29 Maýsym, 2010

JULDYZShY JORAMALY

972 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
Ystyq – tabıǵı qubylys Shildege jetpeı shyjyp ketken bıylǵy jaz halqymyzdy birshama abyrjytyp jiberdi. Onyń sebebin bilmegen kópshilik ártúrli, san-saqqa júgirtken boljamdar aıtyp, sáýegeılik jasap jatyr. Osyndaıda qaıtse de tanylyp qalýǵa tyrysatyn keıbir pysyqaılar muny aqyrzamannyń anyq belgisi deıtin de bolypty. Biraq oń boljam jasap, senimdiligi kúsh­ti oı aıtýshylar da joq emes. Sondaılardyń birqatary ony byltyrǵy qystyń erekshe sýyq bolǵanymen baılanystyrady. “Qys sýyq bolsa, jaz ystyq bolady” degen qaǵıdattyń kórinisi desedi olar. Biz redaksııamyzǵa kelgen tanymal juldyzshy Nazarbek QOJAMSEIITOVTI áńgimege tartyp, atalǵan másele tóńireginde surastyrǵan edik: – Ystyqtan qorqatyn eshteńe joq, bul – tabıǵattyń kóldeneń apatsyz qarapaıym erekshelikteriniń biri ǵana. Ony byltyrǵy qystyń erekshe sýyq bolǵanymen baıla­nys­tyrý oryndy. Tabıǵatta bári de teń­gerimdi, qystyń sýy­ǵy ádette jazdyń ys­tyǵymen shyǵady. Shilde aıynyń alǵash­qy onkúndigi de ystyq bolady. Aıdyń 9-10-y kezinde ǵana aýa raıy birshama salqyndap, qysqa merzimdi nóser jańbyr­lar jaýady. Odan keıin qaıtadan kún ysyp, 22-lerinde jańbyr jaýý qaıtalanady, sol kezde aýa raıy da azdap salqyndaıdy. – Astyq shyǵymdylyǵy qalaı bolmaq, bıyl soltústikte kóp ýaqyt jaýyn jaýmaı, jurttyń bári tasattyq berip jatqan kórinedi ǵoı... – Tasattyq bergen durys, ol da Alla­ǵa tabynýdyń joly. Astyq shyǵymdy­lyǵy shamaly bolatyny qazirdiń ózinde bilinip qaldy. Meniń boljamym boıyn­sha, jyl­daǵy ortasha túsimniń 22-25 paıyzyn­daı ǵana astyq alynady. Biraq sonyń ózi eli­mizge tolyq jetedi. Byltyr­ǵy mol astyq­tyń áli kúnge ótpeı, qamba­larda jatqanyn es­kersek, ınshalla, elimiz nansyz qalmaıdy. – Qazir elimiz qala kúni merekesiniń qarsańynda tur. Mereke kúngi aýa raıy qalaı bolar eken? – О́te tamasha bolady, oǵan tolyq senimim bar. Aspan ashyq, jarqyrap tur­ǵan kúnniń astynda halyq tamasha kóńil-kúıde bolady. – Al “aqyrzaman bolady” degen bol­jam­­dar sizdińshe qanshalyqty shyndyqqa sáıkesedi? – Ol – bos sóz. Bizdiń ǵalam­sharymyz 2011 jyly 25940 jylda bir bolatyn galaktı­kadaǵy qubylysqa tap bolǵaly tur. Ol kúni birshama ýaqyt kún tutylyp, jer be­tin tuta­sy­men qarań­ǵylyq basady. Biraq odan esh­qandaı qor­qynysh joq. Sony keı­bireý­ler “aqyrzaman” dep qorqytatyn bo­lyp­ty. Degenmen, adamdarǵa ynsap kerek. Qaı kúnde adam qudaıyn umytpaı, aman-esen, aýyrmaı-syrqamaı, túrli qaı­ǵyǵa ushyramaı aman ómir súrip jatqanyna táýbe­shilik jasap otyrsa, Alla da qur tastamaıdy. Biraq keı­bireýlerdiń ynsap­syzdyǵy jaǵań­dy ustata­dy. Áneýkúni shyǵysta bolǵan tas­qynda bir ońbaǵandar bir par etikti bir qoıǵa satypty. Sóıtip, jurt qaıǵy jutyp jatsa, olar jurttyń qaıǵysynan aqsha tappaq bolypty. Osyndaı ynsapsyzdyqtan saqtaný kerek. – Aldaǵy kúzdiń boljamy qandaı? – Bıylǵy kúz de jaqsy bolady. Baǵ­ban­dar tamyz aıyndaǵy úsikten qorqatyn edi, bıyl ondaı bolmaıdy. Tek jıyn-terimniń bárin qazannyń 10-yna deıin bitirý kerek, óıtkeni odan ári uzaq mer­zim­di kúzdiń qara jaýyndary bastalady. – Áńgimeńizge rahmet, Nazeke... – E, qur rahmetke toıdyq qoı, osy­nyń bárin aqshaǵa satyp alý kerek qoı, biraq eshkim de meniń eńbegimdi elep, aqy tólegisi kelmeıdi. Bárin de tegin alǵysy keledi. Qazirgi zamanda ondaı bolmaıdy ǵoı. Men Almatynyń aýasyn tazartý ádisiniń jobasyn da jasap qoıdym, sony ákimdikke usynsam, esh jaýap joq. Bári aqy tóleýden qashady... Al Reseıdiń “Gıdrometsentri” yntymaq­tastyq jasaıyq, bizge kel dep otyr... Áńgimelesken Jaqsybaı SAMRAT.