Ǵylym • 05 Maýsym, 2025

Jasyl tehnologııany talqylady

100 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Nazarbayev University-de IV ha­lyq­aralyq jańa ma­terıal­dar men quryl­ǵy­lar sımpozıýmy ótti. Oǵan álemniń on bes elinen ǵa­lym­­dar kelip, osy salaǵa qa­tys­ty ǵylymı másele­ler­di tal­qylady.

Jasyl tehnologııany talqylady

Mazmundy jıynnyń ashylýynda NU pre­­zı­denti, profes­sor Vakar Ahmad klımattyń ózgerýi men qorshaǵan ortanyń deg­ra­da­sııasy aıasynda turaqty ener­ge­tı­kalyq sheshimder óte mańyzdy ekenin jetkizdi.

«Jańartylatyn energııa kóz­deri salasyndaǵy bilim men zertteýler — negizgi mindetimizdiń bir bóligi. Sondyqtan biz kún, jel jáne taza energııanyń basqa da túrleri salasynda ınnovasııalyq tehnologııany ázirleıtin bolashaq kóshbasshylardy daıarlap jatyrmyz», dedi ol.

Sımpozıýmda ǵalymdardyń 46-dan astam baıandamasy tyń­dal­­­dy. Onda kún batareıalary, bıomassa, sýtekti óndirý jáne saqtaý, kvanttyq qosymshalarǵa arnalǵan topologııalyq materıal­dar týraly sóz boldy. Sonymen qatar is-shara aıasynda qonaqtarǵa otandyq ǵalymdardyń osy sala­daǵy ǵy­ly­­mı ázirlemeleri usy­nyl­dy. Ási­­rese olardy NU ja­nyn­daǵy Ja­ńartylatyn energııa kóz­de­ri zerthanasy ǵalymdary da­­ıyndaǵan ıkemdi elektronıka men bıosensorlarǵa ar­nal­ǵan keýekti polımerler erek­­she qyzyqtyrdy. Bul materıal deformasııaǵa tózim­di ári kıiletin qurylǵylardyń tıim­­di­ligin arttyrady. Sondaı-aq bıomassa materıalymen jumys isteıtin toptyń aǵa ǵylymı qyz­met­keri M.Shaımardannyń je­tek­shiligimen jasalǵan fýrfýral (júgeri qulaqtarynan alyn­ǵan organıkalyq qosyndy) ne­gizindegi gıpertonııaǵa qarsy dári de usynyldy. Fýr­fýral AQSh Energetıka mınıstr­li­giniń nusqasy boıynsha eń perspektıvaly bıozat­­tar­dyń biri sanalady.

Bir jaǵynan, NU janyndaǵy Jańar­tylatyn energııa kózderi zerthanasynyń basshysy, professor Nurshat Nurajynyń aı­týyn­­sha, mundaı jıyn ǵalym­dar­dyń bir-birimen tájirıbe almasyp, birlesken zertteýlerdi damytýǵa paıdasy mol.

Al Batys Shotlandııa ýnıver­sıtetiniń professory Modjtaba Mırzaeıan bizdiń el ǵylymynyń belsendi damýyna tánti bolǵanyn jetkizdi.

«Qazaqstannan kelgen talantty stýdentter Shotlandııa jáne Oksfordtaǵy zerthanamda taǵy­­­lym­damadan ótip, úzdik nátıjeler kórsetti», dedi ol.

Qysqasy, sımpozıým NU-dyń óńirlik ǵylymı hab retindegi ornyn nyǵaıta túskenin taǵy bir dáleldedi.