Foto: ortcom.kz
Bıyl el tarıhyndaǵy eń jarqyn oqıǵanyń biri - «Jaıly mektep» Ulttyq jobasynyń bastalýy boldy. Joba aıasynda búginge deıin 42 mektep esigin aıqara ashty. Qýantarlyǵy sol, jaıly mektepterdiń 44 paıyzy aýyldyq jerlerde ornalasqan.
Sanamalasaq 11 jaıly mektep Astana qalasynda ashylsa, Aqmola oblysynda - 6, Almaty oblysynda -7, Qaraǵandyda - 1, Jambyl oblysynda - 3, Qyzylorda oblysynda - 1, Túrkistan oblysynda - 4, Atyraý óńirinde - 2, Qostanaı aımaǵynda - 2, Soltústik Qazaqstan oblysynda -1, Jetisý oblysynda -1, Almatyda -1, Shymkent qalasynda - 2 jaıly mektep boı kótergen.
Mektep qurylysynyń buryn-sońdy bolmaǵan qarqynmen salynýy bilim berý uıymdarynda oryn tapshylyǵy men úsh aýysymda oqý máselesin edáýir azaıtýǵa múmkindik berip otyr.
Oqý-aǵartý mınıstrliginiń málimetinshe, búginde elimizde bir aýysymda jumys isteıtin mektepter sany 3 myńǵa jýyqtaǵan. Sonymen qatar 280 mektep kúrdeli jóndeýden ótken. 842 mektepke 1395 zamanaýı pán kabınetterine qajet qural-jabdyqtar (robototehnıka, hımııa, bıologııa, fızıka, STEM) satyp alynǵan. 1000 aýyl mektebin jańǵyrtý aǵymdaǵy jóndeý, jıhazdardy, kitaphanalardy, ashanalardy jańartý, qaýipsizdik jaǵdaıyn jaqsartý syndy 7 baǵytty qamtyǵan. Sý tasqynynan zardap shekken 25 nysan qalpyna keltirilgen.
Jaıly mektep qurylysyna qoıylatyn talap qandaı?
«Jaıly mektepterdiń» qurylysyn úılestirýshi - Samruk-Kazyna Construction kompanııasy. Ulttyq joba aıasynda 2025 jylǵa deıin elimizde 401 jańa mektep salý qarastyrylyp otyr. Zamanǵa saı salynatyn bul mektepter 842 myń oqýshyǵa shaqtalǵan. Osynyń nátıjesinde, eldegi úsh aýysymdy oqý úderisinen qutylýǵa múmkindik bar. Máselen, Almaty oblysynda salynatyn 63 jańa mektepte 136 myńǵa jýyq bala oqıtyn bolady. Al elordadaǵy 24 jańa mektep 88 myń oqýshyny qabyldaýǵa qaýqarly.
Jobanyń jalpy bıýdjeti – 2,6 trln teńge. Onyń 1 trln 960 mlrd teńgesi respýblıkalyq bıýdjetten, 646,5 mlrd teńgesi Ulttyq qordan bólinedi. Bıyl 499,9 mlrd teńgeni, 2024 jyly – 1 trln 038,3 mlrd teńgeni, 2025 jyly 1 trln 068,2 mlrd teńgeni ıgerý josparlanyp otyr. Bul rette bólingen qarjynyń 2 trln 36 mlrd teńgesi mektepterdiń qurylysyna, al 243 mlrd teńgesi paıdalanýǵa berilgen bilim ordalaryn kútip ustaýǵa jumsalatyny josparlanǵan.
Jańa mektepter 300, 600, 900, 1 200, 1 500, 2 000 nemese 2 500 oryndyq dep belgilengen jeti túrli nusqanyń birine saı salynýy qajet. Olardyń árqaısysynda robototehnıka kabıneti, birneshe zerthana, aýdany 88 sharshy metr bolatyn horeografııa zaly, úsh kovorkıng alańy (bastaýysh synyp oqýshylary, orta synyptar jáne muǵalimder úshin) bolýy kerek. Sondaı-aq mektepterde bastaýysh synyptary (9h18m) men orta býyn, joǵarǵy synyp oqýshylaryna (36h18m) bólek sport zaldary bolady. Ár synypta ınteraktıvti taqta jáne muǵalimge arnalǵan kompıýter qoıylady. Jańa mektepterde erekshe balalar úshin kedergisiz orta qurylýy kerek: arnaıy pandýstar, lıftiler, dárethanalar, ınklıýzıvti bilim berý bólmesi daıyndalady. Sonymen qatar ınterer dızaınynyń birqatar elementi men arhıtektýralyq sheshimderi ulttyq naqyshta jasalýǵa tıis.
Qurylys kezinde jalpy jaǵdaıdy baqylaıtyn aqparattyq sıfrly platforma jumysy jolǵa qoıylǵan. Aqparattyq júıe alǵash ret osyndaı iri ulttyq jobada qoldanylyp otyr. Elektrondy júıe qurylystyń barlyq kezeńin ashyq baqylaýǵa múmkindik beredi. Júıeniń ereksheligi – tapsyrys berýshi, qurylysshylar, ákimdikterdiń birneshe basqarmasy, mınıstrlikter, tehnıkalyq baqylaý sarapshylary jáne basqalary birlesip jumys istep, birge tapsyrma berip, ony baqylap, másele týyndasa sol boıda bıýrokratııasyz, ýaqtyly sheship otyrýǵa múmkindik beredi.
