Pikir • 04 Sáýir, 2025

Týdy qorlaý – eldi qorlaý

1411 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Yqylym zamannan beri halqymyz eldiginiń basty rámizi – baıraǵyn erekshe qaster tutyp keledi. Bul týraly ataq­ty Súıinbaı aqynnan asyryp aıt­qan eshkim joq shyǵar.

«Bórili baıraq astynda

Bógelip kórgen jan emen.

Bórideı jortyp ketkende,

Bólinip qalǵan jan emen.

Bórili naıza ustasa,

Túıremeı ketken jan emen.

Bórili baıraq qulasa,

Kúıremeı ketken jan emen.

Bóri basy — uranym,

Bórili meniń baıraǵym.

Bórili baıraq kóterse,

Qozyp keter qaıdaǵym», degen eken Alty Alashty aýzyna qaratqan arqaly shaıyr.

Ártúrli saltanatty jıyndarda jáne ­ha­lyqaralyq sport jarystarynda ­Mem­­­le­­kettik týymyz kóterilip, Án­urany­myz oryn­­dalǵan saıyn keýdemiz­di maqta­nysh pen qýanysh kerneıdi. Sol qasıetti memlekettik rámizimizdi jýyrda Atyraý­da nıqab kıgen tórt jas qyz qorlaǵany jurtshylyqtyń ashý-yzasyn týǵyzdy. Olar arab tilindegi sózder jazylyp, ­astyna qylysh qoıylǵan Memle­kettik Týdy ustap turyp sýretke tús­ken. Sol ­sýret áleýmettik jelide tarap ketken. Osy­ǵan oraı qazir jergilikti polısııa qylmys­tyq is qozǵap, sotqa deıingi tergeý amalda­ryn júrgizip jatyr.

«Taralǵan jazbadaǵy tórt kúdikti de anyq­talyp, polısııa bólimshesine jet­kizildi. Olardyń ekeýi kámeletke tolma­ǵandyqtan, ata-analarynyń qaty­sýymen jaýap alynyp jatyr», dep málim­dedi Atyraý oblysy polısııa depar­tamentiniń baspasóz qyzmeti.

Kúdiktilerdiń kinási dáleldense, olar sot arqyly jazaǵa tartylýy múmkin. Qyl­mystyq kodekstiń 372-babynda: «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik rámizderin qorlaý – úsh myń aılyq eseptik kórsetkishke deıingi mólsherde aıyppul salýǵa ne sol mólsherde túzeý jumystaryna ne 900 saǵatqa deıingi merzimge qoǵamdyq jumys­tarǵa tartýǵa ne eki jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵyn shekteýge ne sol merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa jazalanady», dep kórsetilgen. Buǵan qosa qorlanǵan Memlekettik Tý elektrondy ­saýdadan alynyp tastaldy.

Osy keleńsiz oqıǵaǵa baılanysty Par­lament Májilisiniń depýtaty Aıgúl Quspan áleýmettik jelidegi paraqsha­syn­da: «Jelide arab tilindegi jazýy bar qazaqstandyq týdy ustap turǵan tórt jasóspirimniń sýreti paıda bolǵanda meniń kózime jazýdyń óte sapaly, zaýyttyq ádispen basyp shyǵarylǵany tústi. Birden óreskel arandatýshylyq týraly oı keldi. Sondyqtan men azamattarymyzdy danalyq tanytýǵa, arandatýshylyqqa ermeýge, mundaı ónimdi satyp almaýǵa shaqyramyn. О́ıtkeni aldaǵy ýaqytta marketpleıster shekaralary burmalanǵan Qazaqstan kartasyn nemese osyndaı arandatýshylyq sıpattaǵy ózge de taýarlardy usynýy ǵajap emes. Bizdiń quqyq qorǵaý organdarymyz mundaı faktilerge jedel den qoıyp otyrýy qajet. Sebebi olardyń artynda bizdiń qoǵamda turaqsyzdyq týyndaýyna múddeli kúshter turýy yqtımal. Al óz áriptesterim – parlamentshilerge qoldanystaǵy zańnamaǵa memleketimizdiń negizine nuqsan keltiretin taýarlardy satatyn marketpleısterge qarsy sanksııalardy kózdeıtin túzetýler engizý týraly birlesip oılanýdy usynamyn. Sondaı-aq osy naqty jaǵdaıda memlekettik rámizderdi qorlaýǵa jol bergeni úshin elektrondyq saýda alańynyń óńirlik basshylyǵyn da jaýapqa tartý qajet dep sanaımyn», dep jazdy.

Bul rette Ulttyq quryltaıdyń jaqyn­da Býrabaıda ótken tórtinshi otyrysynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev: «Teris aǵymdarǵa, qazaqtyń bolmysyna jat ıdeologııalarǵa tosqaýyl qoıý qajet ekenine esh kúmán joq. Elimizde din bos­tandyǵyna kepildik berilgen. Biraq jú­gensizdikke, tártipsizdikke jol berýge bolmaıdy. Dinniń asa mańyzdy mıssııasy – ultty uıystyrý. Dinı uıymdardyń qyzmetin retteıtin qujattar osy talapqa saı bolýǵa tıis. Bul máseleni jan-jaqty qaraý kerek. Sonyń ishinde zańnamany jańa jaǵdaıǵa beıimdep otyrý óte mańyzdy», dep atap aıtqany oıǵa oralady. Úkimet pen Parlament Memleket basshysynyń tap­syrmasyn sozbaqqa salmaı, jedeldete oryndap, pármendi sheshimder qabyldaıdy dep senemiz.