– Islam myrza, osyndaı halyqaralyq deńgeıdegi ekspedısııa uıymdastyrý ıdeıasy qalaı paıda boldy?
– Bári qarapaıym oıdan bastaldy. Dostarymyzben kóne kerýen jolymen júrip ótsek degen tilek týdy. Alǵashynda 3-4 kólikpen shaǵyn demalys saparyn josparladyq. Keıin bul ıdeıany kópshilikpen bólisken soń, bastama jańa lep alyp, ortada túrli usynys aıtyldy. Biri Túrkistan, Taraz, Samarqand, Osh sekildi tarıhı qalalarda ótetin mańyzdy is-sharalardy, endi biri bul sol elderdegi tanystarymen jolyǵýǵa taptyrmas múmkindik ekenin aıtyp qaldy. Kóp uzamaı kórshiles elder de qyzyǵýshylyq tanytyp, ekspedısııany resmı túrde qoldady. Nátıjesinde, Reseıdiń Saýda-ónerkásip palatasy janyndaǵy Reseı – Tájikstan iskerlik keńesiniń bastamasymen jaı ǵana saıahat aýqymdy halyqaralyq jobaǵa aınaldy.
– Jobanyń maqsat-mindeti qandaı?
– Ekspedısııa – bul jańashyldyqqa jol ashatyn, iskerlik baılanystar ornatatyn, birlesken jobalar júzege asatyn mańyzdy alań. Sondyqtan sapardyń maqsat-mindetin iskerlik, ǵylymı, mádenı-gýmanıtarlyq jáne medıa salasyna negizdedik. Saıahat barysynda jergilikti turǵyndarmen ashyq sóılesip, olardyń pikirin tyńdaımyz, tájirıbe almasyp, atalǵan baǵyttar boıynsha naqty usynystardy ortaǵa salamyz. Jobanyń basty ereksheligi de sol, jol boıyndaǵy kezdesýler arqyly óńirdiń tirshiligimen tynystaımyz, halyqtyń júrekjardy sózin estımiz.
Jınaqtalǵan derek pen dáıek saralanyp, ekspedısııanyń sońǵy núktesi Dýshanbede 22 shildede ótetin Ortalyq Azııanyń halyqaralyq ekonomıkalyq forýmynda talqylanyp, qorytyndylanady. Is-shara «Roskongress» qorynyń qoldaýymen uıymdastyrylyp, bas-aıaǵy 500-den asa qatysýshy bolady. Olardyń arasynda ártúrli elderdiń bıznes ókilderi, memlekettik organdar, ýnıversıtetter men ǵylymı qaýymdastyqtardyń músheleri, sondaı-aq mádenıet qaıratkerleri bar.
Negizi «Eýrazııa júregine saıahat» ekspedısııasy – Ortalyq Azııada iskerlik, gýmanıtarlyq jáne ǵylymı baılanystardy nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan biregeı joba. Bastama mádenı mura men zamanaýı tehnologııalardy toǵystyra otyryp, naryqty keńeıtýge ári halyqaralyq áriptestikti odan ári ilgeriletip, óńirdiń ekonomıkalyq ósimine túrtki bolady. Sondaı-aq platforma bıznes, ǵylymı orta jáne jastar qaýymdastyqtary arasyndaǵy ózara is-qımylǵa jol ashady degen senimdemiz.
– Qazaqstannyń qaı qalasyna barýdy josparlap otyrsyzdar?
– Ekspedısııa bes memlekettiń 30 qalasy arqyly ótedi. Shamamen 8 myń shaqyrymdy 51 kúnde eńseremiz dep josparlap otyrmyz. Olardyń árqaısysynda bıznes-forým, ǵylymı sessııa, mádenı jáne medıa kezdesýler sekildi ondaǵan is-shara uıymdastyrylady.
Qazir dostyq kerýeni shamamen 2 myń shaqyrym joldy artqa tastap, sapardyń alǵashqy shıregin eńserip, Qazaqstannyń Aqtóbe qalasyna taıap qaldy. Jalpy, eldiń 8 qalasynda bolamyz. Marshrýtta Astana, Almaty, Shymkent sekildi iri megapolıster bar.
Jol boıyndaǵy birqatar iri qalada bıznes kezdesýler, eksporttyq taýarlardyń tusaýkeserleri bolady, jasyl ekonomıka, logıstıka týraly pikirtalastar ótedi. Sondyqtan ekspedısııa – belsendi, kreatıvti, talantty bıznesmender úshin de taptyrmas múmkindik. О́ıtkeni qazaqstandyq kompanııalar ózderin aımaqtyń basqa elderiniń seriktesterine de kórsetýge múmkindik alady.
– Siz úshin sapardyń mán-mańyzy nede?
– Bul halyqaralyq ekspedısııa – Ortalyq Azııany tek geografııalyq aımaq retinde emes, jańa múmkindikter men tehnologııalar, ıdeıalar toǵysqan keńistik retinde qaraý múmkindigi. Ortalyq Azııa – tutas qurlyqtyń júregi. Al Reseı men Qazaqstan – osy keńistiktiń ajyramas, mańyzdy bóligi. Sapar – ótkenimizge qurmetpen qaraı otyryp, tatý kórshilikke negizdelgen bolashaqty birge qurýǵa jol ashatyn kópir.
Biz sıfrlyq dáýirde ómir súrip jatyrmyz. Bul zamanda qashyqtyq shartty uǵymǵa aınaldy, al adamdar arasyndaǵy senim eń tapshy ári eń qundy resýrs sanalady. Osy saıahat arqyly túrli eldegi adamdarmen júzdesip, sóılesip, ortaq damý jolyndaǵy jańa baǵyt-baǵdardy aıqyndaımyz.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Zeıin ERǴALI,
«Egemen Qazaqstan»
