli sıpat beredi. Parlamentaralyq yntymaqtastyqty damytýdyń 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan praktıkalyq is-sharalar josparyna qol qoıý aldaǵy kezeńge arnalǵan ózara is-qımyldyń basym salalaryn aıqyndaýǵa, depýtattar men apparattardyń jumysyn naqtylaýǵa jáne elderimizdiń parlamentaralyq yntymaqtastyǵyn jandandyrýǵa tyń serpin beredi dep senemiz», dep Senat tóraǵasy TMD Parlamentaralyq Assambleıasy jumysynyń áleýetin odan ári nyǵaıtýdyń mańyzdy ekenin aıtty.
Sonymen qatar kezdesýde saýda-ekonomıka, ınvestısııa, ónerkásiptik kooperasııa, týrızm, sıfrlandyrý jáne basqa da basym baǵyttar boıynsha Qazaqstan men Reseı Parlamentteri depýtattarynyń aldaǵy ózara is-qımylyn odan ári arttyrýǵa arnalǵan mindetter belgilendi.
Federasııa Keńesiniń tóraǵasy V.Matvıenko Qazaqstanda júrgizilip jatqan áleýmettik-ekonomıkalyq jáne saıası ózgeristerdi joǵary baǵalap, parlamentaralyq baılanysty ári qaraı jandandyrýdy kózdeıtin perspektıvalyq salalarǵa nazar aýdardy.
«Memleket basshylarynyń erik-jigeriniń arqasynda elderimiz arasyndaǵy qarym-qatynas jańa syn-qaterlerge qaramastan buryn-sońdy bolmaǵan joǵary deńgeıge kóterildi. Osy rette elderimizdiń Prezıdentteri qabyldaǵan mańyzdy sheshimder zańnamalyq qoldaýdy qajet etetini anyq. Bul iste Parlamentterimizdiń palatalary arasyndaǵy is-qımyl jospary naqty tetik bola alady. Sol arqyly parlamenttik baılanysty damytýǵa jáne nyǵaıtýǵa yqpal etetin sharalardy iske asyramyz. Jalpy, bizdiń joǵarǵy palatalar arasyndaǵy qarym-qatynas júıeli sıpatqa ıe ekenin atap ótken jón. Osy baǵyttaǵy yntymaqtastyq ekijaqty negizde jáne kópjaqty alańdarda qarqyndy damyp keledi», dedi V.Matvıenko.
Suhbat kezinde óńiraralyq baılanystardy keńeıtý birlesken jumystyń basym baǵyttarynyń biri retinde belgilendi.
«Senat – Federasııa Keńesi sııaqty óńirlerdiń múddelerin qorǵaıtyn palata. Sondyqtan biz úshin aımaqtardyń dáıekti áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna qajetti jaǵdaı jasaý asa mańyzdy. Bıyl 27 qarashada Ýfa qalasynda HH О́ńiraralyq yntymaqtastyq forýmy ótti. Is-sharaǵa beınebaılanys rejiminde memleketterimizdiń basshylary qatysty. 2024–2028 jyldarǵa arnalǵan óńiraralyq jáne shekara mańyndaǵy ózara is-qımyldyń aýqymdy baǵdarlamasy qabyldandy. Onda 150-ge jýyq birlesken is-shara men túrli jobalar qamtylǵan. Baǵdarlamany júzege asyrýǵa Parlament depýtattarynyń da úles qosýy aıryqsha mánge ıe. Bul baǵyttaǵy naqty máselelerdi birlesken komıssııa aıasynda talqylaýǵa bolady», dedi M.Áshimbaev.
Kezdesýde mádenı-gýmanıtarlyq saladaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýdyń mańyzyna da basa mán berildi. Bul rette halyqaralyq qatynastar júıesinde irgeli ról atqaratyn bilim berý jáne ǵylymı baılanystardy damytý jóninde sóz boldy.
«Kelesi jyly qazaqtyń kórnekti aqyny Abaı Qunanbaıulynyń týǵanyna 180 jyl tolady. Osy mereıtoı qarsańynda Qazan qalasynda oıshyldyń bıýsti ornatyldy. Al Máskeýdegi Úlken teatrda «Abaı» operasy qazaq tilinde sahnalandy. Bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyq ta belsendi damyp keledi. Elderimizdiń Prezıdentteriniń sheshimimen Ombyda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fılıaly ashylady. Bul qazaqstandyq joǵary oqý oryndarynyń Reseıdegi alǵashqy ókildigi bolatynyn atap ótken jón. Jaqyn arada Astanada L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bazasynda MGIMO fılıalyn ashý da josparlanyp otyr», dedi Senat tóraǵasy.
Kelissózderdiń nátıjesinde Senatta Parlamentaralyq yntymaqtastyqty damytýdyń 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan praktıkalyq is-sharalar josparyna, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Apparaty men Reseı Federasııasy Federaldyq Jınalysy Federasııa Keńesiniń Apparaty arasyndaǵy Yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy.
