Tulǵa • 14 Naýryz, 2025

Núktesi qoıylmaǵan nota

30335 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Tabyldy Dosymov talaıdyń júregin yrǵaǵy bólek ánimen, ózinen basqa eshkim qaıtalaı almaıtyn daýysymen baý­rady. Onyń ánderinen qazaqtyń bolmysy men minezi baıqa­lyp turady. Taý kótergen Tolaǵaıdaı tulǵaly talant zama­nymyzdyń sal-serisi sekildi edi.

Núktesi qoıylmaǵan nota

Ol ál-Farabı atyndaǵy Qaz­MÝ-diń jýrnalıstıka fakýl­tetin bitirgen soń Almatyda aıaldamady. О́ziniń balalyq shaǵy ót­ken Inderbor kentindegi qara­shańyraǵyna oraldy. Bálkim, án­deriniń deni jurtshylyqqa keńinen tanylǵan asqaq Alataý etegindegi Almatyny ańsaǵan shy­ǵar. Biraq alystaǵy aýdan orta­lyǵynda turǵanymen, bozbala kúni­nen serigine aınalǵan gıtarasyn buryshqa súıegen joq.

Stýdent kezinde qazaqtyń talantty shaıyrlary Muqaǵalı Maqataev, Farıza Ońǵarsynova, Esenǵalı Raýshanov, Svetqalı Nur­janovtyń, ózge de aqyndardyń óleńderine birneshe án jazdy. Sózin de, ánin de ózi jazyp, gıtaramen oryndaǵan tól shyǵarmasy kóp. Qazir onyń «Unatamyn men seni», «Bıiktik», «Sáıgúlik» jáne basqa da ánderi jıi oryndalyp júr.

Tabyldynyń qaı ánin tyńda­sańyz da jalyqtyrmaıdy. Kóńildi sergitedi, rýhty serpiltedi. Muńǵa batyratyn ánderiniń ózi oılandyrady. Án ıirimi tereńine tarta túsedi. Bir áni kelesige jeteleı beredi. Tyńdaı bergiń ke­ledi. Stýdent kezinde shyǵarǵan ániniń biri «Men qazaqpyn...» dep atalady. Alǵashqy shýmaqtaǵy «Men qazaqpyn, júre almaıtyn, Shattanbasa, kúlmese. Men qazaqpyn, Ishken asyn tastaı salar jyr dese. Men qazaqpyn, Ashýlanyp, talaq qylar tirlikti, Shaıǵa bola bir kese» degen joldardan ulttyń bolmysy taıǵa tańba basqandaı órilgen.

Jurtshylyqtyń nazaryn aý­dar­ǵan shyǵarmasynyń qata­rynda «Bıiktik» áni de bar. Bul ánde onyń ókinishi de, úmiti de kórinis tapqan. О́kinishi – «qara altyndaı» qazynasy mol Atyraýyna taý ákele almaǵany. «Unatady shyńda kóńil shyrqaýdy, Taýlary joq tóbemizden bult aýdy. Tolaǵaı bop týylmadym, átteń-aı, Atyraýǵa ákeler me em bir taýdy» degen joldardan munaıly óńirdiń ala shańy aspanǵa kóterilgen jazyq dalasy elesteıdi.

Aqynnyń úmiti qandaı asqaq edi? «Alty Alashtyń alyptary berse dem, Taýsyz ǵumyr kesherime men senem. Bıiktikti aınalaıyn, týǵan el, Qyranynyń qanatymen ólshegen». О́zi jyrlaǵandaı, obany – adyr, al adyrlardy tóbe deıtin óńirde aspanǵa qol sozǵan qyr balasy ekenin maqtanysh etti.

Alla aqynnyń aýzyna sóz salady deıtin támsil ras sekildi. Tabyldynyń keı óleńinen onyń taǵdyry ańǵarylady. «Atyńdy seniń aıtamyn án qylyp nege? «Qozym-aý» deshi kúlimdep Baıan­daı maǵan. Tirlikti mynaý, janym-aı, máńgilik deme, Uıyqtap ketsem bir kúni, oıanbaı qalam...» dep jyr­laǵanyndaı, 45 jasynda ómirden ótti.

Tabyldynyń óleń-ómiri men óneriniń núktesi qoıylǵan joq. Dál solaı bolaryn myna bir shýmaqqa syıǵyzypty. Muny «Útirmen seni bitirdim, Bitirmeı, jyrym, núk­temen. Bergi jaǵynda útirdiń, О́leń-ómir tur bitpegen. Osylaı deý­di qup kórdim, Oqyrman, sen qoı núktesin. Adamdyq ǵumyr bitken kún, Aqyndyq ǵumyr bitpesin!» degeninen ańǵarýǵa bolady. Onyń núktesi qoıylmaǵan án notasy áli talaı urpaqqa jalǵasady.

О́nerin baǵalaıtyn, keıingi urpaqqa nasıhattaıtyn eli bar da talanttyń aty óshpeıdi. Shy­ǵarmashylyq murasy joǵal­maıdy. Sonyń dálelindeı 2019 jyly týǵan jeri – Inderbor kentinde eńseli eskertkishi ornatyldy. Belgili músinshi Baqytbek Muhametjanov sáýlettik kompozısııany qoladan quıdy. Bıiktigi – 2 metr 60 sm. Tabyldy Dosymovtyń 45 jasta ómirden ótkenin bildiretin 4,5 metrlik granıtke óleńderi qashalyp jazyldy.

Batyr tulǵasymen, bardtyq ónerimen el jadynda saqtalǵan Tabyldy Dosymovtyń eń qundy murasy – óleńderi men ánderi. Al onyń kózi tirisinde qolynan tastamaǵan gıtarasy men ózge de buıymdary qundy jádiger retinde saqtalýy qajet.

Bardtyń «Jalǵan dúnıe» dep atalǵan óleńinde «Sol jaqqa at­­tanasyń bári barǵan, Qalady kókiregińde alyp arman. Qalady aýyzyńda sary tisiń, Qalady gara­jyńda sary «Volgań» degen shýmaq bar. Jaıyq jaǵasyndaǵy aýylda júrip, bardtyq ónerdiń zańǵar bıigine kóterilgen talantty kompozıtor nege bulaı jazdy eken? Úlkender aıtatyndaı, túısigi bes kún­dik jalǵan ómirdiń ólsheýli ekenin sezgeni me? Álde kezdeısoqtyq pa, kózi tirisinde mingen «Volga» kóligi ıesin kútken aqboz at sekildi úıiniń aýlasynda tur.

Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary Daryn Shamuratovtyń aıtýynsha, aqyn ári kompozıtordyń shyǵarmashylyǵyn dáripteý – búgingi býynǵa paryz. Onyń shyǵar­mashylyq murasyn jas urpaqqa keńinen nasıhattaý kózdelip otyr.

«Bıyl bard-aqyn Tabyldy Dosymovtyń týǵanyna 60 jyl tolady. Osyǵan oraı aqyn mingen «Volga» avtokóligi restavrasııadan ótkiziledi», deıdi D.Shamuratov.

Jańartylatyn «Volgasy» jádiger retinde mýzeıge qoıylady eken. Qazaqtyń rýhyn kóteretin, keıde muńǵa batyryp, keıde oı­naqy ázilmen ezý tarttyrar ánderiniń qoljazbalary men notalary da Tabyldy Dosymovtyń ónerinen syr shertip turǵany jón.

 

Atyraý oblysy