Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda kóp óndiris oshaǵymen qatar bul fabrıka da jabyldy. Sodan ımporttyq aıaqkıimge kóshken halyq «Zarıanyń» atyn esten shyǵardy. Biraq araǵa jıyrma jyl salyp «Zarıa» otandyq naryqqa qaıtyp keldi. Aty ańyzǵa aınalǵan kásiporynǵa ekinshi ómir syılaǵan kásipker Alymjan Ibraımov.
«Zarıanyń» aıaqkıimi óte sapaly edi. Qansha kıseń de tozbaıtyn. Taza bylǵarydan tigiletin. Adamdar bazarda tek osy aıaqkıimdi alǵysy keletin. О́zim 1989 jyly osy fabrıkaǵa shákirt bolyp jumysqa ornalastym. Eki-úsh jyl istegen soń óndiris orny bankrotqa ushyrap jabylyp qaldy. Keıin araǵa jıyrma jyl salyp «Zarıany» qaıta tiriltkim keldi. Ol úshin kezinde fabrıkada eńbek etken 3-4 sheberdi taýyp, shaǵyn seh qurdyq. Alǵashqyda 10 aıaqkıim shyǵarýdan bastadyq. Halyq burynǵy «Zarıanyń» ónimderin kórip, qaıtadan kóńilderi bizge aýdy. Klıentten aırylmaý úshin aıaqkıimdi baıaǵy brend ataýyna laıyqtap sapaly etip tiktik. Ári qaraı isimiz alǵa basyp saýdamyz júrip berdi. Kásiporyndy keńeıtý kerek boldy. Sondyqtan RBK bankten 22%-ben 42 mln teńge nesıe aldym. Ol aqshany ıtalııandyq qondyrǵylar satyp alýǵa jumsadym. Qazir kúnine 100 par aıaqkıim shyǵaramyz. Aıaqkıimderdi 700-ge jýyq modelde tigemiz. Modeldiń túrlerin ózimiz oılap tabamyz. Sol úshin Dastan esimdi jas jumyskerdi Tashkentte 2 jyldaı arnaıy oqyttym. Jeti júz modeldiń bári osy jas modelerdiń qııalynan týǵan dúnıeler. Búginde fabrıkada 50 adam jumys isteıdi. Barlyǵynyń aılyǵy turaqty. Áleýmettik kómektermen qamtylǵan. «Zarıa» – Shymkenttiń brendi. Osy abyroıyn saqtaý úshin ónimdi barynsha sapaly jasaımyz. Sondyqtan «Zarıanyń» aıaqkıimin alǵan adam 3-4 jyl kıedi. Ońtústikte qysta da jer byljyrap jatady. Sol úshin aıaqkıimdi jergilikti klımatqa beıimdep shyǵaramyz», dedi A.Ibraımov.
Kásipker shıkizatty Almaty, Jambyl oblystarynan jáne Shymkent qalasynan alady. Túrkııadan da ımporttaıdy. Shıkizattyń 80%-y otandyq. Degenmen jergilikti jerdiń shıkizaty Túrkııamen salystyrǵanda sapasy tómendeý. Onyń sebebi bylǵary jasaıtyn kásiporyndar hımııalyq qospalardy sol Túrkııanyń ózinen qymbat baǵaǵa alatyn bolǵan soń az qoldanady eken. Sonyń saldarynan shıkizat óniminiń sapasy da tómendeý bop keledi dep túsindirdi kásipker.
Jýyrda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Shymkentke issaparmen kelgen kezinde arnaıy kórmege qoıylǵan «Zarıa» ónimderin tamashalap, qyzyǵýshylyq tanytty. Onyń aldynda qala ákimi Ǵabıt Syzdyqbekov te jumys saparymen fabrıkaǵa at basyn burǵan edi. Sonda shahar basshysy kásiporynǵa kómek retinde memleket ındýstrıaldy aımaqtan 1 gektar jer berýge, ınjenerlik-kommýnıkasııalyq júıelermen qamtamasyz etip, salyq jaǵynan jeńildikter qarastyrýǵa daıyn ekenin jetkizgen. Kásipker qazir osy atalǵan kómekterdi paıdalanyp kásipornyn keńeıtýdi josparlap otyr.
Deıturǵanmen, isker azamatty bir másele erekshe alańdatady. 1990 jyldyń basynda KSRO ydyrap naryq qulaǵanda Qytaı aıaqkıimderi bazar-dúkenderde qaptap ketken. Osy jaǵdaı sol tusta «Zarıany» bankrotqa ushyratty. Dál osy ahýal taǵy da qaıtalanyp jatqan sekildi. Qytaıdyń arzan aıaqkıimderi naryqty jaýlap, «Zarıanyń» ónimderine edáýir qıyndyq týǵyzady. Kásipkerdiń aıtýynsha, Qytaı ónimderimen básekege shydas bere almaı, elimizde 5 aıaqkıim fabrıkasynyń tórteýi jabylypty. Qazir olar tek tender boıynsha ónim shyǵarady eken. Al ázirge naryqta teketiresip turǵan Shymkenttegi «Zarıa» ǵana. Otandyq óndirýshiler jergilikti kásiporyndardy Úkimet tarapynan qoldaýǵa baǵyttalǵan naqty qadamdar bolsa deıdi.
ShYMKENT
