Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Eldegi 5,7 mln-nan asa jas – qoǵamnyń áleýmettik, ekonomıkalyq jáne mádenı damýynyń basty qozǵaýshy kúshi. Sondyqtan olardy jumyspen qamtý, baspana máselesin sheshý, kásipke baýlý, osy maqsatta túrli granttyq jobalardy uıymdastyrý memlekettiń jastar saıasaty negizinde júzege asyrylady.
О́tken jyly 35-ke deıingi azamattarmen jumys isteýde basty baǵdar Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Ulttyq quryltaıdyń úshinshi otyrysynda belgilegen «Adal azamat» tujyrymdamasy boldy. Bul – zań ústemdigin nyǵaıtyp, sybaılas jemqorlyqqa qarsy tózbeýshilik mádenıetti qalyptastyrý, azamattardyń quqyqtary men múddelerin ádil qorǵaý, adal ári eńbekqor bolýdy nasıhattaý.
Qoǵamda jańa qundylyqtardy ornyqtyrýda izgi amaldar jasaldy. Jumys istemeıtin ne oqý oqymaıtyn NEET sanatyndaǵy 160 myń jastyń eńbekke aralasýyna erekshe nazar aýdaryldy. Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi olardyń bastamalaryn qoldaý úshin «Zhas project» jobasy aıasynda 280 grant bóldi.
– Aýtızmmen aýyratyn balalarǵa arnalǵan glıýtensiz pechene óndirýdi qolǵa aldym. О́ıtkeni mundaı taǵamdar allergııa nemese joǵary sezimtaldyqty týdyrýy yqtımal. Osy maqsatta joba aıasynda memleketten 1 mln teńge grant uttym. Balalarǵa qyzyqty bolý úshin ertegi keıipkerleriniń sıpatynda jasaımyn, – dedi «Zhas project» jobasynyń jeńimpazy Nasıba Aǵzamova.
Sondaı-aq respýblıkanyń ár buryshynda 500-den asa bos jumys oryndary jármeńkesi uıymdastyryldy. Odan qaldy jastardy eńbekke tartý maqsatynda Almaty, Aqtóbe jáne Qaraǵandy oblysynda «JumysTap» baǵdarlamasy iske qosyldy. Al elordada «JolTap» atty áleýmettik bastama byltyr óz nátıjesin kórsetti.
2024 jyldyń basynda Prezıdent janyndaǵy Jastar saıasaty jónindegi keńestiń quramy jańartyldy. Byltyr keńes músheleri alǵash ret jas mamandarǵa «Jas Kenes Syilygyn» tabystady. Buǵan qosa Halyqaralyq jastar kúni birinshi ret 3-12 tamyz aralyǵynda «Jastarmen birge» ulttyq on kúndigi retinde atalyp ótti. Sol aralyqta 5 myńnan asa is-shara uıymdastyryldy.
Talantty jastarǵa «Daryn» memlekettik syılyǵynyń laýreaty marapaty berildi. Syılyqty óner, ǵylym, sport, medıa jáne aqparattyq tehnologııalar salalarynda jetistikke jetken 20 jas ıelendi.
Oǵan qosa «Táýelsizdik urpaqtary» grantynyń 30 jeńimpazy memlekettik qoldaýǵa ıe boldy. Olardyń jobalary mádenıet, ǵylym, medıa, aqparattyq tehnologııalar jáne bıznes salalarynda úzdik dep tanyldy. Grantqa jańadan «Volonterlik» baǵyt qosyldy. Sebebi jastar eriktilik pen qoǵamdyq jumystarda da belsendi boldy. Buǵan búkil óńirdi qamtyǵan «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy dálel. Jalpy qoǵamda ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrýǵa oń yqpal etken ulttyq naýqanda 6,2 mln-nan asa adam belsendilik tanytty. 1 mln 500 myń tonnadan asa qoqys shyǵaryldy. Shamamen 3,2 mln-nan asa kóshet otyrǵyzylypty. Odan bólek, ǵaryshtyq monıtorıng arqyly ruqsat etilmegen 4 myń 900-ǵa jýyq qoqys úıindileri anyqtalyp, onyń 86 paıyzy joıylǵan. Ár senbilikten qalmaı, ózgelerge úlgi bolǵan jastarǵa Prezıdent «Ana tili» gazetine bergen suhbatynda rızashylyǵyn bildirdi.
«Qazaqstan azamattary munyń kezekti bir naýqan emes, ozyq oıly qoǵam qalyptastyrý jolyndaǵy ıdeologııalyq platforma ekenin túsindi. Biz, túptiń túbinde, tabıǵattyń baılyǵyna jáne kúndelikti turmys-tirshiligimizge nemquraıdy qaraıtyn jaǵymsyz ádetten birjola arylýymyz qajet. Tazalyqty saqtaý jáne tabıǵatty aıalaý ulttyq bolmysymyzdyń ajyramas bóligine aınalýǵa tıis. О́rkenıetti elderdiń bári osyny ustanady», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
2024 jyly joǵary bilim berýge bólingen memlekettik granttardyń sany 112 myńǵa jetti. Izinshe tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý mekemelerinde oqýǵa túsken jastar qatary artty.
Taǵy bir jaǵymdy jańalyq – byltyr 2024-2026 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq jastar uıymdarymen yntymaqtastyqty nyǵaıtý boıynsha Jol kartasy bekitildi. Qujattyń negizgi maqsaty – jas býynnyń eldiń áleýmettik, ekonomıkalyq jáne mádenı úderisterine tolyqqandy aralasýyn qamtamasyz etý úshin memlekettik organdar men jastar birlestikteriniń ózara baılanysyn júıeleý jáne nyǵaıtý. Bul baǵyttaǵy jumys úsh negizgi tarmaqty qamtıdy. Iаǵnı aqparattyq-ádistemelik jáne ınstıtýsıonaldyq súıemeldeý, jastar bastamalaryndaǵy uıymdastyrýshylyq jáne qarjylyq qoldaýdy kúsheıtý.
El jastarynyń álemdik deńgeıde tájirıbe jınaýyna, shekaradan tys memleketterdiń jas býynymen ózara baılanys ornatýyna da jaǵdaı jasalyp jatyr. Máselen, ótken jyly Qazaqstan men О́zbekstan komandalary arasynda «Zakovat» zııatkerlik oıyny uıymdastyryldy. Astanada shyǵarmashyl jastar men uıymdary kóshbasshylarynyń qatysýymen qazaq-qyrǵyz forýmy ótti. Osylaısha, 2024 jyl jastar saıasatynyń jetistikterimen jáne jańa bastamalarymen este qaldy. Bıyl da jastardyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý, shyǵarmashylyq pen kásipkerlikti damytý, bilim berý, baspana jáne jumyspen qamtý salalarynda aýqymdy jumystar atqarylady.
