Osy oraıda qalalyq ázil-syqaq jáne satıra teatrynda aǵash ustasy, dekorator-býtafor bolyp isteıtin maman Ordabek Musabekov marqum ákesi UOS ardageri Mamyrbek Musabekovti eske alyp ónegeli ómiri jaıynda sóz órbitti.
O.Musabekov bylaı deıdi: «Ákem 1922 jyly dúnıege kelgen. Qarabastaý eldi mekeniniń týmasy. Bul aýyl buryn Saıram aýdanyna qaraıtyn. 19 jasynda áskerge alynyp, 1947 jyly bir-aq oralǵan eken elge. Bular bes aǵaıyndy bolǵan. Inisi, ápkesi men eki qaryndasy. Úlken ápkesin biz kórgen joqpyz. Eki qaryndasy Úrbi men Áshir ápkeler esimizde. Inisi Ámir 1938 jyly týǵan. Aǵasy soǵysqa ketkende kishkentaı bala edi. Ákemniń aıtysyna qaraǵanda alǵashqy kezde Jambyl oblysynda soǵys mashyǵyna úırenipti. Atty áskerde bolǵan. Keıin artıllerııada shaıqasqan. Bala kúnimizde «soǵys» oınaıtynbyz. Ákemizden qylyshty qaırap beresiz be desek, «balalarym, qylysh ótkir bolmaıdy» dep otyratyn. Atty áskerde soǵysqan soń bilgen eken ǵoı. Ol kisi 1941 jyly maıdanǵa attanǵannan Berlınge deıin bir-aq jetken. Sonyń arasynda eń sheshýshi urys Stalıngradty qorǵaýǵa qatysqan. Maıdan týraly surasaq «ony qaıtesińder, Qudaı basqa salmasyn, beıbit kúnge ne jetsin» dep ótken shaqty eske túsirgisi kelmeıtin. Teledıdardan soǵys jaıynda kıno berip, tankiler shaıqasyp jatsa «balalarym munyń bári jáı ǵana ádemi sıýjet qoı. Shynaıy ómirde bári múldem basqasha» deıtin. Ákemniń basynda soǵystan qalǵan aýyr jaraqaty bar edi. Áskerı sheni qatardaǵy sarbazdan aǵa serjant dárejesine deıin jetken».
Balasynyń aıtýynsha M.Musabekov soǵystan keıin aýylyndaǵy Kommýnızm kolhozynda esepshi, slesar bolǵan. Alpysynshy jyldary eki ret halyq depýtaty bolyp saılanǵan. Mamyrbek aqsaqaldyń kindiginen 6 ul, 3 qyz órbıdi. Biraq taǵdyrdyń jazýymen súıgen jary erte dúnıe salyp, bala-shaǵany bir ózi tárbıeleıdi. El-jurtqa kúlki bolmaıyq dep Mamyrbek qart ul-qyzdaryn eshkimnen kem qylmaı ósiredi. Ordabek aǵanyń aıtýynsha úlken ápkesi baýyrlaryna ana ornyna ana bolyp, úı sharýasynyń bar tirligin atqarypty. Qudaıǵa shúkir ákesiniń bergen tálim-tárbıesiniń arqasynda balalary jaqsy azamat bolyp shyqty. Bári de oqyǵan, kásip pen bir-bir shańyraqtyń ıeleri. Balaly-shaǵaly bolyp, aldy nemere súıip otyr. Qarashańyraqta qalǵan eń kenje uldyń jasynyń ózi elýde. Ol da qarasha úıdiń otyn mazdatyp, úlken áýlettiń berekesin tasytyp júr.
«Ákem óte sabyrly, baısaldy kisi tuǵyn. Bala-shaǵaǵa ursyp jekı bermeıtin. Biraq burq etip tez basylatyn bir ashýy bar-tyn. Kishkentaı kezimizde bárimizge tirlikti bólip beretin. Biz keıde bala bop oıynǵa aldanyp umytyp ketetinbiz. Keshke jumystan kelgende tapsyrma oryndalmasa bir burqyldaıtyn da qoıatyn nemese kók shybyqpen bir salyp qalatyn. Odan keıin ol týraly áńgimeni qaıtyp qozǵamaıtyn, lezde umytyp túk bolmaǵandaı kúlip, jaırańdap shyǵa keletin. Anam tiri kezde kúrketaýyq kóp baǵatynbyz. Olardy ósirýge ákem qatal qaraıtyn. Bir kúrketaýyqty joǵaltpaýǵa tyrysatynbyz. Osy tárbıeniń arqasynda ma eńbekke degen jaýapkershilikti, adaldyqty sezinip óstik. Bizdi qatarymyzdan qaldyrmaı uldy uıaǵa, qyzdy qııaǵa qondyrǵan ákemizge rahmet. Bir ókinishtisi jetpis jasynda baıaǵy bastan alǵan maıdandaǵy jaraqaty asqynyp, sodan qaıtys boldy. Taǵy júre turǵanda ǵoı, biz endi aıaqqa turǵanda qyzyqshylyǵymyzdy kóre almaı ketip qalǵany álige deıin júrekke batady» dedi ákesin eske alyp emirengen ul O.Musabekov.
Jaýmen shaıqasta jas sarbaz Mamyrbek Musabekov birneshe tankiniń kózin joıypty. Osy erligi úshin ony arnaıy marapatqa usynǵan komandır aty-jónin jazyp alyp ketedi. Biraq sodan keıin habar úshti-kúıli joǵalǵan. Múmkin álgi komandır jolda mert boldy ma álde ádeıi tizimnen syzyp tastady ma ol jaǵy jumbaq. Balasynyń aıtýynsha ákesi medal-nagradaǵa usynylyp turǵan jerinen elenbeı qalǵanyna tańyrqasa bir jaǵynan qapa bolypty. О́miriniń sońyna sheıin sol bir ókinish pen nege bulaı boldy eken degen suraq maza bermegen kórinedi.
«Kompıýterdi jaqsy biletin tanys jigitke qolqa salyp, ınternet arqyly maıdangerlerge arnalǵan Máskeýdiń arnaıy arhıvine kirdik. Ákemizdiń qaıda qyzmet atqarǵany, qaı maıdanda soǵysqany túgel jazylǵan. Alaıda nagradaǵa baılanysty qujattar salynǵan qupııa jáshikti qansha árekettensek te sol boıy asha almadyq. Meıli ótkenge salaýat. Eń bastysy ákemiz qandaı erlik jasasa da áýeli Qudaı kýá. Sosyn týǵan eli, artynda qalǵan urpaǵy batyr babasynyń dańqty erligin eshqashan umytpaq emes. Ákemiz biz úshin árdaıym qaharmandyqtyń jarqyn úlgisi bolyp qala beredi. Maıdan óz aldyna bir bólek shıetteı bala-shaǵany bir ózi baǵyp-qaǵý da úlken erlik. Ony dál qazir kez kelgen erkek jasaı alady dep aıtý qıyn. Basqa aýyrtpalyq tússe de moıymaı kóterip, bala-shaǵadan bezbeıtin áke ol álemdegi naǵyz batyrlyqtyń, ónege men adamgershiliktiń bıik qasıettiń úlgisi. Bizdiń ákemiz sondaı taý tulǵaly adam bolǵany úshin maqtanamyz. Jáne ózimiz de sol kisige uqsap ul-qyz ben nemerelerimizge tálim-tárbıe berýge árdaıym talpynamyz» dedi O.Musabekov sóz sońynda.
ShYMKENT
