Foto: freepik.com
Jyl saıyn mıllıondaǵan jolaýshylar elimizdiń túkpir-túkpirine saıahat jasap, temir jol mashına jasaý kásiporyndary jumys oryndaryn ashyp, óńirlerdi damytyp, Qazaqstannyń ekonomıkalyq áleýetin arttyryp jatyr.
Elimizdegi temir joldardyń uzyndyǵy 21 myń shaqyrymdy quraıdy, 2024 jyly sol joldarmen 21 mıllıonǵa jýyq jolaýshy men 430 mıllıon tonnadan astam júk tasymaldanǵan.
О́nerkásip jáne qurylys mınıstrliginiń baspasóz qyzmetiniń málim etýinshe sońǵy 10 jylda Qazaqstanda 600-ge jýyq vagon jańartyldy. 2024 jyly 143 jańa vagon, sonyń ishinde elimizde shyǵarylǵan vagondar paıdalanýǵa berildi, bul «Qyzylorda-Semeı», «Astana-Kókshetaý», «Pavlodar-Almaty», «Pavlodar-Týrkestan», «Jezqazǵan-Almaty», «Aktóbe-Atyraý», «Mańǵystaý-Atyraý» baǵyttarynda tasymaldaý sapasyn arttyrýǵa múmkindik berdi.
2025 jyly taǵy 226 vagon beriledi dep kútilip otyr, bul parktyń tozý kórsetkishin 44-ten 38%-ǵa deıin tómendetip, jolaýshylarǵa qolaıly jaǵdaı týǵyzady.
Jańa vagondar zamanaýı klımattyq baqylaý júıelerimen, jaqsartylǵan dybys oqshaýlaýymen jáne yńǵaıly uıyqtaıtyn oryndarymen jabdyqtalǵan. Bul el boıynsha saıahattaý yńǵaıly bolyp, qyzmet kórsetý deńgeıiniń jaqsarǵanynyń dáleli.
Temir jol mashına jasaý kólik ınfraqurylymynyń damýyna ǵana emes, sonymen qatar jumys oryndaryn qurý arqyly jumyssyzdyqty azaıtýǵa da áser etedi. Saladaǵy 60 otandyq kásiporynda 8 myńǵa jýyq adam jumys isteıdi. 2024 jyly Astana, Qostanaı, Ekibastuz qalalarynda 215 adamdy jumyspen qamtamasyz etetin jańa óndiris oryndary ashyldy.
Aldaǵy eki jylda Qazaqstanda 3000 jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik beretin 12 ınvestısııalyq joba júzege asyrylady. Saladaǵy jumysshylardyń ortasha jalaqysy qazirdiń ózinde 440 myń teńgeni qurap, mamandarǵa suranys artyp keledi. Salada shamamen 3500 jańa kadrlar qajettiligi bar, olardy daıarlaý 39 joǵary oqý orny men 39 kolledjde júrgizilip jatyr.
2024 jyly temir jol mashına jasaý salasyna 23,2 mlrd teńge ınvestısııa salyndy. Jyljymaly quramdy óndirý kólemi 5 ese ósti. Bul jańa zaýyttardy iske qosyp, ımportqa táýeldilikti azaıtýǵa múmkindik berdi.
2025 jyly Atyraý oblysynda júk vagondaryn óndirý bastalady. Zaýyttyń jobalyq qýattylyǵy jylyna 6000 birlik quraıdy. Munda 20 mıllıard teńge ınvestısııa tartylyp, 180 jumys orny ashylady.
Bıyl Jambyl oblysynda lokomotıvterine servıstik qyzmet kórsetetin zaýyt iske qosylady, jobalyq qýaty – jylyna 50 birlik.
Soltústik Qazaqstan oblysynda platformalyq vagondar men jolaýshylar vagondaryn shyǵarý, sondaı-aq tez buzylatyn júkterdi tasymaldaýǵa arnalǵan termos vagondaryn shyǵarýdyń ekinshi kezeńi bastalady.
Sondaı-aq bıylǵy jyly Qaraǵandy oblysynda dóńgelek juptary men Atyraýda lokomotıvterdiń tireý bóreneleriniń óndirisi bastalady.
Al 2028 jylǵa qaraı Qazaqstanda jańa býyndaǵy júk elektrovozdary paıda bolady, olardy óndirý 40%-ǵa arzanyraq jáne qoldanystaǵy úlgilerge qaraǵanda 20%-ǵa tıimdirek bolady.
Kólik mınıstrliginiń málimetinshe, 2024 jyly 1 400 shaqyrym temirjol jóndeledi. Qazirgi ýaqytta 1 100 shaqyrym jańa joldar salynyp jatyr, onyń ishinde «Dostyq-Moıyntyda», bul ýchaskeniń ótkizý qabiletin 5 esege arttyryp, halyqaralyq tranzıtti jaqsartady. Almaty aınalmaly temir joly óńirdiń temirjol jelisine túsetin júktemeni azaıtady, al «Darbaza-Maqtaaral» ońtústik óńirlerde jańa kólik baılanystaryn jasaıdy.
Sonymen qatar, «Qyzyljar» men «Moıynty» stansalary arasynda temirjol qurylysyn salý josparlanyp otyr, bul halyqtyń utqyrlyǵyn arttyryp, kólik logıstıkasyn jeńildetedi.
Búgingi tańda Qazaqstannyń temirjol mashına jasaý salasynda óndiristi oqshaýlaý 70%-ǵa jetedi, bul syrtqy jetkizilimderge táýeldilikti tómendetedi. Jańa kásiporyndardyń ashylýy el ishinde vagondardy, lokomotıvter men bólshekterdi kóbirek óndirýge múmkindik berip, temirjol kóligin senimdi ári qoljetimdi etedi.
«Qazaqstannyń temirjol salasy rekordtar jańartyp keledi. О́tken jyldyń sońyndaǵy 124 lokomotıv, 2 565 júk vagony jáne 122 jolaýshylar vagony – bul jaı ǵana sandar emes, ol ekonomıkalyq ósý, jańa jumys oryndary men Qazaqstandaǵy qýatty óndirisimizdiń, sonyń ishinde táýelsizdigimizdiń tiregi. Búginde biz vagondar men lokomotıvterdiń rekordtyq sanyn shyǵaryp qana qoımaı, otandyq ónerkásiptiń bolashaǵyn qurýdamyz», dedi О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Qanat Sharlapaev.
Bul sharalardyń barlyǵy ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan: jańa vagondar azamattarymyzdy tasymaldaýdy yńǵaıly etip, jańa zaýyttar óńir turǵyndaryn jumyspen qamtamasyz etip, al ınfraqurylymdy jańǵyrtý saıahat pen bıznes úshin kóbirek múmkindikter ashady.
