Foto: stan.kz
Álsiz teńge óndirýshi kompanııalarǵa, Qazaqstan ekonomıkasynyń negizgi oıynshylaryna da tıimdi, sebebi valıýtalyq túsimniń ulǵaıýy salyqtyq túsimderdiń ósýin jáne Ulttyq qordyń tolyqtyrylýyn qamtamasyz etedi.
Arzan ulttyq valıýta ımport qunyn kóterip, ınflıasııalyq qysymdy kúsheıtetinine qaramastan, Ulttyq bank muny jol beriletin ymyralasý dep sanaıdy.
Ulttyq bank derbes strategııany reseılik rýblge baılanystyrmaı tańdaıdy, sebebi rýbldiń dınamıkasy jaǵymsyz qubylmalylyqqa jáne ekonomıkalyq táýekelderdiń Reseıden ımporttalýyna alyp kelýi múmkin.
Táýelsiz qarjy taldaýshysy Andreı Chebotarev kúshti teńgeniń artyqshylyqtary men kemshilikterin atady.
Qarjy taldaýshysy kúshti teńgeniń ekonomıka úshin artyqshylyqtarǵa qaraǵanda kóp kemshilikteri bar ekenin, osylaısha eksporttyń tartymdylyǵyn tómendetetinin atap ótti.
Bıylǵy jyldyń aǵymdaǵy bıýdjeti 1 dollar úshin 470 teńge somasynda jasaldy. Iаǵnı, tómendegenniń bári bıýdjet kirisiniń tómendeýine alyp keledi. Mysaly, munaıdy satýdan alynatyn eksporttyq kedendik baj bıýdjetke tikeleı túsedi, ol valıýtamen túsedi jáne tıisinshe, aıyrbastaý kezinde bıýdjet teńgeden az alady.
Kúshti valıýtanyń artyqshylyǵy retinde sarapshy ımport qunynyń tómendeýin atady, bul ınflıasııaǵa qysymnyń tómendeýine alyp keledi.
«Kúshti teńge taýarlar men qyzmetterdiń eksportyna jaǵymsyz áser etedi. Alaıda ımportqa oń áser etedi. Bul eki ushy bar taıaq, árdaıym birdeńe oń, al birdeńe teris dep aıtýǵa bolmaıdy. Barlyǵynyń jaǵymdy da, jaǵymsyz da jaqtary bar» deıdi ol.
2024 jyl Qazaqstan ekonomıkasy úshin synaqtarǵa toly boldy. Inflıasııa kórsetkishi sarapshylar bastapqyda boljaǵandaı tez tómendemedi, al jyl sońynda ol múldem shamaly ulǵaıyp, 8,6% deńgeıinde ornyqty. Qıyndyqtar ulttyq valıýtany da aınalyp ótken joq - kúzde dollardyń quny 500 teńgeden asyp tústi jáne mundaı jaǵdaı áli kúnge deıin saqtalyp otyr. QR Ulttyq bankiniń habarlaýynsha, munyń barlyǵy sarapshylardyń boljamdaryna áser etti. Mysaly, eger buryn 2025 jyly dollardyń ortasha baǵamy 486,9 teńgeni qurasa, endi kútýler birden 514,5 teńgege deıin ósti. 2026 jylǵa arnalǵan boljam da 498,3 teńgeden 530 teńgege deıin ózgerdi, al 2027 jylǵa 550 teńge belgisinde belgilendi.
