«Qobdasý» qazynashylyq-memlekettik kásipornynyń aǵa sheberi Tasbolat Esenǵulovtyń kúndelikti jumysy osylaı bastalady. Qyr basyndaǵy mekemedegi sý aıdaıtyn qondyrǵyny qosyp, qos rezervýarǵa 70 metr tereńdikten shyqqan tirshilik nárin toltyryp, taratý jelilerine aıdaıdy. Aıaz ben borandy kúnderi jumys kóbeıedi. Sý jınalyp, aıdalyp ketkenshe qondyrǵydan kóz almaıdy, uńǵyǵa jalǵanǵan nasostardy tekseredi.
Qyr basyndaǵy jumysyn bitirgen soń úıine kelip, Uljan apaı daıyndap qoıǵan as-sýyn ishedi. Odan keıin de maza joq. Jumysy eki mezgil sý jınap, toraptarǵa taratýmen shektelmeıdi. Endi áriptesterimen Qobdanyń balabaqshalary men qos mektebi, aýrýhanasyndaǵy káriz, tushy sý qubyrlaryn tekseredi. О́ıtkeni aıazdy kúnderi qubyrlar jıi qatyp, sý júrmeı qalatyny bar. Mundaı kezde birden qońyraý túsedi. Shaqyrtýǵa kommýnaldyq mekeme qyzmetkerleri jedel barýǵa tyrysady. Qatqan tusyn tez taýyp, ishindegisin eritip jibermese, qubyr ishindegi sý tutas muzǵa aınalyp, tutas jylý júıesin isten shyǵarýy múmkin. Qys ortasynda aýrýhana men balabaqshalar, mektepterdiń jelileriniń isten shyǵýyn kózge elestetýdiń ózi qorqynyshty. Mine, osyndaı kózge kórinbeıtin beınetti jumystyń basynda Tasbolat Sanaquly syndy qarapaıym sheberler júr. Ýaqytpen sanaspaıtyn jumysqa olar ábden daǵdylanǵan. Alpysty alqymdaǵan kisige kúndiz-túni qubyr tekserip júrý ońaı emes. Keı kúnderi sý jınaıtyn qudyqqa túsip, qatyp qalǵan jelilerdi jóndeýge týra keledi. Sodan bolar, kommýnaldyq mekemeniń beınetti jumysyna kelýge jastar qulyqsyzdyq tanytady. Tasbolat Sanaqulyn da osy jaǵdaı alańdatady. Múmkindik bolyp turǵanda, ol aýyldyń jumyssyz jastaryn osy kásipke úıretkisi keledi. О́kinishke qaraı, yntaly jas kezdespeıdi. Qubyrdy jóndeý, sý jelileriniń jumysyn qadaǵalaý, isten shyqqan burandalardy almastyra bilý, káriz qudyǵyna minip-túsý erekshe yjdaǵattylyqty qajet etetin jumys. Qyr basyndaǵy alyp bóshkeler tús aýa bosaıdy. Qaıtadan sý aıdaıtyn qondyrǵyny qosyp, rezervýarlardy toltyrady.
Qarapaıym sheber ýaqytqa qaramaı eńbek etýdi ata-anasynan úırendi. Ol Qobdanyń Baıtaq mekeniniń týmasy. Bul ortaǵasyrlyq sáýlet munarasy Abat kesenesi ornalasqan jer. Erteden osy jerdi turǵylyqty jurt Baıtaq atandyrǵan. Qarama-qarsy bette, birer qyrdan asqanda burynǵy Bulaq aýylynyń jurty bar. Bul jerde Keńes Odaǵynyń batyry Álııa Moldaǵulovanyń ákesi Nurmuhamed turǵan. Álııa men onyń jastaıynda shetinep ketken inisi Baǵdat sol jerde dúnıege kelgen. Tasbolat aǵaıdyń ákesi Sanaq aqsaqal Álııa batyrdyń ákesi Nurmuhamedtiń aǵaıyndary. 1970–1980 jyldary Baıtaqta Sanaq Ashyqbaev pen Kúlásh Sarbasqyzy mıllıoner sharýashylyqtardyń biri – «Lenın» ujymsharynyń qoıyn baqty. Kópbalaly otbasynda ósken Tasbolat ta bala kezinen qara jumysqa aralasty. 1977 jyly oblys ortalyǵynda mektep-ınternattyń 8-synybyn aıaqtaǵan boıy ákesine qolǵabys etti. Áke-sheshesiniń «týǵan jerge eńbegiń sińsin» degen qaǵıdasyn berik ustanǵan azamat Baıtaqtan uzamady. 2000 jylǵa deıin aýylynda ekspedıtor, ferma meńgerýshisi, zootehnık bolyp jumys istep, balalary erjetkende aýdan ortalyǵyna qonys aýdardy.
2019 jyly «Qobdasý» kommýnaldyq mekemesine sheber bolyp ornalasty. Aýyl sharýashylyǵy salasyn jetik biletin oǵan kommýnaldyq mekemeniń jumysyna qaıta mamandanýǵa týra keldi. Eńbeksiz bir kún de bos otyra almaıtyn tynymsyz janǵa osy jumys erekshe unaıdy. «Eń bastysy – jurtqa paıdańdy tıgizý» deıdi ol.
Tasbolat Sanaquly men Uljan Baqytjanqyzy ul-qyzdarynan jeti nemere-jıen súıip otyrǵan baqytty áýlet. Uljan apaı Qobda Júrgizýshiler odaǵy fılıalynda kólikterge tehnıkalyq qyzmet kórsetý mamany.
«Kommýnaldyq mekemeniń jumysy óte mazasyz. Keıde kúndiz-túni júrýge týra keledi. Senbi, jeksenbige qaramaı eńbek etetinimiz bar. Shaqyrtý túskende jumysta bolýyń kerek. Beımezgil jumysy kóp bolǵandyqtan, jastar kelmeıdi. Turǵyn úı jaǵynan jas otbasylarǵa qoldaý bolsa, olar turaqtanar edi», deıdi tájirıbeli maman.
Jaz kúnderi «Qobdasý» mamandary qyr basynan shyqpaıdy. Rezervýarlar bosap qalmaýy kerek, elektr togimen jumys isteıtin qondyrǵylardy kúndiz-túni baqylaý kerek. О́ıtkeni jazda aýdan turǵyndary táýligine 600 tekshemetrge deıin sý tutynady.
Búginde Qobda aýdany turǵyndarynyń 95%-y sapaly aýyzsýmen qamtylǵan. Aýyzsýdan tarshylyq kórip otyrǵan Jırenqopa, Aqyrap aýyldary ǵana. Jer shalǵaı bolǵandyqtan, ol jaqqa Qobdadan qubyr tartý ońaı emes. Qobda – bulaqty jer. Ár tustan ytqyp shyǵyp jatatyn tushy sý kózderi kóp kezdesedi. Erterekte sýdyń syryn biletin aqsaqaldar bulaqty kózin taýyp, aǵashpen arshı otyryp jer betine shyǵaratyn. Tasbolat ákesiniń janynda júrip, sýshy aqsaqaldardy kóp kórdi, olardyń áńgimesin estidi. Qyr basyndaǵy sýshylyq jumysty unatýynyń da syry osynda. Ol ysyrapshyldyqty unatpaıdy. Qubyr sýyn beı-bereketsiz aǵyzýǵa bolmaıdy dep júrgen jerinde eskertip júredi.
Aqtóbe oblysy
