Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aıtqan «Ádiletti Qazaqstan» ıdeıasynyń basty tini – zań ústemdigi. Zań ústem bolmaı, ádiletti tý etken memleket qurý áste múmkin emes. Bul oraıda qara qyldy qaq jarar ádilettiń tarazysy bolar qurylym memlekettiń sot júıesi ekeni aıtpasa da túsinikti. Sottardyń ashyqtyǵy, jarııalylyǵy bolmaı, kópshiliktiń sanasynda siresip qatyp qalǵan «sot – jemqor», «prokýror – paraqor» degen sekildi qasań túsinikterdi syndyrý múmkin emes. Al sot júıesine degen halyqtyń senimi bolmasa, memlekette ornaǵan ádiletti kórer kóz bolmaıdy. Sondyqtan da zańnyń jalpyǵa ortaqtyǵyn, azamattar quqyǵynyń birdeıligin kópshilikke uǵyndyrý Ádiletti Qazaqstannyń basty maqsatyna aınalyp otyr.
Máselen, 2024 jyly elimizdiń sot júıesindegi oń ózgeristerdi, ıaǵnı ashyqtyq pen jarııalylyqty aıǵaqtaıtyn birneshe sot otyrysy ótti. Ekonomıka eks-mınıstri Q.Bıshimbaev isi qoǵamdyq rezonans týdyryp qana qoımaı, búkil álem jurtshylyǵy nazaryn ózine aýdarǵan qylmystyq is retinde tanyldy. Eks-sheneýnikke qatysty sot úderisiniń ashyq júrýi, ony kez kelgen adamnyń «YouTube» jelisinen tikeleı efırden kórýi, sot júıesine, sýdıalarǵa, prokýrorǵa degen birjaqty túsinikterdi kúıretip, qoǵamdyq sanaǵa «Ádiletti Qazaqstannyń» esik qaǵyp turǵanyn dáleldep berdi. Tipti bul shýly is el aýqymynan shyǵyp, «Washington Post», «Al Jazeera» sekildi alpaýyt medıalar arqyly álem nazaryna ilikti. Iаǵnı Qazaqstan zań ústemdigi saltanat qurǵan memleket retinde kez kelgen túıtkildi túıini kóp qylmystyq isterge ádil jaza taǵaıyndaıtyn el retinde de tanyldy.
Sondaı-aq bıyl memleketimizdegi sot júıesiniń ashyqtyq pen jarııalylyqqa nyq qadam basqanyna dálel bolatyn budan basqa da sot otyrystary az bolǵan joq. Mysaly, Almatyda avtobýs júrgizýshisi men Qaraǵandydaǵy jedel-járdem kóligi júrgizýshisine álimjettik kórsetken qylmystyq ister de tikeleı efır arqyly qoǵamnyń nazaryna usynylyp, halyq «týra bıde týǵan joq» deıtin támsildiń zamany týǵanyn túısindi.
Shýly qylmystyq isterge qatysty sot otyrystarynyń tikeleı efır arqyly ashyq kórsetilýi haqynda zań keńesshisi Evgenıı Evgenev: «Buǵan deıin sheneýnikterge qatysty qozǵalǵan isterde sottardyń zańsyzdyqqa jıi jol beretini týraly syndar kóp aıtylatyn. Eks-mınıstr Bıshimbaev sotynyń onlaın júrgizilýi sol syndarǵa toqtaý salyp, sot júıesine degen senimdi arttyrýǵa baǵyttaldy», deıdi.
Sondaı-aq zańger Qazaqstanda sot otyrystarynyń onlaın ótýi sotqa deıingi is júrgizý satysynda da, sot talqylaýy barysynda da kóptegen kemshilikti joıatynyn, dese de buqaralyq aqparat quraldary tarapynan sotqa qysym jasaý qateri de bar ekenin aıtady.
Sarapshylar Qazaqstandaǵy sot otyrystarynyń tikeleı efırden kórsetilýi sot júıesiniń bedelin arttyrǵany sonshalyq, otbasynyń mártebesine, ásirese otbasyndaǵy turmystyq zorlyq-zombylyqqa qatysty problemalardy dereý sheshý kerektigine jol saldy dep esepteıdi. Qoǵam tarapynan «Saltanat zańy» degen ataý alǵan zańnyń qabyldanýyna da sot júıesiniń ashyqtyǵy nátıjesinde qol jetkizilgenin eshkim joqqa shyǵara almaıdy.
Qosh! Bıyl elimizdiń sot júıesi «Ádiletti Qazaqstan qurý» isinde batyl qadam jasady. Qazaqstan qoǵamyna tek zań ústemdigi ǵana saltanat qurýy úshin bul bastama keler jyly da jalǵasyn tabýy kerek.
