«Qorqyt Ata» AEA qurylady
Aldaǵy 5 jylda oblysta 86 ınvestısııalyq jobany iske asyrý josparlanǵan. О́ńirlik shtab otyrystarynda ár jobaǵa qatysty máseleler jan-jaqty talqylanady. Byltyr 37 mlrd teńgege 21 joba iske qosylyp, 411 adam jańa jumys taýypty. Solardyń ishinde eń iri jobalardyń biri – Qorqyt ata áýejaıynyń jańa jolaýshylar termınaly óńirdiń kólik-logıstıkalyq áleýetin arttyryp, áýe qatynasyn jaqsartýda jańa múmkindikterge jol ashyp otyr. Áýejaıdy odan ári damytý maqsatynda vetnamdyq «Sovico Group» kompanııasymen kelissóz bastaldy. Bul áýejaıdyń qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartyp, jańa halyqaralyq baǵyttardyń ashylýyna yqpal etpek.
«Qazir Memleket basshysy áýe habtaryn damytýǵa basymdyq berip otyr. Osyǵan baılanysty biz áýejaı mańynan 550 gektar jerge arnaıy ekonomıkalyq aımaq ashýdy josparladyq. Osy baǵytta tıisti mınıstrliktermen jumys istep jatyrmyz. «Qorqyt Ata» AEA quramynda agroónerkásiptik keshen ónimderin qaıta óńdeý, qurylys ındýstrııasy, jeńil jáne tamaq ónerkásibi, mashına jasaý, logıstıka jáne kólik, týrızm jáne qonaqúı bıznesi, tehnologııalar men ınnovasııalar alańdarynan turatyn 3 qosalqy aımaq qurylady degen jobamyz bar. Al senimgerlik basqarý áýejaıdyń avıaparkin tolyqtyra túspek. Qazir áýejaıdan tek Astana jáne Almaty baǵyttaryna ǵana ushyp jatsa, alda basqa da aımaqtarǵa áýe baılanysy ashylady. Jolaýshylarmen qatar júk tasymalyn jolǵa qoısaq, arnaıy termınaldar, janarmaı qoımalary salyna bastaıdy. Bul óńir ekonomıkasynyń ósýine, jańa jumys oryndarynyń ashylýyna áser etedi», deıdi oblys ákiminiń orynbasary Ardaq Zebeshev.
Máni joǵary mámile kóp
Ardaq Temirhanuly aımaqta ınvestorlarǵa barynsha jaǵdaı jasalǵanyn aıtady. Mysaly, Jańaqorǵan aýdanynda «Shalqııa sınk LTD» AQ polımetall ken oryndaryn ónerkásiptik ıgerý jobasyn bastap jatyr. 323,6 mlrd teńgelik joba 2 jyldan keıin iske qosylyp, 1 500-nan asa adamdy jumyspen qamtıdy. Oblys ákimdiginiń usynymen kompanııany 2 jyl qatarynan paıdaly qazbalardy óńdeý salyǵynan bosatý máselesi byltyr Úkimettiń jedel shtabynda kóterilip, nátıjesinde 60 aıdan aspaıtyn kezeńge jeńildetilgen mólsherlemeni qoldaný týraly Úkimet qaýlysyna ózgerister engizý bastalǵan.
Bıyl iske qosylatyn qýattylyǵy 240 MVt-tyq jylý elektr ortalyǵy da – óńirdegi iri jobalardyń biri. Ortalyqty salyp jatqan «Aksa Energy – Kyzylorda» JShS ınvestısııalyq kelisimshart aıasynda 4 mlrd teńgege kedendik baj salyǵynan bosatylyp, Úkimetpen birlesken jumys nátıjesinde seriktestik qosylǵan qun salyǵynan 7 mlrd teńge únemdedi.
Osydan 3 jyl buryn iske qosylyp, qazir ónimderin shetelge de jóneltip otyrǵan Qyzylordadaǵy shyny zaýyty – jumysy bir sátke de toqtamaıtyn óndiris orny. Kúndelikti tirligine «kógildir otyn» aýadaı qajet kásiporyn úshin taýarlyq gaz baǵasynyń jyl saıyn qymbattaýy ońaı tıip otyrǵan joq. Osydan da oblys ákimdiginiń usynysymen «Orda Glass LTD» JShS tutynatyn taýarlyq gazdyń baǵasy tómendetildi. Esesine ınvestorǵa qosymsha mindettemeler júktelip, kompanııa 27,1 mlrd teńgege 2 kezeńdik jobany iske asyratyn boldy. Birinshi kezeń aıasynda keler jyly seriktestik kvars qumy quramynan temirdi alyp tastaıtyn óńdeý sehyn iske qosý kerek. Odan keıin 2028 jyly fotoelektrlik kún shynysyn óndiretin kásiporyn paıdalanýǵa beriledi.
Byltyr aımaqqa tikeleı sheteldik ınvestısııa retinde 276 mln dollar tartý josparlanǵan eken. Ázirshe jyl qorytyndysy tolyq shyǵa qoıǵan joq, al 9 aılyq nátıje boıynsha 2023 jyldyń úsh toqsanymen salystyrǵandaǵy kórsetkish 16,6%-ǵa ósip tur. Byltyr shaǵyn jáne orta bıznestiń ónim shyǵarý kólemi 29,9% ósse, jalpy bıznestiń ekonomıkadaǵy úlesi de ulǵaıyp, 20,5%-ǵa jetken. О́nerkásip salasynda 1,1 trln teńgeniń ónimi óndirilipti.
10,8 mlrd teńgege teń 9 joba
Ardaq Zebeshev Memleket basshysynyń Qytaıdan álemdik deńgeıdegi ozyq tehnologııany tartý jumystaryn kúsheıtý tapsyrmasyna oraı bıyl 24-28 aqpan aralyǵynda oblys ákiminiń basshylyǵymen qyzylordalyq bıznes ókilderiniń delegasııasy osy elde bolǵanyn aıtady.
Shensı, Nınsıa-Hýeı, Sychýan jáne Beıjiń óńirleriniń basshylarymen kezdesý uıymdastyrylyp, 30-ǵa jýyq áleýetti ınvestorlarmen kelissóz júrgizilgen. Nınsıa-Hýeı jáne Sychýan provınsııalarynda 100-ge jýyq qytaılyq kompanııanyń qatysýymen ótken bıznes-forýmda quny 10,8 mlrd teńgeni quraıtyn 9 joba boıynsha kelisim jasalyp otyr.
Munaı azaıǵanmen, múmkindik kemigen joq
Aımaq ekonomıkasy 30 jylǵa jýyq munaı óndirisine arqa súıep kelgeni belgili. Biraq keıingi ýaqytta «qara altyn» qory azaıyp, ony óndirý kórsetkishi tómendep keledi. Mysaly, 2008 jyly 11,2 mln tonna munaı óndirilse, byltyrǵy kólem 3,3 mln tonna bolǵan. Bıylǵa jasalǵan boljam odan da tómen bolyp otyr.
«Jańadan perspektıvalyq munaı-gaz ken oryndaryn anyqtaý baǵytynda júrgizilgen zertteýler nátıjesi kóńil qýantady. Byltyr Aral shógindi basseıniniń eki ýchaskesinde jasalǵan keshendi zertteý qorytyndysynda 1,1 mlrd tonna kómirsýtek qory anyqtaldy. Bıyl Syrdarııa basseınin zertteý kózdelip otyr. Budan bólek, «Saýts Oıl» kompanııasy «Qumkól» ken ornynda taqtatas munaıyn óndirý jobasyn qolǵa aldy. Memleket basshysynyń ótken jyly Katarǵa jasaǵan resmı saparynyń nátıjesinde oblysta qýattylyǵy 1 100 MVt bolatyn bý-gaz qondyrǵysynyń qurylysy qolǵa alyndy. Oblys ákimdigi jobany júzege asyrý úshin 280 gektar jer telimin rezervke qoıdy. Onyń 100 gektaryna gaz-elektr stansasynyń qurylysy túsedi. Qalǵan bóligi bolashaq perspektıvalyq jobalardy iske asyrýǵa arnalǵan», deıdi A.Zebeshev.
Qyzylorda
