150 mlrd teńgeden astam ınvestısııa
«Samuryq-Qazyna» qory júzege asyryp jatqan ımportty almastyrý jobalary búginde óndiristi jandandyryp qana qoımaı, óńirlik jumyspen qamtý, bıýdjetke túsetin salyq kólemi, eksporttyq áleýet sııaqty mańyzdy baǵyttarǵa naqty úles qosyp otyr. Bul týraly qor ókilderi arnaıy baspasóz jıynynda habarlady.
Qordyń basqarýshy dırektory Nıkolaı Kazýtınniń aıtýynsha, byltyr «Samuryq-Qazyna» kompanııalary toby otandyq taýar óndirýshilermen seriktestik aýqymyn keńeıtip, kelisimsharttar jasasqan.
«Otandyq taýar óndirýshilermen, jumystar men qyzmetter aıasynda qoldanylatyn taýarlardy qosqanda 1,1 trln teńgeden astam somaǵa sharttar jasaldy. Al 2022 jylmen salystyrǵanda otandyq taýar óndirýshilerden satyp alý kólemi 7 ese ósti. 2025 jyly qańtar-mamyr aralyǵynda jumystardaǵy taýarlardy qosa eseptegende otandyq taýar óndirýshilermen 433,3 mlrd teńgege kelisimsharttar jasaldy. Jyl sońyna deıin bul kórsetkish 25%-ǵa óspek», dedi N. Kazýtın.
Al satyp alý erejelerinde otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaýǵa arnalǵan 16 shara qarastyrylǵan. Olardyń birqatary ózge retteletin satyp alýlarda balamasy joq, biregeı sanatqa jatady. Ásirese otandyq taýar óndirýshilerge sózsiz basymdyq berý, uzaqmerzimdi ofteık-kelisimsharttar jasasý, jetkizýshiler úshin jedel tólem, aldyn ala tólem jasaý qyzmetteri bar.
«Ofteık-kelisimsharttar – «Samuryq-Qazyna» qorynyń satyp alý júıesinde otandyq óndiristi qoldaýdyń eń pármendi tetikteriniń biri. Bul kelisim túri bolashaqta shyǵarylatyn ónimderge aldyn ala uzaqmerzimdi sharttar jasasý arqyly kásiporyndarǵa kepildi naryq usynýǵa múmkindik beredi. 2024 jyly osyndaı ofteık-kelisimsharttar aıasynda jalpy 191 mlrd teńgege 367 kelisim bekitilgen. Bul aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 10 ese kóp. Osy tetiktiń arqasynda 500-den astam jańa jumys ornyn ashýdy, 150 mlrd teńgeden astam ınvestısııa tartyp, asa mańyzdy taýarlardyń jergilikti óndirisin jolǵa qoıýdy kózdep otyrmyz. Al 2025 jyldyń alǵashqy 5 aıynda 115 mlrd teńgege 148 ofteık-kelisimshart jasalyp, qosymsha 97 mlrd teńgege 24 joba ázirlenip jatyr. Jyl sońyna deıin bul kórsetkishti 210 mlrd teńgege jetkizý josparlanǵan. Osylaısha, ofteık-kelisimder ımportty almastyryp qana qoımaı, ishki óndiris pen óńirlik jumyspen qamtýdy nyǵaıtatyn naqty quralǵa aınalyp otyr», deıdi basqarýshy dırektor.
«Samuryq-Qazyna» elektrondy dúkeni qalaı jumys isteıdi?
«Samuryq-Qazyna» qory otandyq kásipkerler men tapsyrys berýshiler arasynda tıimdi ári ashyq saýda alańyn qurý maqsatynda «SKstore.kz» elektrondy dúkenin iske qosty. Júıeniń basty maqsaty – shaǵyn jáne orta bızneske, sonyń ishinde otandyq taýar óndirýshilerge keńinen múmkindik berý. Burynǵydaı kúrdeli tenderlik rásimder men uzaq úderisterdiń ornyna munda barlyǵy jeńil ári naqty algorıtmder arqyly júzege asady. «SKstore.kz» júıesinde satyp alýlar eki baǵytta júrgiziledi. Birinshisi – tikeleı satyp alý. Bul tásil 100 aılyq eseptik kórsetkishke deıingi, ıaǵnı shamamen 393 myń teńge shamasyndaǵy satyp alýlarǵa qoldanylady. Ekinshisi – saýda-sattyq (tenderlik) ádis. Bul baǵyt 20 000 AEK-ke deıingi kólemdegi, ıaǵnı 79 mıllıon teńgege deıingi 49 túrli taýar sanatyna arnalady. Osy eki qural arqyly Qordyń kompanııalary tobyna kiretin telekom, munaı-gaz, energetıka jáne atom salasyndaǵy uıymdar ózderine qajetti taýarlar men qyzmetterdi jetkizýshilerden tikeleı ári ádil satyp ala alady.
Taǵy bir eleýli másele – aımaqtardaǵy kásipkerlerdiń qatysýy. Buryn mundaı sıfrlyq platformalarǵa respýblıkalyq deńgeıdegi kompanııalar ǵana qol jetkize alatyn bolsa, endi «SKstore.kz» arqyly óńirlik bıznes ókilderi de belsendi túrde saýdaǵa qatysyp jatyr. Bul – ásirese shaǵyn qala men aýyl kásipkerleri úshin taptyrmas múmkindik. Olar endi Astana men Almatydaǵy iri korporasııalarmen bir alańda básekege túse alady.
Otandyq taýar óndirýshilerge basymdyq beriledi
«Skstore.kz» elektrondyq dúkeninde otandyq taýar óndirýshilerdiń taýarlaryn satyp alǵan kezde olarǵa basymdyq naqty qalaı beriledi? Bul is júzinde qalaı júzege asyrylady? Bul týraly brıfıngte suraq qoıyp, naqty jaýabymyzdy da aldyq.
«QazCloud» kompanııasynyń kommersııalyq dırektory Serikbol Orazalınniń aıtýynsha, elektrondy dúkenniń basty artyqshylyǵy – júıeniń algorıtmi. Iаǵnı satyp alýshylar platformaǵa kirip, belgili bir taýardy izdegende júıe eń aldymen otandyq óndirýshilerdiń usynystaryn kórsetedi.
Elektrondy dúken iske qosylǵan alǵashqy jyly nebári 7 kategorııamen jumys istese, búginde bul kórsetkish 49 kategorııaǵa deıin jetken. Olardyń sanynyń artýy ártúrli saladaǵy otandyq óndirýshilerge naryqqa shyǵýǵa keń múmkindik beredi degen sóz. Jyldan-jylǵa bul tizim keńeıip keledi. Munyń bári júıeniń damý qarqynyn, al otandyq taýar óndirýshilerdiń platformaǵa degen senimin kórsetedi. Aldaǵy ýaqytta otandyq ónimderdiń úlesi eselep artpaq.
Satyp alý júıesi ashyq ári tıimdi
Bárimizdi alańdatatyn suraqtyń biri – tenderlik alańdaǵy ádildik. Keı jaǵdaıda qıturqy shemalar arqyly jeńiske jetip, keıin sapasyz ónim beretin jetkizýshilerge qoǵam tarapynan narazylyq týyndaıtyny belgili. Osy másele boıynsha da naqty qadamdar jasalyp jatyr.
Qor ókilderiniń aıtýynsha, qazir satyp alý júıesine birneshe adaldyq tetikteri engizilgen. Sonyń biri – elektrondy shot-faktýralarmen avtomatty túrde ıntegrasııalaý. Bul tetik arqyly jetkizýshiniń naqty jumys tájirıbesi men shynaıy is-áreketi tekseriledi. Burynǵydaı jalǵan qujattarmen tenderge qatysýǵa jol berilmeıdi. Osyndaı erejeleri úshin de qordyń satyp alýlary halyqaralyq qarjy uıymdarynyń joǵary baǵasyn aldy deıdi «Samuryq-Qazyna» qorynyń Damý jáne jekeshelendirý jónindegi basqarýshy dırektory Saltanat Erbolqyzy.
«Júıeniń senimdiligi men tıimdiligi halyqaralyq deńgeıde moıyndalǵan. Eýropa qaıta qurý jáne damý banki «Samuryq-Qazynanyń» satyp alý júıesin óziniń usynystaryna engizgen. Olar qordyń satyp alý júıesin ashyq ári tıimdi dep tanydy. Bul halyqaralyq uıymdardyń resmı baǵasy», dedi ol.
О́ndiristi nyǵaıtýdaǵy erekshe tásil
«Samuryq-Qazyna» qory júzege asyryp jatqan ımportty almastyrý jobalary búginde óndiristi jandandyryp qana qoımaı, óńirlik jumyspen qamtý, bıýdjetke túsetin salyq kólemi, eksporttyq áleýet sııaqty mańyzdy baǵyttarǵa naqty úles qosyp keledi.
Mysaly, transformatorlar shyǵaratyn «Asia Trafo» kompanııasymen 39,9 mlrd teńgege ofteık-kelisimshart jasalǵan. Ol qorǵa qarasty úsh iri uıym – «KEGOC», «Qazaqstan temir joly» jáne «QazMunaıGazǵa» qajetti ónimdi jetkizip jatyr. Budan bólek, TMD elderine baǵyttalǵan eksport kólemi de artyp, 15 mıllıard teńgeniń ónimi syrtqa shyqqan.
Taǵy bir mysal, «Prommashkomplekt» kompanııasymen seriktestik aıasynda baǵyttamaly burmalar óndirisi jolǵa qoıyldy. Bul – elimizdiń tranzıttik áleýetin arttyrýda mańyzdy qadam. Joba aıasynda jalpy quny shamamen 78 mlrd teńge bolatyn kelisimder jasalyp, búginde onyń 6,1 mlrd teńgesi oryndalǵan. Jergilikti qamtý úlesi – 62,8 paıyz.
Sonymen qatar Aqtóbe rels-arqalyq zaýytymen shamamen 336 mıllıard teńgelik uzaqmerzimdi kelisim jasaldy. Qazirdiń ózinde 141 myń tonna daıyn ónim jetkizilgen. Tek 2024 jyldyń ózinde bul jobadan memleket bıýdjetine 3 mlrd teńgeden astam salyq túsken.
Kelesi iri bastama – «Qazaqstan temir joly» jáne álemdik iri kompanııa «Alstom»-men birlesip, elimizde elektrovoz shyǵarý jobasy. Jobanyń jalpy quny – 967,3 mlrd teńge, Astanadaǵy zaýytta 1 200-den astam jańa jumys orny ashylǵan. Sonymen qatar 2022 jyldan beri Shtadlermen birlesip vagon óndirisi jolǵa qoıylǵan. Alǵashqy partııa 2025 jyldyń jeltoqsanynda jetkiziledi. Zaýytta 560 jumys orny ashylmaq, jergilikti óndiris úlesi – 35 paıyz.
Al «QazMunaıGaz» ben «Kaskor-Mashzavod» birlesken jobasy aıasynda Jańaózen qalasynda munaıǵa arnalǵan jabdyqtar óndiretin jańa zaýyt salynyp jatyr. 130 mıllıard teńgeniń kelisimsharty jasalyp, zaýyt ashylǵan soń, 251 jergilikti turǵyn jumysqa alynbaq.
«Samuryq-Qazyna» ókilderiniń aıtýynsha, qor bul jumystarmen shektelmeıdi. Otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaýǵa arnalǵan is-sharalar jalǵasyn taýyp, aldaǵy ýaqytta kórsetkishterdi arttyrý, otandyq óndiristi damytý maqsatynda jańa jobalardy ázirlep, júzege asyrý josparlanyp otyr.
