Foto: Ashyq derekkóz
Sarapshynyń aıtýynsha, demografııalyq ósimde aımaqtar boıynsha aıtarlyqtaı aıyrmashylyq bar.
«Halyq sany eń kóp ósken óńirler – Túrkistan, Mańǵystaý jáne Almaty oblystary men iri qalalar. Al kerisinshe, halyq sany azaıǵan óńirler – Soltústik Qazaqstan (8,7%-ǵa), Qostanaı (6,3%) jáne Shyǵys Qazaqstan (3,3-ǵa)», dedi Shynar Tóleshova.
Shynar Tóleshova pandemııa jyldary kútpegen jerden týý kórsetkishi úshin eń sátti kezeń bolǵanyn atap ótti.
«2020 jyly týýdyń jıyntyq koeffısıenti bir áıelge shaqqanda 3,13 balany, al 2021 jyly 3,32 balany qurady. Bul deńgeı táýelsiz Qazaqstannyń demografııalyq tarıhynda alǵash ret oryn aldy. Alaıda bebı-bým jyldarynan keıin týý kórsetkishiniń birtindep tómendeýi baıqalyp otyr. Bul – qalypty demografııalyq zańdylyq, degenmen, bul úderisti baqylaýda ustaý qajet», dep túsindirdi sarapshy.
Sarapshynyń sózinshe, pandemııa jyldary ólim-jitim kórsetkishiniń kúrt ósýi halyqtyń ómir súrý uzaqtyǵyna tikeleı áser etken.
«2019 jyly ómir súrý uzaqtyǵy 73,39 jas bolsa, 2020 jyly bul kórsetkish 71,51 jasqa, al 2021 jyly 70,38 jasqa deıin tómendedi. 2024 jyly ómir súrý uzaqtyǵy 75,44 jasqa jetti. Áıelder – orta eseppen 79,42 jas, erler – 71,33 jas ómir súredi. О́kinishke qaraı, erler men áıelder arasyndaǵy ómir súrý uzaqtyǵynyń aıyrmashylyǵy 8 jasty qurap otyr jáne bul sońǵy onjyldyqta ózgerissiz saqtalyp keledi», dedi Sh.Tóleshova.
Sonymen qatar demografııalyq úderisterdiń taǵy bir mańyzdy kórsetkishi – kóshi-qon. Bul turǵyda da sońǵy jyldary aıtarlyqtaı ózgeris baıqalady.
«2012 jyldan 2022 jylǵa deıin Qazaqstannan kóship ketýshiler sany kóbirek bolǵan. Alaıda 2023 jyldan bastap bul kórsetkish oń baǵytta ózgerip, kóship kelýshiler sany arta bastady. 2023 jyly kóshi-qon saldosy 9 293 adamdy, al 2024 jyly 17 164 adamdy qurady. Bul – halyq sanynyń ósýine kóshi-qonnyń da oń áser etip otyrǵanyn kórsetedi», dedi sarapshy.
Shynar Tóleshovanyń paıymdaýynsha, Qazaqstandaǵy demografııalyq ózgerister jalpy alǵanda oń úrdisti kórsetip otyr. Biraq óńirlik teńsizdik, erler men áıelder arasyndaǵy ómir uzaqtyǵyndaǵy alshaqtyq jáne týý kórsetkishiniń turaqsyzdyǵy sekildi faktorlarǵa erekshe nazar aýdarý qajet.
