«2025 jyl – ıdeologııalyq turǵyda erekshe ataýly jyl», dedi mınıstr.
Bıyl birqatar ataýly mereıtoılar men mádenı is-sharalar ótkiziledi. Olardyń qatarynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 30 jyldyǵy, Uly Jeńistiń 80 jyldyǵy, Konstıtýsııanyń 30 jyldyǵy, Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi bar. Sonymen qatar, Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyǵy, Shoqan Ýálıhanovtyń 190 jyldyǵy, Nurǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyǵy jáne basqa da kórnekti tulǵalardyń mereıtoılary atalyp ótpek.
Atalǵan mereıtoılyq ári mańyzdy is-sharalarmen qatar, belgili tulǵalardyń mereıtoılaryn da joǵary deńgeıde ótkizý mindeti tur.
«Bul is-sharalarǵa qatysty keshendi jospar bekitildi. Degenmen atqarylar jumystar formaldy túrde ótpeýi kerek. Ár is-sharanyń máni men mazmuny, taǵylymy tereń bolýǵa tıis», dedi Aıda Balaeva.
Uly Jeńistiń 80 jyldyǵy aıasynda aýqymdy is-sharalar josparlanyp jatyr. Sondaı-aq, «Batyrlarǵa taǵzym» onlaın-platformasy iske qosylady. Portalǵa 1 mln-ǵa jýyq qazaqstandyq jaýyngerdiń esimi boıynsha málimetter, sondaı-aq jeke qujattary men fotosýretteri engizildi.
Aıda Balaeva salany sıfrlandyrý máselesine de jiti nazar aýdarý qajetin aıtty. Sıfrlandyrý – mádenıet pen aqparat salasyndaǵy tyń múmkindikter alańy.
Mınıstrlik mádenı muralardy saqtaý jáne qoljetimdi etý úshin sıfrlandyrýdy basty mindetterdiń biri retinde qarastyrady. «E-museum» veb-portaly iske qosylyp, Qazaqstan mýzeıleriniń vırtýaldy jelisi jasaqtalmaq. Bul joba tarıhı-mádenı muralarǵa 3D-modeldeý tehnologııasyn qoldaný arqyly onlaın-qoljetimdilikti qamtamasyz etedi.
Kıno salasyna qatysty ózekti máseleler de udaıy nazarda. Solardyń biri – «Qazaqfılmdi» damytý. Prezıdent qol qoıǵan zańǵa saı, endi memlekettik qarjylandyrýdyń keminde 30%-y «Qazaqfılmge» baǵyttalady.
«Bul jerde erekshe atap ótkim keletini – memleketten bólinetin ár tıynnyń esebi, suraýy bar. Sondyqtan, bul qarajat saraptaýdan ótken laıyqty týyndylarǵa ǵana bólinedi», dedi Aıda Balaeva.
2024 jyly alǵash ret ulttyq múddemizge, ıdeologııamyzǵa saı keletin basym taqyryptar bekitilip, jańa formattaǵy konkýrs ótkizildi. Byltyr 16 ulttyq fılm prokatqa shyqsa, 2025 jyly 14 jańa kınotýyndy jaryq kóredi.
Sondaı-aq, anımasııa salasyna erekshe kóńil bólinip otyr. 2025 jyly 10 anımasııalyq joba jasalyp, balalarǵa arnalǵan qazaqsha mýltfılmder óndirisi artady.
Telearnalardaǵy serıaldardyń da sapasy artyp keledi. 2024 jyly memlekettik tapsyrys aıasynda 41 serıal daıyndalyp, kórsetildi.
Mınıstrlik ulttyq kıno men serıaldardy shetelge eksporttaý máselesine de nazar aýdaryp, ulttyq strımıng platformasyn iske qosýdy josparlap otyr.
Budan bólek, kınoprokatqa shyǵatyn otandyq jáne sheteldik fılmderdiń mazmunyna baılanysty prokattaý kýáligin berý boıynsha zańnamany kúsheıtý jumystary júrgizilýde.
Kıno salasyn budan ári kezeń-kezeńmen jetildirý jumystary jalǵasady.
Búginde jalpy mádenıet salasynda 8 myńǵa tarta mádenıet uıymynda 58 myńnan astam adam qyzmet etedi. Byltyr teatrlarda ótken 16 myńǵa jýyq is-sharaǵa 3 mln-ǵa jýyq kórermen kelse, mýzeılerde uıymdastarylǵan is-sharaǵa 2 mln-nan asa adam qatysqan.
Bul rette mınıstr mádenı uıymdarda ótetin kommersııalyq is-sharalardyń da mazmunyna mán berý kerek ekenin aıtty.
«О́ıtkeni kıeli sahna – talǵam men taǵylymnyń ordasy. Sol sebepti de mártebeli ónerdiń qadir-qasıetin túsirmeı, bárimiz de jaýapkershilikpen qaraýǵa tıispiz. Mádenıet oshaqtary saıası lozýngtar men urandardan ada bolyp, naǵyz ónerdiń keń qanat jaıýyna jaǵdaı jasaýy kerek», dedi Aıda Balaeva.
Sonymen qatar, mınıstr el ishinde alaýyzdyq týǵyzyp, dinı, etnosaralyq arazdyqty qozdyrý faktilerin boldyrmaý úshin jaýapkershilikti kúsheıtý kerek ekenin de atap ótti. Qazirgi kezde elimizde 18 konfessııany bildiretin 4 myńǵa jýyq tirkelgen dinı birlestik bar. Sondyqtan, qoǵamnyń rýhanı máselelerin sheshýde bul salada da birlese jumys isteý oryndy.
Sondaı-aq etnomádenı birlestikterdi granttyq qoldaý etnosaralyq kelisim men birlikti damytýǵa yqpal etedi. Aıda Balaeva osy máseleniń quqyqtyq qamtamasyz etilýin pysyqtaý qajetin aıtty.
Jalǵan aqparatpen kúresý jáne aqparattyq keńistiktiń qaýipsizdigin arttyrý úshin «Mass-medıa týraly» jańa zań qabyldandy. О́tken jyly onlaın-platformalarda zańnamany buzǵan 67 myńnan astam fakti anyqtalyp, 18 myńnan astam materıal joıyldy. Mınıstrlik jýrnalısterdiń biliktiligin arttyrý, medıa saýattylyqty kóterý jáne faktchekıng boıynsha trenıngter uıymdastyrýdy qolǵa aldy.
2025 jyly Ortalyq Azııa medıaforýmy ótedi, onda medıa salasynyń ózekti máseleleri talqylanbaq.
Taǵy bir mańyzdy baǵyt – kreatıvti ındýstrııalardy damytý. Memleket basshysy taıaýda kreatıvti ındýstrııalardy qoldaý jáne damytý máseleleri boıynsha zańǵa qol qoıdy. Endi kreatıvti ındýstrııalardy damytý qory jumysyn bastaıdy. Ár óńirde kreatıvti habtar ashylýda. Búginde respýblıka boıynsha 12 kreatıvti ortalyq jumys isteıdi, al 2025 jyly taǵy 8 ortalyq ashý josparlanǵan.
Mınıstrlik mádenıet salasyndaǵy ınfraqurylymdy jańǵyrtý jumystaryn jalǵastyrýda. 2024 jyly el óńirlerinde mádenıet nysandaryna qatysty 255 jóndeý jáne 45 qurylys jumystary aıaqtaldy.
Ulttyq mýzeı, Muhtar Áýezov atyndaǵy drama teatry, Natalıa Sas atyndaǵy teatr jáne basqa da mádenıet nysandarynda jóndeý jumystary júrgizilýde.
Sóz sońynda, mınıstr 2025 jylǵa arnalǵan aýqymdy josparlardy iske asyrýda barlyq sala mamandaryn, qoǵamdyq keńester men jýrnalısterdi belsendi qatysýǵa shaqyrdy.
«Halyqtyń birligin nyǵaıtyp, elimizdiń turaqty damytý –barshamyzǵa ortaq múdde. Endeshe, ortaq maqsat jolynda birlese qyzmet ete bereıik», dedi Aıda Balaeva.
