-Baýyrjan Muratbekuly, marketıng naryǵy tehnologııalarynyń damýy, tutynýshy talaby, áleýmettik jaýapkershilikke baılanysty qazirgi tańdaǵy mamandar pikiri qandaı?
-2025 jyly Qazaqstandaǵy marketıng naryǵy tehnologııalardyń qarqyndy damýynan, tutynýshylardyń qalaýynyń ózgerýinen jáne ekologııa men áleýmettik jaýapkershilik salasyndaǵy jahandyq trendterden týyndaǵan jańa syn-qaterler men múmkindikterge tap bolady. Intertop&Pandora, re:Kassa, Narhoz ýnıversıteti jáne Netpeak Kazakhstan sarapshylary tabysty brendter úshin jasandy ıntellekt, kóp arna jáne strategııalardy úzdiksiz testileý sııaqty zamanaýı quraldardy qoldana otyryp, osy ózgeristerge beıimdelý mańyzdy bolady dep boljaıdy.
-Ekologııa máselesi qazir ótkir jolǵa qoıylyp otyr...
-Rasynda ekologııalyq tazalyq jáne turaqty damý bul jaı trend emes – qajettilik. Ekologııalyq turaqtylyq 2025 jyly marketıng salasynyń kún tártibindegi negizgi taqyryptardyń biri bolyp qala beredi. Tutynýshylar brendterdiń qorshaǵan ortaǵa tıgizetin áseri týraly kóbirek bilýde, al marketologtar bul úrdisti eleýsiz qaldyra almaıdy. Bul oraıda mamandar pikirlerin muqııat zertteýdemiz. Osy oraıda Narhoz ýnıversıtetiniń marketıng jáne PR dırektory Saıdamırzod Fýrýzonnyń myna pikirine nazar aýdarǵym keledi: «Qorshaǵan ortaǵa qamqorlyqpen jasaıtyn barlyq is-sharalar sizdiń kompanııańyzdyń tutynýshylar men seriktester arasyndaǵy bedeline oń áser etedi». Dóp sóz. О́ıtkeni Qazaqstanda ekologııalyq taza materıaldardy paıdalaný jáne áleýmettik jobalarǵa qatysý sııaqty ekologııalyq bastamalar tutynýshylardyń adaldyǵyn nyǵaıtyp, kompanııalarǵa naryqta jetekshi oryndardy ıelenýge kómektesedi.
Tutynýshylar barǵan saıyn talapshyl bolyp keledi jáne olar turaqty damýdy oılaıtyn brendterge qoldaý kórsetýdi jón kóredi. Ekologııalyq máselelerge kóbirek kóńil bóle otyryp, ekologııalyq taza tájirıbeni óz qyzmetine engize alatyn brendter aıtarlyqtaı básekelestik artyqshylyqqa ıe bolady.
- Sıfrlyq platformalardaǵy básekelestik jaıyn aıta ketseńiz.
-Qazir barlyq baılanys arnalaryn (omnıkanal) paıdalaný mańyzdy. Jyl saıyn sıfrlyq platformalardaǵy básekelestik kúsheıip keledi jáne tabysty brendter úshin barlyq qoljetimdi baılanys arnalaryn paıdalaný mańyzdy. «Omnıkanal marketıng strategııalarynyń negizi bolyp tabylady. Tek kontekstik jarnama men SMM-ge ǵana senbeý kerek»,-deıdi joǵaryda atap ótken áriptesimiz Saıdamırzod Fýrýzon. Sebebi qarqyndy damyǵan jáne naryqtyń usynystarǵa toly bolýy aýdıtorııamen birtutas, dáıekti qarym-qatynasty saqtaı otyryp, barlyq qoljetimdi quraldardy paıdalaný mańyzdy. Sonymen qatar, mıkro jáne nano-blogerlerdi paıdalaný qoljetimdi ǵana emes, sonymen qatar jarnamalaýdyń tıimdi ádisine aınalýda. Bul ádette áleýmettik jelilerde óz aýdıtorııasyna aıtarlyqtaı áser etetin adamdar jaqynyraq jáne senimdi qarym-qatynasta bolady, bul brendterdiń úlken blogerlerge qaraǵanda kóbirek qatysýyna múmkindik beredi.
-Janama marketıng: aýdıtorııaǵa jumsaq áser etý týraly oılaryńyzben bólisseńiz.
-2025 jyldyń taǵy bir mańyzdy trendi — brendterge klıenttermen uzaǵyraq qarym-qatynas ornatýǵa múmkindik beretin, olardyń shamadan tys yńǵaısyzdandyrýynsyz janama marketıng ádisterin qoldaný bolmaq. Intertop&Pandora SMO kompanııasyndaǵy áriptesimiz Ekaterına Shıpacheva "jarnamalaýdyń janama ádisteri aýdıtorııanyń qol jetimdiligi men adaldyǵyn arttyrýǵa kómektesedi" deıdi. Bul naqty jarnama bolyp tabylmaıtyn mazmundy qurý, jergilikti oqıǵalarǵa qatysý nemese kommersııalyq emes uıymdarmen seriktestik bolýy múmkin. Mundaı strategııalar brend ımıdjin nyǵaıtýǵa kómektesedi jáne ony agressıvti jarnamadan sharshaǵan tutynýshylardyń kóz aldynda tartymdy etedi. Áleýmettik jobalarda brendtik aksııalardy paıdalaný sııaqty janama marketıngtiń tabysty mysaldary Qazaqstanda belsendi damıtyn bolady.
-Endi ıkemdilik jáne testileý, ıaǵnı ózgermeli naryqqa beıimdelýge toqtalsańyz.
-Tez ózgeretin naryq jaǵdaıynda marketologtar óz strategııalaryna ıkemdi bolýy kerek jáne únemi jańa gıpotezalardy synaqtan ótkizýi kerek. Aldaǵy jylǵa jasalǵan josparlar men bıýdjetter ózektiligin joǵaltýy múmkin. О́zgeristerge daıyn bolý jáne jańa quraldardy belsendi synaý mańyzdy. Jańa arnalarmen, kreatıvtermen jáne aýdıtorııalarmen tájirıbe jasaý kompanııalarǵa kútpegen ekonomıkalyq jáne naryqtyq ózgerister jaǵdaıynda básekege qabiletti jáne tabysty bolýǵa múmkindik beredi. Jańa strategııalardy testileýge jeke bıýdjet bólý 2025 jylǵy marketıngtiń mańyzdy elementi bolady. Bul kompanııalarǵa aǵymdaǵy naýqandardy jaqsartýǵa ǵana emes, sonymen qatar bolashaq qıyndyqtarǵa beıimdelýge kómektesedi.
-Klıentterdi ustaý men olardy tartý jóninde ne aıtar edińiz?
-Jaqsy suraq. Áriptesimiz Ekaterına Shıpacheva da marketologtar 2025 jyly "klıenttiń joly satyp alý kezeńinde aıaqtalmaıtynyn" este ustaýǵa nazar aýdarýy tegin emes. Klıentterdiń adaldyǵy tabysty marketıngtik strategııanyń mańyzdy quramdas bóligi bolyp qala beredi. Klıenttermen únemi baılanysta bolý úshin elektrondyq poshta marketıngin, push habarlandyrýlaryn, SMS habarlamalaryn jáne basqa arnalardy paıdalaný olardyń qyzyǵýshylyǵyn saqtaýǵa jáne brend úshin ómirlik qundylyǵyn arttyrýǵa kómektesedi. Osylaısha, klıentterdi ustap qalý jańa klıentterdi tartý sııaqty mańyzdy bolady. Bul marketologtardan derekqormen muqııat jumys isteýdi, jekelendirilgen usynystardy qurýdy jáne tutynýshy tájirıbesin únemi jetildirýdi talap etedi.
-Marketıngtik tehnologııadaǵy jetistik jasandy ıntellektpen tyǵyz baılanysty degen pikir bar...
-2025 jyly Qazaqstandaǵy marketıng jasandy ıntellektti belsendi túrde biriktiretin bolady. re:Kassa SMO-daǵy áriptesimiz Rýslan Hasanov: "2025 jyl jasandy ıntellekt salasynda serpindi jyl bolady, munda marketologtar kontent jasaý, úlken derekterdi taldaý jáne jarnamalyq strategııalardy ońtaılandyrý úshin JI qoldana alady" dep boljaıdy. Jasandy ıntellekt qazirdiń ózinde prosesterdi avtomattandyrý, jekelendirilgen usynystar jasaý jáne mazmun sapasyn jaqsartý úshin qoldanylady. Qazaqstanda bul marketıngtik naýqandardy ońtaılandyrý jáne paıdalanýshy tájirıbesin jaqsartý úshin mańyzdy qural bolady. Sonymen qatar, JI arqasynda marketologtar ýaqytty únemdeı alady, jumys sapasyn jaqsartady jáne kóp tapsyrmany arttyrady. Bul kompanııalarǵa naryqtaǵy ózgeristerge tezirek jaýap berýge jáne tutynýshylardyń úmitterin dálirek qanaǵattandyrýǵa múmkindik beredi. Sarapshylar ıkemdilik, naryqtaǵy ózgeristerge nazar aýdarý jáne tutynýshylardyń adaldyǵyna qamqorlyq tabystyń negizgi faktorlary bolatynyna senimdi. Tutynýshylardyń minez-qulqynyń ózgerýi jáne básekelestiktiń kúsheıýi jaǵdaıynda ınnovasııalar men ózgeristerge daıyn kompanııalar 2025 jyly naryqta ústemdik etedi.
-Áńgimeńizge raqmet!
