О́ner • 28 Qańtar, 2025

Qaryndash qaljyńy

134 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Sýret álemindegi keıipkerdiń jan dúnıesinen habar berip, aıshyqty obraz retinde kórermenniń kóńil pernesin dóp basatyn dúnıe karıkatýra bolsa kerek. Bastaýyn kóne zamannan alatyn karıkatýrany keıipkerin kelemejdeý men kemsitý dep túsinbegen abzal. Avtor óz keıipkerin tańdaýda tynbaı eńbektenip, minez-qulqyn, bitim-bolmysyn tanytýǵa zer salsa, onda shyǵarmanyń kóptiń kóńilinen shyǵatyny sózsiz.

Qaryndash qaljyńy

О́tken ǵasyr­dyń 90-jyldary sý­ret­­shi Erkin Nurazhan men aqyn Jarasqan Ábdirash somdap shy­ǵarǵan aqyn-jazý­­shy­lar obrazy kóńilge nyq bekigeni belgili. Ja­ryq kórgen «Ázi­liń jarassa» jınaǵyn­da sýret pen sóz astasyp egiz uǵym ústegeni taǵy aıan. Qazaq karıkatýrasyn sóz etkende Erkin Nurazhandy, Aıdarbek Ǵazızdy aı­na­lyp ótpesimiz bel­gili jaıt. Biz jan ále­mine úńilgeli otyrǵan ke­ıipker de osy tany­mal sýretshilerdiń shyǵarmashylyq shýaǵyn bar julyn-júı­kesimen sezingen Nurbosyn Oqasov. Qazirgi ýaqytta Semeı qalasyndaǵy Geodezııa, kartografııa jáne qurylys joǵary kolledjinde ustaz­dyq qyzmet atqaratyn onyń ómir tynysy sýret bolsa, sonyń ishinde keıipkeriniń keskin-kelbetin kelistire kesteleıtini karıkatýra.

pr

Nurbosyn Serikqazyuly 1982 jyly mektepti bitire sala sýret, syzý jáne eńbek pániniń muǵalimi degen mamandyqqa túsý múmkindigine qol jetkize almaı, aýylyna qaıtady. Sol jyly aýdan ortalyǵy Aqsýat aýylyndaǵy kórkemsýret sheberhanasynda bas sýretshiniń kómekshisi bolyp jumys istedi. Osy kezeńde ózi qyzyǵatyn, alaıda qyr-syryn tereń uǵyna qoımaıtyn álemge shym batty. Kásibı sýretti meńgergen mamandardyń izin basyp, bilgenin kóńilge toqyp, izdenip ájeptáýir shyńdala tústi. Otan aldyndaǵy boryshyn ótep kelgennen keıin 1992 jyly Semeı­degi N.Krýpskaıa atyndaǵy pedagogıkalyq ınstıtýttyń kórkem­sý­ret fakýltetin bitirip, kásibı maman retinde eńbek jo­lyn tehnıka­­­­lyq jáne kásip­tik bilim ­salasynan bas­ta­­dy. Sodan beri 33 jyl ­bo­ıy arman-ań­sary adas­tyr­maı, qyl­qalamnyń qudi­re­­tine tereń boılady. Kóbine tabı­ǵat lı­rı­ka­synyń kór­kin ke­lis­tirip kartına sa­lyp júr­genimen, karı­ka­týrany udaıy serik etip keledi. Ba­synda qurby-qur­das­taryna qaljyńdap, so­­lardyń minez-qul­qyn astarlap sýret sa­la bas­tady. Birdi-eki­li shy­ǵar­masyn ataq­ty sýretshi Erkin Nurazhan aǵasynyń al­dyna tosyp, aq bata­syn aldy.

«Jalpy alǵanda, ázil sýretter adamnyń ishki jan dúnıesin, onyń bas­qa da jaqsy qasıette­rin áıgilep turady. О́z keıip­kerińniń kelbetin kelistirý úshin ony jan-jaqty zertteýiń kerek. Bet álpetin, atqaratyn qyzmetin, minez-qulqyn, qımyl-qoz­ǵalysyn baqylap, kemshiligin kórip, artyqshylyǵyn ańdaǵan durys. Shynyn aıtý kerek, kóbinese bet-pishininde aıryqsha belgileri bar jandardyń sýretin salǵan ońaıǵa túsedi», deıdi sýretshi.

pr

Sýretshi Nurbosyn Oqasovtyń alǵashqy sýretteri 90-jyl­dardyń aıaǵynda kópshilik arasyna taraı bastady. Oqý ornynda júrgende qatarlastarymen ázildesip, bir-biriniń bet álpetin ázilge aınaldyratyny sýretshiniń shyǵarmashylyǵyn shyńdaı tústi. Osydan eki-úsh jyl buryn synyptastarymen kezdesip, erekshe sezimge bólengen shyǵarmashylyq ıesi qurdastarynyń keskin-kelbetine jyldar salǵan belgini kórip, oı qamap, qylqalamyna qol sozdy. Sonyń áserinen týǵan birneshe sýretti aınalasy jyly qabyldapty.

Sýretshi karıkatýradan bólek portretterdi salýǵa da qumar. Peızajdar salýdy jany qalaıtyn sýretshi oǵan kóp ýaqyt kerek eke­nin aıtady. Sýretshi qa­laı bolǵanda da óziniń kóńi­line jaqyn sýretter salyp, kele­shekte keń kó­lemdi kór­mesin uıym­das­tyr­ǵysy keledi. Syr­ly sý­retter serııasyn sa­lý úshin kóp eńbek pen az­da­ǵan erkindiktiń ke­rek eke­­nin aıtady. Ol óziniń sharj­­dary men kúlki úıi­re­tin karıkatýrala­ry­na «Qa­­ryndashtar qal­jy­ńy» dep at qo­ıypty. Shyn máninde, jora-jol­das­tar ara­syn­da ázil-os­paq ar­qyly bas­tal­ǵan bul sýretter bú­­­ginde úl­­ken ónerdiń bas­­taý bula­ǵyn­daı kó­­rer­­­­menin baý­rap keledi.

 

Semeı