Kollajdy jasaǵan – Záýresh Smaǵul, «EQ»
10 ese ósken
2023 jyly Visa, Ulttyq tólem korporasııasy men Halyk, SentrKredıt, Altyn Bank seriktestigimen álemdegi alǵashqy sıfrlyq teńgege baılanǵan tólem kartasy iske qosyldy. Bul – osy saladaǵy aıtýly oqıǵa. Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Aqyljan Baımaǵambetovtiń aıtýynsha, eldegi qolma-qol aqshasyz tólemder keıingi bes jylda 10 eseden astam ósken jáne bólshek saýda aınalymyndaǵy úlesi 89%-ǵa jetken. Bul sıfrlar elimizdiń qarjy sektoryndaǵy sıfrlandyrýdyń ozyq ekenin dáleldeıdi. Visa kompanııasynyń Ýkraına men Grýzııadaǵy, TMD, Ońtústik-Shyǵys Eýropa elderindegi Money Movement Solutions baǵytynyń jetekshisi Sanjar Súleımanovtyń aıtýynsha, elimiz halyqaralyq ári jergilikti naryq oıynshylary úshin ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý alańyna aınalǵan.
– Biz elimizdegi fınteh ekojúıesiniń belsendi damyp, yntymaqtastyqqa, ozyq sheshimderdi engizýge, jańa ónimder jasaýǵa múmkindik beretinin kórip otyrmyz. Bul tek tólem úderisterin jaqsartýǵa ǵana emes, ekonomıkalyq ósimdi yntalandyrýǵa da yqpal etedi. Elimizdi ınnovasııalardyń mańyzdy ortalyǵy etedi, búkil ındýstrııanyń odan ári ósýine jańa múmkindikter ashady, – dedi ol.
Halyk Bank basqarma tóraǵasy Úmit Shaıahmetova Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen О́zbekstan prezıdenti Shavkat Mırzııoevke banktiń sıfrlyq ekojúıesi, jasandy ıntellekt (AI) qatysýymen júzege asyrylatyn jobalar, GovTech salasyndaǵy jetistikter jáne enshiles qurylym – Tenge Bank-tiń ınnovasııalyq sheshimderi týraly baıandady.
Halyk Bank sıfrlyq ekojúıesiniń aýqymy
Halyk Bank-tiń sıfrlyq ekojúıesin aı saıyn 8 mıllıon adam paıdalanady. Tek banktiń mobıldi qosymshasynda 66-dan astam memlekettik qyzmet ıntegrasııalanǵan, bul otandastarymyzdyń ómirin aıtarlyqtaı jeńildetedi. Qosymsha arqyly kórsetilgen qyzmetter sany 50 mıllıonnan asty.
Bank sıfrlyq qyzmetterin úzdiksiz damytyp, jańa múmkindikter usynyp jatyr. Mysaly, bızneske arnalǵan «Online Security» men bultty býhgalterııa servısteri iske qosyldy.
Halyk Bank basqarma tóraǵasynyń orynbasary Narıman Muqyshev bank qyzmetinde jasandy ıntellektini engizýdiń nátıjeleri týraly aıtyp berdi. Onyń sózinshe, keıingi bir jyl ishinde bank AI tehnologııalaryn qoldana otyryp birneshe mańyzdy jobany sátti júzege asyrdy.
– Biz jasandy ıntellektini kod jazýda, klıentterdi sanattarǵa bólý ári kredıttik taldaý júrgizýde belsendi qoldanamyz. Sonymen qatar ony komplaens júıesinde paıdalanamyz, bul sanksııalyq táýekelderdi anyqtaýǵa, boldyrmaýǵa múmkindik beredi. Bul tehnologııany damytyp, qoldaný aıasyn keńeıtýdi jalǵastyramyz. Birinshiden, bank kodty avtomatty túrde jazý kómekshisin iske qostyq. Bul jasandy ıntellekt baǵdarlamalaýdy ońaılatyp, jańa ónimder men qyzmetterdi ázirleý jyldamdyǵyn arttyrdy. Endi baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi ázirleý jyldamyraq, tıimdirek ótedi. Ekinshiden, Halyk Bank klıentterdiń ótinishterin óńdeýde jasandy ıntellektini belsendi qoldanady. AI algorıtmderi klıentterden kelip túsetin suraýlardy jyldam taldap, olarǵa avtomatty túrde jaýap beredi. Úshinshiden, qaǵaz qujattarmen jáne bek-ofıs úderisterimen jumys isteýdi ońtaılandyrdyq. «Onlineduken» platformasynda engizilgen AI tehnologııasy qujattardy sıfrlyq formatqa aýystyrýdy, olardy taldaýdy ári saqtaýdy avtomattandyrdy, – dedi Narıman Muqyshev.
Halyk Bank jaqynda jańa ónim – Tax Advisor-dy tanystyrdy. Bul júıe Memlekettik kirister komıtetimen birlesip ázirlendi, aldaǵy aılarda qoljetimdi bolady.
– Bul júıe jeke, zańdy tulǵalarǵa olardyń qyzmetine eń tıimdi salyq rejimin tańdaýǵa kómektesedi. Mysaly, kóptegen memlekettik sýbsıdııalar, granttar men qoldaý sharalary bar, biraq shaǵyn kásipkerler olar týraly bilmeýi múmkin. Bizdiń mindetimiz – olarǵa osy múmkindikterdi kórsetý, bıznes júrgizýdiń ońtaıly joldaryn usyný. Jasandy ıntellekt bul ónimde de mańyzdy ról atqarady, ol quqyqtyq aktiler týraly málimetterdi jańartyp, memlekettik qoldaý sharalary týraly aqparat jınap otyrady, – dep túsindirdi Narıman Mýkýshev.
Altyn-i: Jasandy ıntellekt pen blokcheınniń jańa dáýiri
Elimizdiń Altyn-i (Altyn Bank) sıfrlyq banki qarjylyq tehnologııalardy jańa deńgeıge kóterip, zamanaýı sheshimder arqyly klıentterge yńǵaıly ári qaýipsiz qyzmet kórsetýde kósh bastap keledi.
– Altyn-i bankinde jasandy ıntellekt tehnologııalary klıentterge jeke qarjylyq keńester berýge, shyǵyndardy josparlaýǵa jáne banktik operasııalardy avtomattandyrýǵa qoldanylady. Klıentter suraq qoıǵanda nemese keńes suraǵanda, AI tehnologııasy olardyń qajettilikterin anyqtap, jekelendirilgen usynystar beredi. Sonymen qatar bank ıpotekalyq kredıtterdi rásimdeý, kepil múlkin tirkeý úderisin blokcheın arqyly qaýipsiz etedi. Bul tehnologııa derekterdi qorǵap, olardy burmalaýdan saqtaıdy. Nátıjesinde, klıentter úshin jyldam ári senimdi qyzmet kórsetiledi. Altyn-i mobıldi qosymshasy únemi jetildirilip otyrady. Qosymshada Apple Pay, Google Pay, Samsung Pay jáne QR-kodtar arqyly jyldam tólemder qoljetimdi. Qarapaıym ınterfeıs pen ıntýıtıvti dızaın paıdalanýshylarǵa banktik operasııalardy ońaı oryndaýǵa múmkindik beredi, – degen málimdeme berdi bank baspasóz qyzmeti.
2024 jyly Altyn-i sıfrlyq banki birqatar mańyzdy qyzmetterdi engizdi. Klıentter ózderiniń jeke kýáligi, júrgizýshi kýáligi, dıplomdar, neke jáne bala týý týraly kýálikterdi sıfrlyq formatta paıdalana alady. Avtokólikti onlaın qaıta resimdeý qyzmeti iske qosyldy, bul fızıkalyq tulǵalar arasyndaǵy avtokólikti ońaı tirkeýge múmkindik beredi. Klıentter avtokóliktiń menshik ıeleri týraly aqparatty, sondaı-aq salynǵan shekteýlerdi teksere alady. Kassa24, Paydala, Qiwi Kazakhstan termınaldary arqyly kredıtti óteý jáne toltyrý múmkindigi keńeıtildi. CaspianEx seriktestigimen krıptoámııandy toltyrý múmkindigi qosylyp, klıentterge zamanaýı qarjylyq quraldar qoljetimdi boldy.
– «Altyn bólip tóleý» baǵdarlamasy aıasynda Bazis Corporation jáne Sensata qurylys kompanııalarymen seriktestik ornatylyp, onlaın ıpoteka rásimdeý jeńildetildi. Mobıldi qosymshada qaýipsizdikti kúsheıtý jáne áleýmettik ınjenerııaǵa qarsy qorǵanys sharalary engizildi. Eń úzdik 5 avtodıler (Orbis, Allur, Astana Motors, Doscar, Aster) arqyly avtokredıt berý qyzmeti iske qosyldy. 2024 jylǵa qyrkúıekten bastap, kepilsiz kredıtter boıynsha jubaıynyń kelisimin alý tolyǵymen onlaın formatta júzege asyrylady. Kaspi QR arqyly tólem jasaý múmkindigi qosylyp, bul tólemderdi jyldam ári yńǵaıly etti. Investısııalyq seriktestikti keńeıtý maqsatynda Investlink platformasy arqyly klıentterge jańa ınvestısııalyq múmkindikter usynyldy, – dedi Altyn bank.
Jasandy ıntellekt qarjylyq alaıaqtardan qorǵaıdy
Aıtpaqshy, elimizde bankter qarjylyq alaıaqtardan qorǵaý úshin jasandy ıntellekt tehnologııasyn engizip jatyr. IBA Group halyqaralyq IT kompanııasynyń málimetinshe, ózin-ózi oqytatyn algorıtmder kúmándi tranzaksııalardy birden anyqtap, toqtatady ári mamandardy habardar etedi.
– Qarjylyq alaıaqtyq – bankter men krıptovalıýta ámııandarynda shoty bar kez kelgen adam úshin negizgi qaýip. Keıingi eki jylda alaıaqtardyń shabýyldary 20%-ǵa ósti. Sarapshylar elimizdegi eń keń taralǵan shemalardy atady: krıptovalıýta alaıaqtyǵy – adamdar aqshalaryn alaıaqtardyń shotyna aýdarady; «týysyńyz qıyndyqta» – jábirlenýshige qońyraý shalyp, týysynyń jol apatyna túskenin habarlaıdy; «quqyq qorǵaý organdaryna kómek» – alaıaqtar jábirlenýshini qylmyskerlerdi áshkereleýge kómektesýge shaqyrady. Bankter tranzaksııalyq jáne sessııalyq antıfrod júıelerin paıdalanady, biraq olar klıenttiń tolyq profılin nemese barlyq derekti kórmeıdi. Bul shekteýlerdi jasandy ıntellekt joıady. Mashınalyq oqytý algorıtmderi tranzaksııalar men klıentterdiń minez-qulyq tarıhyn taldap, kúmándi operasııalardy ýaqytynda anyqtaıdy, – deıdi IBA Group mamandary.
Bankterimiz AI negizindegi júıelerge jappaı kóship jatyr. Olardy engizý 6-12 aıǵa sozylýy múmkin. Júıeler qoldanystaǵy úderisterge ońaı biriktirilip, qaıta qurýdy qajet etpeıdi. IBA Group top-menedjeri eki deńgeıli AI sheshimderiniń tıimdiligin atap ótti. Olar klıenttiń jeke minez-qulqyn jáne alaıaqtyq shemalaryn bir ýaqytta taldaıdy. Eger operasııa eki parametr boıynsha kúdik týdyrsa, júıe oǵan joǵary táýekel deńgeıin taǵaıyndaıdy. Bul alaıaqtyqty anyqtaýdyń dáldigin arttyrady, jalǵan buǵattaýlar sanyn azaıtady.
– Álemde jasandy ıntellekt jaı ǵana trend bolýdan qaldy. Ol bıznestiń strategııalyq basymdyǵyna aınaldy. Qarjy sektory bul tehnologııany engizýge joǵary daıyndyq kórsetip otyr. Qazaqstan bankteri jasandy ıntellektini klıentterge qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý, shyǵyndardy azaıtý jáne operasııalardy jedeldetý úshin paıdalanady. Jasandy ıntellekt bankterge klıentterge 24/7 qoljetimdilik, jyldam qyzmet kórsetý, shyǵyndardy azaıtý múmkindigin beredi. Bul tek sıfrlandyrý ǵana emes, qarjy sektoryn qaıta qalyptastyrý, – deıdi halyqaralyq IBA Group kompanııasynyń bıznesti damytý jónindegi dırektory Ivan Sýkman.
