Foto: wfin.kz
Úkimet osy salada salyq túsimderiniń kólemi boıynsha eń iri – QQS mólsherlemesin arttyrýdy, sondaı-aq ony qamtýdy úshten eki esege arttyrýdy usynady, bul respýblıkalyq bıýdjettiń kiris bóligin edáýir ulǵaıtýǵa múmkindik beredi. Bul ózge amaldyń joqtyǵynan qabyldanyp otyrǵan sheshim ekenin túsinýimiz kerek. Salyqty kótermeı qazirgi tyǵyryqtan shyǵa almaımyz. Salyq túsimderiniń kólemin ulǵaıtpaı, Ulttyq qorǵa táýeldilik tómendemeıdi.
Sondaı-aq otyrysta ártaraptandyrýdaǵy jetkiliksiz progress, sheteldik ınvestısııalar aǵynynyń edáýir qysqarýy, ınflıasııany tejeý jáne valıýta turaqtylyǵyn qamtamasyz etý jónindegi mindetterdiń kúrdeliligi atap kórsetildi. Memleket basshysy stagnasııanyń bastalý yqtımaldylyǵy jáne ony boldyrmaý kúrdeli sheshimderdi qajet etetindigi týraly da ashyq aıtty. El úshin tıimdi sharttarda uzartý, bıýdjetaralyq qatynastardy jetildirý, barlyq deńgeıdegi bıýdjet arasynda memlekettik qarajatty utymdy bólý, ekonomıkany odan ári ártaraptandyrý (týrızm, halyqaralyq avıasııa haby jáne jalpy kólik pen logıstıkany damytý), munaı óndirýdi ulǵaıtý, onyń ishinde taqtatas munaıy ken oryndaryn ıgerý múmkindigi jan-jaqty zerdelendi.
Qazir halyqtyń 20%-ǵa jýyǵy túrli járdemaqy alady. Memleket basshysy kómek anaǵurlym ataýly jáne shyn máninde muqtaj adamdarǵa ǵana kórsetilýge tıis dedi. Elimiz bıýdjettiń áleýmettik baǵdarlanǵan modelin ustanady, onda shyǵystardyń basym bóligi járdemaqy, densaýlyq saqtaý men bilim berýge jumsalady. Alaıda bıýdjet tapshylyǵy men memlekettik qaryzdyń ósýi kezinde mundaı tásil qıyndyqqa ushyraıdy. Eger júıeni ózgertpesek, ol 5-10 jyldan keıin kúrdeli qarjy daǵdarysyna ushyratýy ábden múmkin.
Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynyń basty qorytyndysy – shamadan tys optımıstik boljamdardan bas tartý jáne ekonomıkany neǵurlym pragmatıkalyq basqarýǵa kóshý. Bizge kúrdeli syrtqy konıýnktýraǵa beıimdelýge, bıýdjet shyǵyndaryn qysqartýǵa jáne kiristiń jańa kózderin izdeýge týra keledi. Bárimizdiń qulaǵymyzǵa jaǵatyn ádemi baıandaýlardyń kúni ótti dep esepteımiz. Ekonomıkaǵa qyraǵylyq kerek.
Vıacheslav DODONOV,
Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri
