Aımaqtar • 02 Sáýir, 2025

Muqtaj otbasylarǵa kómek kórsetiledi

120 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Túrkistan oblysynyń 2 mılıonnan astam halqynyń 49%-y – áıelder, sondaı-aq elimizdegi barlyq kópbalaly ananyń tórtten bir bóligi nemese 185 349-y – osy óńir turǵyndary. Búginde oblysta 7278 otbasy ataýly áleýmettik kómek alady. Naýryznama aıasyndaǵy «Qaıy­rymdylyq» kúni óńirdegi barlyq aýdan, qalada qoldaýǵa muqtaj kópbalaly analarǵa, az qamtylǵan otbasylarǵa, múgedektigi bar azamattarǵa kómek kórsetildi.

Muqtaj otbasylarǵa kómek kórsetiledi

Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»

Oblystyq jumyspen qam­týdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń málimetinshe, sıfrlyq karta negizindegi ólshemge sáıkes óńirdegi 508 414 otbasynyń 10 002-ci, ıaǵnı 2%-y ǵana jaqsy deńgeıde. Otbasynyń áleý­met­tik ál-aýqat deńgeıin baǵa­laıtyn sıfrlyq karta negizin­de óńirdegi 165 712 otbasy nemese 32,6%-y V sanatynda, ıaǵnı qanaǵattanarlyq jaǵdaıda. 181 067 otbasynyń (35,6%) áleý­mettik ál-aýqaty tómen. Daǵ­darys jáne múshkil deńgeı sanalatyn D, E sanattarynda 151 633 otbasy esepke alynǵan, olardyń úlesi 29,8% bolyp otyr. Sondaı-aq oblys boıynsha jarnalary men aýda­rymdary joq 18 455 jeke kásip ıesi bar. Olardyń úlesi 3,8%-dy quraıdy. О́ńirde mekenjaıy boıynsha tirkelgen, alaıda múldem turmaıtyndar sany – 23 887, bul D, E sanatyndaǵy azamattardyń 4,9%-yn qurady. Olardy naqty turyp jatqan tur­ǵylyqty jeri boıynsha tir­keýdi rásimdeý qajet.

О́ńirde ómirlik qıyn jaǵ­daı­ǵa tap bolǵan otbasylar men jekelegen azamattarǵa jumys­qa ornalastyrý, kásipkerlik qyz­metke tartý, kásibı daǵdy­lar­­dy ıgerý, quqyqtyq prob­le­­malardy sheshý, psıhologııa­lyq kómek kórsetý sııaqty mem­le­kettik qoldaýlar kórseti­lip keledi. Osy baǵyttaǵy atqa­ry­lyp jatqan jumystar men jos­parlar oblys ákimi Nu­ral­han Kósherovtiń tóraǵa­ly­ǵy­men ótken jıynda keńi­nen talqylanyp, jaýapty tulǵa­larǵa ózektendirýge jatatyn azamattardy anyqtaý, tıisti sharalar júrgizý júkteldi. Aýdan, qala, aýyl ákimderi men jaýapty bólimderge osy baǵyttaǵy ju­mysty retteıtin naqty algorıtm usyný tapsyryldy. Sondaı-aq oblys ákimi jumys oryndaryn kóbeıtý, ınvestısııa tartý, ózindik kiristerdi ulǵaıtý, tur­ǵyndardyń áleý­met­tik jaǵ­daıyn jaqsartýǵa basymdyq berý kerektigin eskertti. Jyl sońy­na deıin D, E deńgeıdegi otbasy­lar sanyn 137 myńǵa deıin tómen­detý mejelendi. Bul rette óndiris oryndarynyń ashylyp, tur­ǵyn­dardyń jumyspen qam­tylý deńgeıin joǵarylatý mańyzdy.

Osy oraıda qolǵa alynyp jat­qan aýqymdy jobalar da az emes. Mysaly, Sozaq aýda­nyn­da qurylysy bastalǵan zaýyt­ta 1000-ǵa jýyq jumys orny ashylmaq. «Saýts-oıl» kom­­panııasynyń «Sozaq fosfat» ınvestısııalyq jobasy aıasynda salynatyn fosfor tyńaıtqyshtaryn óndirý zaýyty 2027 jyly iske qosy­lady dep mejelengen. О́nim­derin elimizben qatar Úndistan, Qytaı, kórshiles elderge eks­p­orttaý múmkindigi de qaras­tyrylǵan. Zaýytta fosfor qaldyǵyn óńdeý arqyly aýyl sharýashylyǵyna qajetti tyńaıt­qyshtar óndiriletin bo­lady. Kásiporynnyń iske qosy­lýy quramynda fosfory bar tyńaıtqyshtyń ımporty­na táýeldilikti azaıtady. О́ndi­ril­gen tyńaıtqyshtar men pre­parattar elimizde azyq-túlik baǵasynyń turaqty bolýy­na oń septigin tıgizeri anyq. Jobanyń júzege asyrýshy­lary ári seriktesteri – «Saýts-Oıl» kompanııasy men «China Tianchen Engineering Corpora­tion LTD» kompanııasy. In­dýs­trııalandyrý kartasyna engizilgen joba boıynsha jos­parlanǵan ınvestısııa kóle­mi shamamen 140 mlrd teńgeni quraıdy, jylyna mıllıon tonna azot-fosfor-kalıı keshendi tyńaıtqyshyn, 600 myń tonna fosfor nıtratyn shyǵarady.

Saýran aýdanyna qarasty Babaıqorǵan aýyldyq okrýgin­de salyna bastaǵan iri qara mal bordaqylaý alańynda 5000 bas iri qara mal bordaqylanyp, et, jem óndirisi, teri óńdeý baǵyt­tarynda jumys júrgiziletin bolady. Qurylys jumystaryn kelesi jyldyń qazan aıynda aıaqtaý josparlanyp otyr. Nysan tolyq iske qosylǵanda, 60-tan astam jergilikti turǵyn jumyspen qamtylady. Keshen aýdandaǵy aýyl sharýashylyǵy salasyn damytýǵa úlken ser­pin beredi. Mal bordaqylaý arqy­ly et óndirisi kólemi artyp, ishki naryqta joǵary sapa­ly ónimder qoljetimdi bol­maq. So­nymen qatar teri, tyńaıt­qysh óńdeý sehtarynyń iske qosylýy shıkizatty tolyq paıdalanyp, qaldyqsyz óndiris júıesin en­gizý­ge múmkindik beredi.

Báıdibek aýdanynda maq­ta óńdeý ındýstrııasyn ilgeri­letýge baǵyttalǵan maqta óńdeý kesheniniń jobasy júzege asyryla bastady. Aýdan ákimi Erlan Nurmahanovtyń aıtýynsha, ın­vestısııa kólemi 2,7 mlrd teńgeni quraıdy. Keshenniń jyldyq óndiristik qýattylyǵy 60 myń tonna maqta shıkizatyn óńdeýge esep­telgen. Joba iske asqan jaǵ­daıda 60 jańa jumys orny ashy­lady.

Oblys ákimdigi jańa ju­mys oryndarynyń ashylýy jer­gilikti turǵyndardyń áleýmet­tik jaǵdaıyn jaqsar­typ, turaqty tabys kózin qam­ta­masyz etetinine, ıaǵnı D, E deńgeıdegi otbasylar sanyn azaıtýǵa septigin tıgizerine senimdi.

 

Túrkistan oblysy