Qazir «Qarmet» AQ ónimderin dúnıejúziniń qyryq shaqty eline eksporttaıdy. Bizdiń sapaly metallýrgııalyq ónimder álemniń barlyq elin qyzyqtyryp otyr. Degenmen kásiporyn ishki naryqty otandyq ónimmen qamtamasyz etý maqsatynda jańa strategııalyq baǵyt tańdaǵan. О́ndiris oshaǵynyń ókilderi óz ónimderin jergilikti kásipkerlerge usyný nıetimen jýyrda Shymkentte arnaıy kezdesý uıymdastyrdy. Oǵan megapolıstegi óndiris, qurylyspen aınalysatyn kóptegen kásiporyn basshylary qatysty.
«Biz bul jerge «Qarmet» AQ men jergilikti kompanııalar arasynda áriptestik baılanys ornatý úshin keldik. Kásiporyn búginde aldyna birneshe mańyzdy mindet qoıyp, solardy júzege asyrǵaly otyr. Atap aıtqanda, ol joǵary nátıjeli eńbek qaýipsizdigin qamtamasyz etý, 2028 jylǵa qaraı óndiris kólemin 66%-ǵa ulǵaıtý. О́ndiris aýqymynyń keńeıýimen biz eldegi metallýrgııa ónimderine degen suranysty 100% jabamyz. Otandyq kásipkerlermen áriptestik kezdesý uıymdastyryp, ózara baılanysty nyǵaıtý úshin «Atameken» kásipkerler palatasynyń alańyn paıdalanamyz. Bizdiń kásiporyn temir taqtalar, sortty prokat, ılektelgen oramdar men juqa temirler, myryshtalǵan prokat, shaǵyn dıametrli qubyrlar, muzdaı ılektelgen oramdar men temirler, polımermen qaptalǵan prokat, sondaı-aq sharshy pishindi daıyndamalar shyǵarady. Mine, osy ónimderdi shymkenttik kásipkerlerge usynýǵa ári metallýrgııa kombınatynyń búgingi tynys-tirshiligin baıandaýǵa keldik. Aldaǵy ýaqytta áriptestik qarym-qatynas jandana túsedi degen senimdemiz», dedi «Qarmet» AQ ókili Aıgúl Dáýenova.
Jıynǵa qatysýshy bıznes ókilderiniń ishinde jol qurylysy salasynda qyzmet atqaratyn «Korporasııa Bereke A» fırmasynyń dırektory Erkingúl Ospanalıeva otandyq metall buıymdaryna erekshe qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵanyn jetkizdi.
«Elimizdegi metallýrgııa kombınatynyń alyby «Qarmet» kompanııasynan temir, bolat sekildi metall ónimderin alýdy kózdep otyrmyz. Eger quny naryqtaǵy baǵadan qymbat bolmasa, nege ózimizge kerekti ónimderdi sol jerden almasqa? Buryn metaldy Reseıden tasymaldaıtynbyz. Biraq kórshi elden ákelý qıyndap ketken soń, qazir Qaraǵandy oblysyndaǵy temir buıymdaryn shyǵaratyn eki-úsh kompanııadan alyp júrmiz. Bizge negizinen temirden jasalǵan armatýralar kerek. Odan ózimizdegi zaýytta kópir qurylysyna qajetti temir-beton buıymdaryn jasap shyǵaramyz. Saıram eldi mekeni aýmaǵynda úlken eki kópir salyp jatyrmyz. Mundaı jaýapty qurylys jobalaryna óte berik, sapaly armatýralar kerek. Qytaıdyń ónimderi oǵan jaramaıdy. «Qarmet» ónimderiniń sapasy ýaqytpen dáleldengen. Sondyqtan onyń metall buıymdary eshqandaı kúmán týǵyza qoımas degen oıdamyz. Shymkenttiń ózinde de temir armatýralar shyǵarylady. Ony megapolıstiń ındýstrııalyq aımaǵynda ornalasqan metallýrgııa kombınaty óndiredi. Biraq Shymkent óniminiń sapasy nashar. Temir buıymdary tez maıysyp ketedi, dánekerleýge de jaramaıdy. Reseıge salynǵan sanksııanyń áseri boldy ma eken, ol jaǵyn naqty bilmedim. Alaıda ol jaqtan metall ónimderin ákelý tipten qıyndap ketti. Aqshasyn 3–4 aı buryn aýdaryp qoıyp, janyńdy shúberekke túıip otyrasyń. Onyń ústine, temirjol kóliginiń quny da aspandap ketti. Sol sebepti otandyq taýarǵa kóshýge sheshim qabyldadyq», deıdi.
Ekonomıst Marat Seıdahmetov Reseıdegi sanksııalyq jaǵdaıdy el ekonomıkasyn kóterýge paıdalanýǵa bolatynyn aıtady. Qazir kóptegen naryqtaǵy segmentte kórshi el taýarlary azaıyp qaldy. Solardyń ornyn toltyrý úshin otandyq kásiporyndar jantalasyp ónim óndirip, jańa taýarlar shyǵaryp, ishki naryqty toltyryp tastaýǵa tyrysýy qajet.
Degenmen maman bul salada áli de biraz túıtkil bar ekenin jasyrmaıdy. Máselen, jemqorlyq, ákimshilik kedergiler áli de bıznestiń aıaǵyna tusaý bolyp tur. Sonymen birge elimizdiń ishki naryǵyn syrtqy taýarlardan qorǵaý jaǵy kemshin soǵyp jatqan sekildi. Sonyń kesirinen kóbine jergilikti ónim óndirýshiler japa shegip otyr.
Deı turǵanmen, Prezıdent Joldaýynda ishki naryqty qorǵaý jóninde aıtyldy. Osyǵan oraı ulttyq ekonomıkany damytý máselesinde oń ózgeris bolar degen senim mol. Sonyń bir mysalyn joǵaryda sóz bolǵan mańyzdy kezdesýden de kórýge bolady.
ShYMKENT
