Ertis ózeninde navıgasııalyq kezeń ashylady. Júk, jolaýshylar tasıtyn sý kólikteriniń elimizdegi eń uzyn sý arterııasynda júzýine resmı ruqsat beriledi. Navıgasııalyq kezeń ózenniń joǵarǵy jaǵynda Maıtúbek – Pavlodar qalasy baǵytynda, tómengi bóligi Pavlodar – Tómengi Alekseevskıı (RF shekarasy) baǵytynda jumys isteıdi. Búginde ózen boıyn órlep, júk tasý tek Pavlodar oblysynda ǵana saqtalyp otyr. Ertis-Baıan óńirindegi sý joldarynyń jalpy uzyndyǵy 700 shaqyrymnan asady.
– О́zen ústinde júk, jolaýshylar tasymalyn uıymdastyratyn kemeler bizdiń ınspeksııada resmı tirkelýi kerek. Qazir ınspeksııanyń esebinde 102 sý kóligi tirkelgen. Onyń 49-y ózdiginen júretin kólikter bolsa, ózgesi ózdiginen júrmeıtin kólikter, ıaǵnı barjalar. 2 teplohod qana jolaýshylarǵa laıyqtalyp jabdyqtalǵan, ózen ústindegi serýenge arnalǵan. О́zgesi júk tasymalynda paıdalanylady. Syıymdylyǵy 1000 tonnalyq barjalar Pavlodar portynan shyǵyp, Reseıdiń Omby qalasyna júk jetkizedi. Negizgi aparatyn taýarlary – ózen qumy men qıyrshyq tas. Qaıtarda kesilgen aǵash túrlerin alyp keledi, – dep túsindirdi Pavlodar oblysy boıynsha kóliktik baqylaý ınspeksııasynyń bas mamany Ernur Eslaý.
Sýda júzetin kólikterdiń salmaǵy 200 kılogramnan, qozǵaltqyshynyń kólemi 10 attyń kúshinen assa, ıesi tirkeýge qoıýǵa mindetti. Úlken kemelerden bólek, tirkeýge qoıylǵan 1540 shaǵyn kólemdi keme bar. Ishki sý joldary arqyly júk, jolaýshylar tasymaldaıtyn ózen kólikteriniń qyzmetkerleri ýaqyt saıyn biliktiligi men deńgeıin arttyryp otyrýy kerek. Mysaly, keme kapıtany bes jylda bir márte attestattaýdan ótedi. Onyń kómekshileri men mehanıkterge, basqa mamandarǵa dıplomdaý júıesi qarastyrylǵan.
Oblysta keme kapıtandarynyń jetispeýshiligi máselesi bar. Semeıde kapıtandardy oqytyp shyǵarǵanymen, olardyń bilimi orta kásibı dep esepteledi. Sondyqtan el azamattary tolyqqandy kapıtan bolý úshin Reseıde oqyp kelýge májbúr. Inspektorlar qazirgi ýaqytta sý kólikteriniń tıisti qujattaryn, ondaǵy kapıtandar men kómekshilerdiń, mehanıkterdiń biliktilikteri týraly dıplom-sertıfıkattaryn tekserip jatyr.
– О́ńirdegi sý joldarynyń jaǵdaıy «Qazaqstan sý joldary» uıymynyń jergilikti fılıalynyń mamandary arqyly tekserilip jatyr. Uıym kemelerge arnaıy sý joldary kórsetilgen kartalar beredi. Júk nemese jolaýshylar tasyǵan ýaqytta kez kelgen keme sol baǵytty ustanyp, barlyq belgilerge baǵynýy kerek. Mysaly, Pavlodar qalasynyń mańynda zákir tastaýǵa bolmaıtyn oryndar bar, – dep túsindirdi ınspeksııa ókili.
Kemeler qaırańdap qalmaýy úshin bekitilgen erejelerdi eskerip, sý joldarynyń kartasyn negizge alady. Belgilerdiń talapqa saı bolýyna «Qazaqstan sý joldary» jaýap beredi. Inspeksııa óz tarapynan belgilerdiń jaǵdaıy men durys ornalasýyn tekseredi. Jaz ýaqytynda quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerimen reıdter uıymdastyrady. Jalpy, kez kelgen sý kóliginde dári-dármek qobdıshasy, sý tógýge, qutqarýǵa arnalǵan quraldar, eskek bolýy mindetti. Erejeni oryndamaǵandarǵa 5 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde aıyppul salynady.
Atap óterligi, Pavlodar qalasyndaǵy jalǵyz keme jóndeý zaýytyn bir kásipker satyp alyp, kásiporyndy keńeıtýdi josparlap otyr. Pavlodar keme jóndeý zaýyty – júk kemelerin jóndeıtin elimizdegi jalǵyz ınjenerlik-tehnıkalyq qurylys. Kásiporynda barjalar men teplohodtar qalpyna keltiriledi. Jyl saıyn shamamen 30-ǵa jýyq keme jóndelip shyǵady.
Pavlodar oblysynda ýyldyryq shashý kezeńine baılanysty 30 mamyrǵa deıin balyq aýlaýǵa ýaqytsha tyıym salynǵan. Bul kezeńde Ertis ózeni men ózge de sý aıdyndarynda úlken kemelerdiń júzýine ǵana ruqsat beriledi.
Pavlodar oblysy
