Onkologııalyq naýqastardy emdeýdiń jańa ádisi

Almatyda qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasy, «Qaterli isikke qarsy birge» qoǵamdyq qory, Almaty onkologııalyq ortalyǵy men Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý Almaty qalalyq ortalyǵynyń qoldaýymen 4 aqpan – Dúnıejúzilik qaterli isikke qarsy kúres kúnine oraı birqatar is-sharalar ótkizildi. Halyqaralyq UICC odaǵy belgilegen bul kúnniń maqsaty – Jer shary turǵyndaryna aty jaman aýrý týraly maǵlumat berý, ony ýaqtyly anyqtap, emdeý jáne aýrýdyń aldyn alý. UICC – onkologııalyq aýrýlarǵa qarsy kúresý maqsatynda 1933 jyly qurylǵan álemdegi eń iri úkimettik emes uıym. Atalǵan qordyń Jer sharynyń 120 memleketinde 400-den astam mekemesi bar. Onyń Qazaqstandaǵy ókili – Almaty qalalyq onkologııalyq ortalyǵy men «Qaterli isikke qarsy birge» qoǵamdyq qory jáne de Onkologııa men radıologııa QazǴII. Búginde onkologııalyq aýrýlar tórtkúl dúnıedegi ózekti de kúrdeli problemalardyń birinen sanalady. Qazaqstannyń kanser-regıstriniń málimeti boıynsha, jyl saıyn Qazaqstanda 30 myńǵa jýyq obyr aýrýy anyqtalyp, 140 myńǵa tarta naýqas dıspanserlik esepte turady. Resmı derekterge súıensek, jyl saıyn elimizde 17 myńǵa jýyq adam asqynǵan aty jaman aýrýdan qaıtys bolady eken. Mine, osy aýrýdyń aldyn alý maqsatynda Almatyda jyl saıyn dástúrli is-sharalar ótkiziledi. Bıyl onyń aýqymy keńeıtilgen. Máselen, 27 qańtar men 7 aqpan aralyǵynda Almaty qalasynyń barlyq emhanalarynda onkologııalyq aýrýlardyń aldyn alý boıynsha on kúndik ótti. Onda Almaty qalasynyń kez kelgen turǵyny jas shamasyna qaramaı, óz emhanasyna baryp, onkolog, mammolog mamandardan keńester aldy, sonymen qatar kórsetkishteri bar bolǵan jaǵdaıda dıagnostıkalyq tekserýden ótýge múmkindikter aldy. 31 qańtar kúni saǵat 14.00-den 18.00-ge deıin ońtústik astananyń «Mega» jáne «Esentaı Moll» iri saýda-oıyn-saýyq ortalyqtarynda «Qaterli isikpen kúreseıik» aqparattyq naýqan ótip, shara barysynda salamatty ómir salty men qaterli isiktiń aldyn alý jaıynda býkletter, onkoaýrýlardyń aldyn alý boıynsha on kúndik týraly paraqshalar jáne basqa da materıaldar taratyldy. Sondaı-aq, 4 aqpanda «Interfaks-Kazah­stan» agenttiginde Almaty qalasy densaý­lyq saqtaý basqarmasy, Almaty onkologııalyq or­talyǵy, «Qaterli isikke qarsy birge» qoǵamdyq qory jáne Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý Almaty qalalyq ortalyǵy basshylarynyń qatysýymen Dúnıejúzilik qaterli isikke qarsy kúres kúnine arnalǵan baspasóz máslıhaty ótti. Onda Almaty Onkologııalyq ortalyǵynda byltyr sáýlemen emdeýdi kúsheıtkish apparatymen júzege asyratyn emdeýdiń jańa tehnologııasy engizilip, osy ádispen búginde 20 adam emdelip shyqqany aıtyldy. Mundaı zamanaýı tehnologııa TMD elderinde joq. Atalǵan tehnologııa naýqasty emdeý kúnderin qysqartyp, nátıjesin jaqsartady. Ol sút bezi qaterli isigi ıntraoperasııalyq ota jasaý kezinde qoldanylady. Qazirgi tańda álemde jaqsy nátıje berip otyrǵan laproskopııalyq emdeý ádisi de ortalyqta sátti júzege asyrylyp keledi. Qazir jańa ádis 30 shaqty adamdy emdeýde óz tıimdiligin kórsetken. Mamandardyń aıtýynsha, tirkeletin naýqastar sanynyń artýy erte satyda anyqtaýdyń nátıjesi bolyp otyr. Máselen, 2014 jyly qýyq asty beziniń qaterli isigi Almatyda 7-8-shi orynda tursa, qazir 2-shi orynǵa shyqqan. Bul kórsetkishtiń birden kóterilýiniń sebebi – skrınıngtik tekserýlerdiń arqasynda aýrýdy erte anyqtaǵannan deıdi mamandar. Almaty onkologııalyq ortalyǵynda 2014 jyly 26 shaǵyn ınvazıvti operasııa jasaldy, dedi baspasóz konferensııasynda Almaty onkologııalyq ortalyǵynyń bas dárigeri Dılıara Qaıdarova. Mundaı otalar ishek, asqazan, ókpe obyrynyń bastapqy kezeńinde endoskopııalyq tásilmen jasalady. Sút bezi qaterli dertin emdeýde de aǵza múshesin saqtap qalýǵa múmkindik joǵary. Eger buǵan deıin sút bezin túgel alyp tastasaq, qazir ony hırýrgııalyq jolmen saqtap qalamyz. Bizdiń mamandarymyz Italııada bilim alyp kelgen. Ortalyq basshysynyń aıtýynsha, el Úkimettiń onkologııalyq baǵdarlamasyna sáıkes elimizde 6 skrınıngtik tekserý engizilgen. Qazaqstan TMD elderi arasynda tegin tekserýge qarjy bólip otyrǵan jalǵyz memleket. Aıta keterlik jaǵymdy jaıt, 7 aqpanda Almaty onkologııalyq ortalyǵynda arnaıy BAQ ókilderi úshin dástúrli ashyq esik kúni ótti. Is-shara barysynda jýrnalıster tekserýden ótip, onkolog mamandardan keńester alyp, kórsetkishteri boıynsha dıagnostıkalyq zertteýden óte aldy. Sondaı-aq, Almaty qalasynyń bas onkology D.Qaıdarovanyń qatysýymen brıfıng boldy. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, «Egemen Qazaqstan».