Sýret: qazradio.fm
Otandyq et óńdeý ónerkásibine Semeı qalasynyń bergen enshisi mol. Muny tipti semeılikterdiń atakásibi deýge de bolatyn shyǵar. О́ıtkeni et kombınaty Semeıde búgin ǵana ashylyp otyrǵan joq. Et ındýstrııasynda tarıh ta, tájirıbe de mol. Baıaǵy Semeı et kombınaty 1934 jyldary ashylyp, el ıgiligine jaraǵan. Kásiporynnyń ónimdiligi ósip, soǵys jyldary keńes odaǵy kóleminde úshinshi orynǵa shyqqan. Kombınat ónimderi odaqtyń túkpir-túkpirine ári shetelge eksporttaldy. Semeıdiń buqtyrylǵan eti Polsha, Majarstan, Rýmynııa, Chehoslovakııa, Kýba elderinde tanymal boldy. Sol kezdiń ózinde kásiporynda 10 myńnan asa adam jumys istep, qala men mańaıdaǵy halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsarýyna septigin tıgizgen. Alaıda naryqtyq qatynastarǵa ótý kezeńinde bul salanyń sharýasy biraz shatqaıaqtap qaldy da, 2000 jyldary toqyraýǵa ushyrady.
Osy bir olqylyqtyń ornyn toltyrý maqsatynda jergilikti bılik atakásipti qaıta jandandyrýdy qolǵa aldy. Oblys ákimi Berik Ýálı Semeı qalasynda et kombınatyn salýdy josparlap otyrǵan ınvestorlarmen kezdesti. «Eurasia Agro Semey» JShS quryltaıshylary aımaq basshysyna jobalaǵan jumystaryn tanystyrdy. Kásipkerler Jańasemeı aýdanynda qýattylyǵy aýysymyna 35 tonna et pen et ónimderin qaıta óńdeýge múmkindik beretin aýqymdy ınvestısııalyq jobany júzege asyrýdy kózdep otyr eken. Aýstralııanyń zamanaýı tehnologııasymen jabdyqtalatyn et kombınaty jobasynyń quny – 8,4 mlrd teńge.
Kásiporyn iske qosylǵan kúni Semeı halqynyń ekonomıkalyq-áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsara túsetini sózsiz. О́ıtkeni kombınat jumysyn bastaǵanda onda 250 adam turaqty jumyspen qamtylady. Kombınatta aýysymyna 200 bas iri qara mal men 1 400 bas usaq mal soıýǵa bolady. Jylyna 12 600 tonnaǵa daıyn ónim óndirilip, shet memleketterge de eksporttalmaq. Joba aıasynda 50 myń qoı, 200 bas jylqy jáne 200 bas iri qara malǵa arnalǵan bordaqylaý alańdaryn qurý kózdelip otyr.
«Abaı oblysynda aýyl sharýashylyǵy, onyń ishinde mal sharýashylyǵy ejelden jaqsy damyǵan. Aımaqtyń agrarlyq áleýeti zor. О́ńirde mal ósirýmen aınalysatyn kóptegen sharýa qojalyǵy bar. Olar qazir ósirgen maldaryn ótkize almaı qınalyp júr. Semeıde iri et kombınaty salynsa, oblystyń mal sharýashylyǵy salasyna serpin beredi. Ákimdik tarapynan barlyq qajetti qoldaýdy kórsetemiz. Sondaı-aq kásiporyndy malmen qamtamasyz etý úshin aýdandarda mal bordaqylaý alańdarynyń sanyn kóbeıtemiz. Bul óz kezeginde sharýalarǵa da, et kombınatyna da tıimdi bolady», dedi oblys ákimi.
«Eurasia Agro Semey» JShS quryltaıshylary aǵaıyndy Saılaý, Erlan Muqashevtar kezdesýde qurylysty bastaýǵa daıyn ekenderin jetkizdi. Aımaq basshysy mamyr aıynda kásiporynnyń irgetasyn qalaý sharasyn ótkizýge ýaǵdalasty.
Sarapshylardyń aıtýynsha, elimizde zamanaýı et kombınaty paıda bolmaı, mal sharýashylyǵyn damytý týraly kez kelgen baǵdarlama nátıje bermeıdi. Bastama óńirdegi mal sharýashylyǵynyń qarqyndy damýyna da yqpal etpek. Jergilikti fermerler men mal ósirýshilerge turaqty naryq qalyptasyp, tipti jaqyn aımaqtar qyzyǵýshylyq tanytýy múmkin.
Abaı oblysy
