Byltyr áıelderdiń quqyǵyn qorǵaýǵa jáne balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge arnalǵan zań qabyldandy.
«Bul qujatta turmystyq zorlyq-zombylyq sııaqty, týrasyn aıtqanda, masqara áreketterdiń tamyryna balta shabý kózdelgen. Áıelder men balalarǵa qatysty qandaı da bir zorlyq-zombylyq jasaǵandarǵa jaza kúsheıtildi. Oǵan qosa, jas balalardy óltirgen nemese zorlaǵan adam ómir boıy bas bostandyǵynan aıyrylatyn boldy. Kámeletke tolmaǵandardy basynyp, mazaq qylǵandar endi ákimshilik jaýapkershilikke tartylady. Bul talap alǵash ret zań júzinde bekitildi», dedi Prezıdent.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, «Keleshek» atty biryńǵaı erikti jınaqtaýshy júıeniń zańnamalyq negizin qalyptastyrý úshin kóp jumys atqaryldy. Onda jınaqtalǵan qarjyny Qazaqstannyń jáne sheteldiń kolledjderi men joǵary oqý oryndarynda bilim alý, sondaı-aq turǵyn úı alý úshin jumsaýǵa bolady.
Azamattardyń ústi-ústine nesıe alyp, qaryzǵa batýyna jol bermeýdi kózdeıtin zań qabyldandy. Soǵan sáıkes nesıesin 90 kúnnen artyq ýaqyt tóleı almaı júrgen adamdarǵa kásipkerlikke qatysy joq nesıe berýge tyıym salyndy. Sondaı-aq adamdar nesıe alýǵa ózine ózi tyıym sala alatyn boldy. Medısına qyzmetkerlerin quqyqtyq jaǵynan qorǵaý sharalary kúsheıtildi, olarǵa beriletin áleýmettik kepildikter jaqsardy. Balalar men jastardyń arasynda jappaı tarap, naǵyz indetke aınala bastaǵan veıpterdi satýǵa jáne taratýǵa tyıym salyndy.
«Esirtki óndirgeni úshin beriletin jaza qataıdy. Ondaı qylmys jasaǵandar 15–20 jyldan bastap ómir boıy bas bostandyǵynan aıyrýǵa deıin jazalanady. Esirtkini belgili bir jerge tyǵyp ketetin kýrerler mundaı qylmysty alǵash ret jasasa jáne áreketiniń saldary aýyr bolmasa, 5 jyldan 8 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylady.
Lýdomanııamen kúreske qatysty zań kúshine endi. Qujatta býkmekerlik keńseler men totalızatorlardyń jarnamasyna edáýir shekteý qoıyldy, kámeletke tolmaǵandardy qumar oıynǵa tartqany úshin ákimshilik jaýapkershilik belgilendi, aty-jóni boryshkerlerdiń biryńǵaı tizimine engizilgen adamdardyń qumar oıyn oınaýyna tyıym salyndy. Bul sharalar talaı shańyraqty shaıqaltqan, adamdardy qylmys jasaýǵa, ózine qol jumsaýǵa ıtermelegen oıynqumarlyqtyń taralýymen kúresýge arnalǵan.
Taǵy bir mańyzdy zańnamalyq jańalyq – buzaqylyq jáne vandalızm jasaǵan, bireýdiń múlkin qasaqana búldirgen adamdarǵa beriletin jaza qataıdy. Munyń bári qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý jáne zań talaptaryna baǵynatyn azamattardyń quqyǵyn qorǵaý turǵysynan mańyzdy. Sonymen birge zańnamalyq tolyqtyrýlardyń nátıjesinde 2025 jyldyń 1 shildesinen bastap qylmystyq, ákimshilik jáne azamattyq ister boıynsha úsh derbes kassasııalyq sot jumys isteı bastaıdy. Osylaısha, azamattar memlekettik organdar tarapynan buzylǵan óz quqyqtaryn qorǵaı alady», dep atap ótti el Prezıdenti.
Byltyr kóptegen mańyzdy zańnamalyq bastamalar júzege asyryldy. Alaıda zańnyń qabyldanýy istiń basy ǵana, sol zańdardyń is júzinde jumys isteýi odan áldeqaıda mańyzdy ekenin túsiný kerek.
«Bul rette, zań talaptary qoǵamnyń suranysyna saı bolsa ǵana saqtalady. Sondyqtan biz bıyl da halyqtyń úmiti men múddesin jáne elimizdi damytý jolyndaǵy basymdyqtardy negizge ala otyryp, quqyq qorǵaý júıesin jetildirý jumystaryn jalǵastyramyz», dedi Q.Toqaev.
