Talbesik • 13 Aqpan, 2025

Qar nege qýanysh syılaıdy?

60 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qar – tabıǵattyń eń sıqyrly syıy sekildi. Qar jaýǵan kezde álem múlde basqa keıipke enedi. Dybys báseńdep, aspan men jer arasyndaǵy shekara joıylyp, jan-jaǵymyz aq kórpege oranady. Bir sátke bári toqtap qalǵandaı seziledi. Osy bir japalaqtap jaýǵan qarǵa tamsanyp turǵan sátte kúndelikti qarbalas tirshiliktiń yrǵaǵy báseńsı qalady. Kóńilde bala qýanysh paıda bolady. Biraq bul qýanyshtyń astarynda qandaı qupııa jatyr? Nege qar bizdi erekshe áserge bóleıdi?

Qar nege qýanysh syılaıdy?

Qarda balalyq shaq­tyń tátti es­te­ligi bar. Aq ulpa­dan jasalǵan alǵashqy aqqala. Shanamen zýlap túsken bıik tóbe. Biraq bul shattyq ótken kúnmen ǵana baıla­nys­ty ma? Ǵalymdar bul su­raqqa jaýa­p izdep kórgen. Djordjııa ýnıversıteti­niń klımat psıhologi Alan Stıýart­tyń aıtýynsha, qar – aýa raıynyń eń ádemi ári jumbaq túri. Zertteýshiler onyń qurylymy erekshe ekenin dáleldegen. Mysaly, jańadan jaýǵan qar keýekti keledi, sondyqtan ol dybys­ty jaqsy sińiredi. Sodan aınalada múlgigen ty­nysh­tyq ornaıdy. Qarly tún­der­degi tynyshtyq bizdiń ishki álemimizge de tynyshtyq syılaıdy. Psıholog, jazýshy Karı Leıbovıstiń aıtýynsha, qar adamnyń aınalamen qarym-qatynasyn ózgertedi. «Qar, ásirese kórý sezimimizge erekshe áser etedi. Aq ulpa kór­kem bolǵandyqtan, janymyzdy jadyratady», deıdi ol.

Qar túskende burynǵy úırenshikti jerler jańa meken sekildi áser qaldyrady. Psıhologterdiń zertteýinshe, aq tús adamnyń júıke júıesin tynyshtandyryp, sanany tazartady. Ol artyq oılardan arylýǵa, emosııalardy retteýge kómektesedi. Sondyqtan medıtasııa ortalyqtary men em­hanalarda aq tús jıi tańda­lady.

Ǵalymdardyń zertteýinshe, qar jaryqty da jaqsy si­ńiredi. Ol jaryqpen shaǵy­lys­qanda qoıý qarańǵy tún jarqyraı túsedi. Bul, ási­rese qysta kúızeliske túsip ke­­tetin adamdarǵa oń áser etedi eken. Tipti uzaq tún bo­­latyn soltústik aımaq­tar­da maýsymdyq kúızelisti bol­dyrmaý úshin arnaıy ja­ryq terapııasy qol­danylady.

Qys adamdardyń barly­ǵyna birdeı unaı bermeıti­nin umytpaý qajet. Bireýler úshin bul mezgil qaqaǵan aıazben, qar tazalaýmen, kó­lik keptelisimen baılanysty. Biraq qystyń sýyǵyn unat­paıtyn jandardyń ózi qar jaýǵan kúnderi jaqsy kóńil kúıde júredi.

Sońǵy jańalyqtar