Aımaqtar • 18 Jeltoqsan, 2024

Oıshyl aqynnyń eńseli eskertkishi

70 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Semeı qalasynda oıshyl, asa daryndy aqyn, aýdarmashy, kompozıtor, hakim Abaıdyń inisi ári aqyndyq mektebi­niń iri ókili Shákárim Qudaıberdiulynyń eskertkishi Táýelsizdik merekesine oraı ashyldy. Danyshpan aqynǵa arnalǵan eskertkishtiń bıiktigi – tuǵyrymen qosa alǵanda – 7,7 metr. Músindik kompozısııa qoladan quıylyp, granıt tuǵyrda oryn tepken. Eskertkishtiń Táýelsizdik kúnine oraı ashylýynyń rámizdik máni tereń. Shákárimniń rýhanı murasy azattyq deıtin aıaýly uǵymmen úndesip jatyr.

Oıshyl aqynnyń eńseli eskertkishi

Aqynnyń kindik qany tamǵan mekende osyǵan deıin bıýsti men jekelegen eskertkishteri elimen oı­shyldyń mereıtoılary qar­sańynda qaýyshqan edi. Al bul kompozısııada músinshi Shákárimniń oıly beınesin oń qolyna kitap, sol qoly­na taspıq ustatý arqyly beınelegen. Eskertkish avtory – osyǵan deıin Abaıdyń, Qunanbaıdyń jáne basqa da tarıhı tulǵalardyń keskin-kelbetin kelistirgen – jergilik­ti músinshi Nurbol Qalıev. Erekshe maǵyna ústegen óner týyndysy tarıhı qala­nyń Shákárim dańǵyly men Qaban­baı batyr kóshesiniń qıy­lysyna qoıyldy. 

Atalǵan eskertkishtiń saltanatty ashylý rásimine Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev quttyqtaý hat joldady. Hatty saltanatty is-sharada oblys ákimi Nurlan Uranhaev oqyp berdi.

«Barshańyzdy qazaq rýhanııatynyń altyn besigi – Semeı tórindegi Shákárim Qudaıberdiuly eskertkishiniń ashylýymen quttyqtaımyn!

Shákárim Qudaıberdiuly – tól órkenıetimizdiń órisin keńeıtýge ólsheýsiz úles qosqan kemeńger tulǵa.

Ǵulama oıshyl ulaǵaty mol shyǵar­malar jazyp, uly Abaıdyń sara jolyn jalǵady. Álem ádebıetiniń jaýhar týyndylaryn ana tilimizde sóıletti. Sol arqyly ult dúnıetanymyn baıytýǵa zor eńbek sińirdi.

Shákárim Qudaıberdiuly qazaq halqynyń ǵana emes túbi bir túrki jur­tynyń tarıhyn jańǵyrtyp, aǵar­týshylyq salasynda óshpes iz qaldyrdy. Eýropa men Shyǵys elderiniń ilimin tereń zerttep, ulttyq fılosofııanyń irgetasyn qalaýǵa atsalysty.

Kórnekti aqynnyń aq júrek, taza aqyl, adal eńbek sııaqty asyl qasıetterdi keńinen dáriptegen teńdessiz murasy áli talaı urpaqqa ónege bolary sózsiz.

Sáýlet óneriniń týyndysy el ıgiligine aınalsyn» delingen Memleket basshysy joldaǵan hatta.

Shákárim Qudaıberdiuly – HIH ǵasyrdyń sońy men ótken ǵasyrdyń basynda qazaq rýhanııatynyń qambasyn baıytqan aıtýly sóz zergerleriniń biri. Abaıdyń tálimi men taǵylymyn tereń uǵynǵan ol arnaıy Hakim amanatyn oryndap, qajylyq sapar shegýmen birge Eýropa elderin aralap, qazaqtyń túp tarıhyn tasqa basqan. Adamzat balasy úshin eń qasterli uǵym ar ilimin alǵa tartyp, óziniń ǵumyrlyq fılosofııasymen tanylǵan sóz ıesi. Onyń asa baı ári san qyrly mol ádebı murasy – qazaq halqynyń ǵana emes, barsha túrki jáne Shyǵys mádenıeti úshin, jalpy adam balasy úshin eń qasterli dúnıeler.

 

Abaı oblysy