Kúre jol qurlysy bir aı ishinde bastalady
Arqalyq qalasynda Premer-mınıstr óńirler arasyndaǵy kólik qatynasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan «Ortalyq – Batys» kúre jolyn salý jónindegi jobanyń jaǵdaıymen tanysty. Jańa avtomagıstral Astanany Arqalyq, Torǵaı jáne Yrǵyz arqyly Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytymen baılanystyrady. Joba halyqaralyq standarttarǵa saı zamanaýı jol salýdy kózdeıdi. Kólik vıse-mınıstri Sátjan Ablalıev úsh jol aıryǵyn, 20 kópirdi, temirjol arqyly ótetin bir jol ótkelin, eldi mekenderge kirme joldar salý josparlanyp otyrǵanyn baıandady. Bul jobalar Astanadan batys oblystarǵa qatynaıtyn baǵyt 560 shaqyrymǵa qysqartyp, 5 saǵatqa jyldam jetýge múmkindik beredi. Premer-mınıstr avtojol qurylysyn bir aı ishinde bastaýdy tapsyrdy.
«Bul – tikeleı Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha júzege asyrylyp jatqan joba. Búkil elimiz úshin, Torǵaı óńiri úshin mańyzdy jol. Sondyqtan bul iske asa jaýapkershilikpen qaraý mańyzdy. Bir aı ishinde joba boıynsha jumysty bastap, ony jyldam ári sapaly júrgizý kerek. Jańa jol boıynda bızneske múmkindikter ashylady. Bul – óńirge jańasha serpin beretin joba. Sondyqtan mınıstrlikpen birlesip tıisti jumystar júrgizý qajet», dep atap ótti O.Bektenov.
Sondaı-aq Premer-mınıstrge «Jezqazǵan – Petropavl» respýblıkalyq avtojolyndaǵy jóndeý jumystarynyń barysy týraly baıandaldy. Jobada joldyń 71 shaqyrymynda jol jabynyn jańartý, 54 sý ótkizý qubyryn ornatý kózdelgen. Jumystar Ulytaý oblysynyń shekarasynan Arqalyq qalasyna deıingi jalpy uzyndyǵy 87 shaqyrymdy quraıtyn ýchaskeni qamtıdy. Jobany júzege asyrý ońtústik óńirlerden elordaǵa deıingi qashyqtyqty 600 shaqyrymǵa, Qostanaı men Petropavlǵa deıingi qashyqtyqty 450 shaqyrymǵa qysqartýǵa múmkindik beredi. Joldyń ótkizý múmkindigi táýligine 2,5 myń avtokólikke deıin artady.
Sonymen qatar Arqalyq qalasyndaǵy áýejaıdy qalpyna keltirý jumystary da tekserildi. Qostanaı oblysy ákiminiń orynbasary Berik Tańjaryqov nysannyń uzyndyǵy 2,5 myń metr jáne eni 50 metr ushý-qoný jolaǵy, sondaı-aq ólshemi 200X300 m perron bar ekenin baıandady, bul «AN-24», «Q400,» «CRJ 200» sııaqty áýe kemeleri túrlerin qabyldaýǵa múmkindik beredi. Joba aıasynda jańa termınal salý, sondaı-aq ushý-qoný jolaǵyn, taksı jolyn jáne perrondy qaıta jańartý josparlanyp otyr. Jumys aıaqtalǵannan keıin ótkizý múmkindigi saǵatyna 70 jolaýshyny quraıdy. Úkimet basshysy áýejaıdy qalpyna keltirý jumystaryn bıyl aıaqtaýdy tapsyrdy.
«Qazaqstannyń kólik salasyndaǵy áleýeti zor jáne óńirdegi negizgi tranzıttik habqa aınalýǵa tıis. Biz tıisti ınfraqurylymdy túbegeıli damytyp jatyrmyz – bul strategııalyq mindet. Bizde barlyq qajetti resýrstar men múmkindikter bar. Jobalardy qysqa merzimde, sapasyn joǵaltpaı júzege asyrý mańyzdy. Bul óńirlerdiń damýyna aıtarlyqtaı serpin beredi jáne ekonomıkany ártaraptandyrýdyń mańyzdy quralyna aınalady», dedi O.Bektenov.
Úsh jel elektr stansasy salynady
Premer-mınıstr sondaı-aq jylýmen úzdiksiz qamtamasyz etý jáne óńirdi jańa jylytý maýsymyna daıyndaý jónindegi sharalardyń iske asyrylý barysyn tekserdi. Atap aıtqanda, Arqalyq JEO qyzmetimen jáne jylý jelilerin jańǵyrtý josparlarymen tanysty. Stansa 375 ǵımaratqa qyzmet kórsetedi. JEO kommýnıkasııalardyń tozý deńgeıiniń joǵarylyǵyna baılanysty táýekeli joǵary qyzyl aımaqtaǵy jylý kózderiniń tizimine kiredi. Ákimdiktiń málimetinshe, keıingi eki jylda 17 shaqyrymnan astam jylý jelileri aýystyryldy, bul 2024–2025 jyldary jylytý maýsymyn apatty jaǵdaıda toqtap qalýynsyz ótkizýge múmkindik berdi. Bıyl taǵy 9,9 shaqyrym jylý trassasyn jóndeý josparlanyp otyr.
Sonymen qatar Premer-mınıstrge óńirdegi «jasyl» energetıkany damytý josparlary tanystyryldy. Qostanaı oblysynda energııa jınaqtaý júıesi bar qýaty 1 GVt jel elektr stansasyn salý jónindegi bastamaǵa nazar aýdaryldy. 2025–2028 jyldary 165 jel generatoryn ornatý qarastyrylyp jatyr. Budan bólek, Arqalyq qalasy men Qostanaı aýdanynda qýattylyǵy 150 MVt bolatyn úsh jel elektr stansasynyń qurylysy kózdelgen.
Aýyl sharýashylyǵyn qoldaý 10 ese artty
О́ńirge jumys sapary aıasynda Premer-mınıstr kóktemgi dala jumystarynyń barysyn tekserip, óńirdiń aýyl sharýashylyǵy qurylymdary ókilderimen agroónerkásip keshenin damytýdyń ózekti máselelerin talqylady.
Premer-mınıstrge «Selo Vostochnoe» JShS jumysyn kórsetý arqyly salany memlekettik qoldaý sharalarynyń tıimdiligi týraly baıandady. Aǵymdaǵy egis naýqanynda fermerler tuqymdarmen, dızel otyny jáne mıneraldy tyńaıtqyshtarmen tolyq qamtamasyz etilgen.
Elimizdiń eń iri astyqty óńir bıyl 5,1 mln gektar alqaptan ónim alady, onyń ishinde dándi jáne burshaqty daqyldar 4,2 mln gektarǵa egiledi dep josparlanýda. Ártaraptandyrý sheńberinde maıly daqyldardyń, áleýmettik mańyzy bar jáne jemshóp daqyldarynyń úlesi artyp keledi. Bıyl fermerler mıneraldy tyńaıtqyshtardy engizýdiń kólemin 1,3 esege – 337,6 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtýdy josparlap otyr.
Sondaı-aq 2025 jyly óńirde AО́K salasynda quny 52,5 mlrd teńgeni quraıtyn 36 ınvestısııalyq jobany paıdalanýǵa berý josparlanýda, bul 600-den astam jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Bul rette 2027 jylǵa deıin 93 joba men 4,4 myń jumys ornyn ashý kózdelgen.
Egis alqabynda Premer-mınıstr Qostanaı oblysynyń iri aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerimen kezdesti. Aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń ózekti máseleleri, onyń ishinde IV Ulttyq quryltaıda Prezıdenttiń jalpy ónim shyǵarý men eńbek ónimdiligin arttyrý jáne astyqty tereń óńdeý kólemin ulǵaıtý jónindegi mindetterin eskere otyryp talqylandy. Aınalym qarajatyn tolyqtyrý úshin sharýalardy sýbsıdııalaý, mal sharýashylyǵy salasyndaǵy ınvestısııalyq jobalardy jeńildikpen qarjylandyrý, sala úshin bilikti mamandar daıarlaý, sondaı-aq aýyldyq eldi mekenderdi damytýǵa bıznestiń belsendi qatysýy máseleleri kóterildi.
Sharýalarmen kezdesý barysynda Oljas Bektenov Úkimet agroónerkásip keshenin qoldaý boıynsha júıeli jumys júrgizip jatqanyn aıtty.
«Prezıdenttiń tapsyrmasymen keıingi jyldary aýyl sharýashylyǵy salasyna úlken kóńil bólinip jatqanyn bilesizder. Byltyrdan beri salaǵa qomaqty qarjy quıylyp jatyr. Salystyratyn bolsaq, 2022 jylǵa deıin qarjylandyrý kólemi 70 mlrd teńgeden aspaıtyn. Bıyl 700 mlrd teńge ınvestısııa salyp otyrmyz. Memlekettik qoldaý 10 esege artty. Kórsetkishterge sáıkes, aýyl sharýashylyǵynyń ishki jalpy ónimi shamamen 4%-dy quraıdy. Bul – asa úlken kórsetkish emes, alaıda, ulttyq qaýipsizdik máselesi. Biz ózimizdi negizgi azyq-túlik túrlerimen qamtamasyz etýimiz kerek. Kelesi jyly qoldaý kólemin odan ári arttyramyz», dedi Úkimet basshysy.
Qostanaı oblysy
