О́shpes dańq • 30 Sáýir, 2025

Muraǵat maıdannan syr shertedi

70 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Ulytaý oblysynyń memlekettik muraǵatynda 1911 jyldan bas­tap búgingi kúnge deıingi aralyqta qala, oblys tarıhyna tikeleı baılanysty qujattar saqtalǵan. Muraǵat qoryn­da Ekinshi dúnıejúzilik soǵys taqyrybyna baılanysty bir­shama málimet bar. Keńes Odaǵy batyrlary men so­ǵysqa qatysýshylardyń №322 qujattar toptamasyna jez­qazǵandyq ardagerlerdiń jeke tektik qujattary engizilgen.

Muraǵat maıdannan syr shertedi

Qazirgi tańda bul qor asa qundy materıal qataryna alynǵan. Bul qorda jezqazǵandyq Keńes Oda­ǵy­nyń batyrlary Nıkolaı Grı­gorev, Arkadıı Zenkovskıı, Fedor Ivanıshko, Nıkolaı Kol­basov, Petr Mıller, Qazbek Nur­janov, Nıkolaı Podsadnık, Oleg Sherbakovtyń qysqasha ómir­baıany, marapat qaǵazdarynyń kóshirmeleri, maıdandaǵy jeke erlikteriniń mazmuny berilgen. Odan ári «Dańq» ordeniniń tolyq ıegerleri – Fedor Belov, Vıktor Kýrıatov, Nıkolaı Kalmykov, Vasılıı Spısyn, Jaqsymbet Únshibaevtardyń qysqasha derek­teri, marapat tizimderi, foto­qujattary saqtalǵan.

Osy qorda Ekinshi dúnıejúzilik soǵysynyń ardageri, eńbek jolyn Jezqazǵan óńirine arnaǵan, Qazaq KSR Joǵarǵy keńesiniń depýtaty Janger Janasovtyń jeke, qyzmettik jáne qoǵamdyq qyzmetine qatysty qujattary, Ja­­ǵypar Irmýhamedov, Muqan Bala­­panov, Ibadat Qylyshbekov, Ko­­ja­lepes Kalıev, Myrzaǵalı Baı­­bo­synov, Fedor Andreevıch Sazo­­nenko, Zeıin Júrsinovterdiń qujattary saqtaýǵa alynǵan.

1994 jyly memlekettik mu­raǵat­qa jergilikti «Djez­kazgan­skaıa pravda» gazeti redak­sııa­synyń ujymy tapsyrǵan Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysýshylardyń maıdanǵa qatysty estelik-hat­taryn, jýr­nalısterdiń jáne oblys ólke­ta­nýshylarynyń ardagerler ja­ıyndaǵy maqalalary men jazbalary da osy qordy tolyqtyrǵan.

Ulytaý oblysy memlekettik muraǵattyń Qujattardy ǵyly­mı paıdalaný jáne jarııalaý bó­li­miniń basshysy Aınur Nurıddınova:

– Soǵysqa qatysýshylardyń qory qazirgi ýaqytqa deıin tolyqtyrý jumysyn júrgizip keledi. Mysaly, 2024 jyly maıdanger Abjappar Tashımovtiń qujaty qosylsa, 2025 jyly I, II dárejeli «Otan soǵysy», III dárejeli «Dańq», eki márte Eńbek Qyzyl Tý ordenderiniń ıegeri, Jezqazǵan qalasynyń qurmetti azamaty Bektaı Absattarovtyń, maıdanger, II dárejeli «Otan soǵysy», II, III dárejeli «Dańq» ordenderiniń ıegeri, Eńbek ardageri Túsip Sekemanovtyń qujattary saqtaýǵa alyndy. Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy qıly kezeń, ardagerler týraly qundy derekter memlekettik arhıvtiń jeke tektik qor ıesi, belgili ólketanýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri Sútemgen Búkirovtiń qorynda da bar. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda Qarsaqbaı, Jezqazǵan, Nıkolskıı, Jezdi, Ulytaý áskerı komıssarıatynan shaqyrylyp, habar-osharsyz ketkenderdiń, qaza tapqandardyń tizimi, 1941–1944 jyl­dardaǵy «Za med» gazetiniń kóshirmeleri, qaharly jyldardaǵy Qarsaqbaı-Jezqazǵan týraly, UOS batyrlary jaıynda maqalalar, ardagerlerdiń ómirbaıany, marapattary týraly málimetter, sýretteri jınaq­tal­ǵan. Uly­taý­dan shyqqan jaýynger Baýbek Bulqyshev týraly, «Jez­qaz­ǵan­dyq bes bozdaq» – Janahmet Baıahmetov, Táshibaı Ál­muhan­betov, Shárip Qalmanbaev, Shaharap Saqtaǵanov, Qapataı Raıym­bekov haqynda jınaqtaǵan qu­jattar toptastyrylǵan, – deıdi.

Bul jerde aıta keterlik jaıt, ólketanýshy Sútemgen Búkirovtiń qory da asa qundy qujattar qoryna engizilgen. 1995 jyly Jeńistiń 50 jyldyǵyna baılanysty Otan qorǵaý jolynda qurban bolǵan jaýyngerlerge arnalyp shyǵa­ryl­ǵan «Bozdaqtar» kitabynyń 2 tomy Jezqazǵan oblysynyń jaýyngerlerine arnalǵan.

Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jáne eńbek ardagerleri Má­ken Tóregeldın men Qalken Máken­baevtyń jeke tektik qorlary saqtaýǵa alynǵan. Sondaı-aq №545 jeke tektik qor ıesi ólke­­tanýshy, jınaqtaýshy Saıat Jalpaqovtyń qujatta­rynda da UOS ardagerleri jaıynda máli­­metter kezdesedi.

Buǵan qosa muraǵatta «Aqpa­rat­tyq tehnologııalar jáne aýdıo­­­vızýaldyq qujattardyń saqta­­lýyn qamtamasyz etý» bóli­minde maıdangerler men eńbek ardagerleriniń bergen suhbat­tarynyń beınequjattary men fotoqujattary saqtalǵan.

 

Ulytaý oblysy