foto: pixabay.com
Ulttyq birińǵaı testileýdiń bala shaqtan bolashaqqa qadam basyp jatqan túlekterdiń ómirine engeli jıyrma jyldaı boldy. Osy aralyqta mıllıondaǵan túlek joǵary oqý oryndaryna joldama aldy. Alǵashqy UBT tapsyrǵan jas túlekter qazir qamal alar shaqqa jetken.
Ardager ustaz Keńeskúl Aıapovanyń aıtýynsha, negizi UBT oqýshyǵa ashylar úlken múmkindik. Ony «psıhologııalyq qysym» dep qabyldaý durys emes. Sondyqtan joǵary synyp oqýshylaryna túsindirý jumystary durys júrgizilý kerek.
«Qazir mektepte bitirýshi synyptarǵa emtıhan jumysy alynyp jatyr. Ulttyq birińǵaı testileý oqýshy úshin asa mańyzdy kezeńderdiń biri. Ár oqýshy ony armanǵa aparar baspaldaq retinde tıimdi paıdalanýy úshin biz, muǵalimder barynsha kúsh salamyz», deıdi Keńeskúl Iаkııaevna.
Osy turǵyda proforıentolog, grant sarapshy Aqnıet О́te UBT kópshilik úshin psıhologııalyq qysym men ata-ana úmitine jaýap berýdiń azapty prosesine aınalyp bara jatqanyna dabyl qaǵyp otyr.Onyń aıtýynsha kóp oqýshy emtıhannan emes, qoǵamnyń reaksııasynan qorqady.
“Memlekettik grant ala almasam ne bolady?”, “Ata-anamnyń senimin aqtamasam ne isteımin?”, “Meni bári UBT nátıjesine qarap baǵalaıdy” sekildi suraqtar balanyń tek bilimine emes, psıhologııalyq turaqtylyǵyna da soqqy beredi. UBT-ny bolashaqtyń bastamasy emes, ómirdiń sońy sııaqty qabyldap jatady. Biz, eresekter oqýshyny 16-17 jasynda tańdaý jasaýǵa májbúrlep, sol tańdaýǵa búkil ómirin baılap qoıamyz. Eger siz balańyzdy qoldasańyz – ol ómirde óz ornyn mindetti túrde tabady. Al qysym kórgen bala ózine degen senimin joǵaltyp, jolynan adasýy múmkin. Proforıentasııa – osy maqsatta eń tıimdi qural. Ol balanyń qaı mamandyqqa beıim ekenin anyqtap, UBT-ny maqsatqa jetýdiń bir joly retinde qarastyrýǵa kómektesedi», deıdi.
Mamandardyń bul pikirimen UBT-ǵa daıyndalyp júrgen jas túlekter de kelisedi. Oqýshyǵa psıhologııalyq qysymnan bólek materıaldyq turǵydan da qıyndyq týǵyzatynyn aıtady.
"UBT-ǵa 10-synyptan bastap daıyndalyp júrmin. Shyny kerek, «Eger túse almaı qalsam, búkil eńbegim zaıa ketedi ǵoı», dep te qorqamyn. Biraq ata-anam qaı kezde de meni qoldaýǵa daıyn. Sońǵy kezderi eshteńege zaýqym soqpaı júr. Test jattaý mezi qyldy. Onlaın kýrstar oqımyn dep biraz shyǵyndaldym da. Endi tókken ter men ketken eńbekti aqtasam dep úmittenemin ", deıdi Qaraǵandy oblysynyń túlegi Sovet Gúlim.
Basty mindet – balany synaqqa emes, ómirge daıyndaý. UBT – múmkindik. Al sol múmkindikti paıdalaný úshin eń aldymen qoldaý men senim kerek. Biraq qanaty qataımaǵan jas túlekke budan ózge kóptegen múmkindik joly ashylatyny sózsiz. Tek sony túsinip, túsindirip, bolashaqqa jeteleý qajet.
Damıra TО́LEGEN
EUÝ stýdenti
