Baıqaý • 20 Maýsym, 2025

Qarasazda Muqaǵalı jyrlary qalyqtady

30 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

«Osy men, sirá da, ólmeıtin shyǵarmyn», dep jyrlaǵan muzbalaq aqyn Muqaǵalı Maqataev oqýlary týǵan ólkesi Qarasazda ótti. Aqynnyń jaýhar jyrlaryn jańylmaı jatqa aıtýda jarysqa túsken jas órenderdiń óneri tańdaı qaqtyrdy. Qazaqtyń qara óleńin kıe tutqan básekeli baıqaýǵa respýblıkamyzdyń ár óńirinen iriktelgen 70-ke jýyq oqýshy qatysyp, júzden júırik, myńnan tulpar shyǵýǵa talpyndy.

Qarasazda Muqaǵalı jyrlary qalyqtady

Sýrette: «Muqaǵalı Maqa­taev» oqýlarynyń bas júldeger­­­le­­­ri Nurmerel Nur­aly, Aqnıet Muq­met­­­kárim jáne Alına Naýryzbaeva.

Aýyldyń qaq tórinen oryn alǵan aqyn Erkin Ibitanov atyndaǵy mádenıet úıinde ótken dástúrli is-sharaǵa muzbalaq aqyn Muqa­ǵalıdyń uly Juldyz ben qyzy Sholpan, kelini Baqytgúl bastaǵan urpaqtary men shákirtterin shyńdaǵan ustazdar, til jana­shyrlary, oblystyq bilim bas­qarmasynyń, aýdandyq ákimdiktiń jaýapty mamandary qatysty.

«Búgingi is-sharaǵa sebep – áke­mizdiń poezııasy. Sony jaqsy kórgenniń arqasynda ár shalǵaı­dan jıylyp otyrsyńdar. Uly aqynnyń kindik qany tamyp, tabany tıgen qasıetti Qarasaz aýyly osy. Bıik taýlary, myń buralyp aqqan Qarasaz degen ózeni bar. Bala kúnimizde óńkeı qara tamdar boldy. Aýyl ishi kósheniń joǵary jaǵy, tómengi jaǵy dep bólinetin. Sol tómengi jaǵynda eki bólmeli qazaqtyń qara tamynda turdyq. Ony kóptegen estelikte jazyp ta kelemin. Ákemizdiń ­bo­ıyn­­da Allanyń bergen týma talanty men daryny bolsa, ekinshi jaǵynan óleń jazýǵa ózderiń kór­gendeı tabıǵattyń da áseri boldy. Munartqan kún, eńseli taýlar, qara sýyna deıin talantyn qamshy­la­dy. Oǵan aqyn atalaryńnyń jan­keshti eńbekqorlyǵy qosyl­dy, – degen aqyn uly esten ketpes esteligin sabaqtaı tústi. – Álgi eki bólmeli qara tamnyń biri tolǵan kitap pen gazet bolatyn. Ol qundy dúnıelerdi Almatydan, Máskeýden, Lenıngradtan jazdyryp alatyn. О́z bilimin ózi kótergen jap-jas jigit boldy. Oǵan eshkim «mynany oqy» dep úıretpegen. О́ziniń boıyndaǵy týma darynymen, qulshynysymen qazaq poezııasyna kelgen adam. Bilesińder, ákesimen Qarasazdyń qara topyraǵynda qoshtasty. Ákesi Súleımen atamyz maıdanǵa ketti. Odan soń, ózi óleńinde jyrlaǵandaı, balalyq shaq bol­ǵan joq, soqaǵa erte jegildi. Bala­lyq, jastyq shaǵy osy aýylda ótti. Qarasazdyń orta mektebinde sabaq berdi ol kisi. Sender de sol Qar­asazdyń aýasymen tynystap otyrǵan baqytty balasyńdar degim keledi. Aqyndy oqý bir basqa, onyń ósken ortasyn kórý – ol da óz­ge­she áser qaldyrady. Sol arqyly Muqaǵalı poezııasyna tereńirek boılaısyńdar. «Qorshaǵan ortasy qandaı boldy eken?» degen áýestik sezimge jaýap alyp otyrsyńdar. Men Muqaǵalıdyń úlken uly bolamyn. О́mirime ákem tikeleı áser etti. Ol úlken júrekti adam bolatyn. Sender sııaqty jastardy óte jaqsy kórdi. Olardan úmit kútti, bolashaǵy bolaryna sendi, balalar», – degen Juldyz Muqaǵalıuly ákesine arnap jazǵan óleńin oqyp berdi.

pr

Tebireniske toly jyrdan qýat alǵan jas órender búrkenshik atpen tanystyrylyp, jalyndy jyr saıysyn bastap ketti. Olardyń ónerlerin tarazylaýǵa KIMEP ýnıversıteti «Bilim berý jáne gýmanıtarlyq ǵylymdar» fakýltetiniń assıstent-professory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Nuraısha Bekeeva, «Daryn» memlekettik jastar syılyǵynyń laýreaty, aqyn Aıtýǵan Jetebaev, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, professor Sharıdıar Ýálıhanov, M.Dýlatı atyndaǵy Taraz ýnıversıtetiniń dosenti, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Jazıra Ábdýalıeva, aqyn, jýrnalıst Aıtbek Tursynbaev qazylyq etti.

Respýblıkanyń 16 oblys, 3 qa­la­­synan kelgen 63 qatysýshy úsh topqa bólinip, óleń oqý, jazý­daǵy ónerlerin ortaǵa saldy. Jyr saıysynyń «Aıtyp ótken aqynda arman bar ma?» atty alǵashqy baǵytynda úmitkerler aqyn jyryn jatqa ári mánerlep oqýdan synǵa tústi. Onda qazylar jattaǵan óleńderiniń sanyn esepke aldy. Sahna tórinde aqyn jyryn oqýda kósile shapqan júırikti kez kelgen tusta kilt toqtatyp, kelesi óleń jolyn bastap bergen qazylardyń talabynan jańylmaı jalǵasty­ryp áketýdegi sheberlikteri tyń­dar­mandy tánti etti.

Al «Jyr estafetasy» baǵy­ty boıynsha jarysqa qatys­qan úmit­kerler «Aqqýlar uıyq­ta­ǵanda», «Raıym­bek! Raıym­bek!», «Altaı-Atyraý» poemalaryn jat­qa ári naqy­­shyna keltire oqýdan básekege tústi.

Eń sońǵy «Kókiregimde jyr sáýlesi mazdaıdy» atty úshinshi bólimde jas órender ózderiniń tól týyndylaryn jáne erkin taqyrypta óleń oqýdaǵy qarym-qabiletin kórsetti.

Baby men baǵy kelisken óleń­súıer órenderdiń ónerin qazylar alqasy ádil baǵalap, shyn talantty tanýǵa, olardyń bilim-biligi men óleńge degen ynta-yqy­lasyn, talaby men talǵa­myn qalt jibermeı qadaǵalap, úsh baǵyt bo­ıynsha res­­pýblıka­lyq baıqaýdyń qory­tyndysyn shyǵardy.

Alǵashqy «Aıtyp ótken aqynda arman bar ma?» baǵyty boıynsha bas júldeni Atyraý qalasyn­daǵy №16 mektep-gımnazııanyń 10-synyp oqýshysy Nurmerel Nuraly ıelendi. Al birinshi oryndy Almaty qalasyndaǵy №108 mek­tep-gımnazııanyń 9-synyp oqýshysy Batyrhan Qudaıbergen qanjyǵalady.

ll

«Jyr estafetasynda» ortasynan oza shaýyp, top jarǵan Qaraǵandy qalasyndaǵy №61 or­ta mekteptiń oqýshysy Alına Naý­ryzbaeva bas júldeni enshilese, birinshi oryndy Mańǵystaý oblysy Shetpe lıseıiniń 10-synyp oqýshysy Barahat Orazaly jeńip aldy.

Jyr saıysynyń sońǵy bólimi «Júregimde jyr sáýlesi mazdaıdy» atty jas talanttardyń talaptary tarazylanǵan saıys­ta Muqaǵalı atalarynyń izin jalǵastyryp, óleń ólkesinde ózindik qoltańbasyn túzip kele jatqan Almaty oblysy Raıymbek aýdany A.Barmanbekuly atyndaǵy orta mekteptiń 10-synyp oqýshysy Aqnıet Muqametkárim bas júldeni jeńip alyp, mereıin ústem etti. Birinshi oryn Abaı atyndaǵy RMMI-diń 10-synyp oqýshysy Bolat Ahmetke buıyrdy.

Jyr saıysyndaǵy júlde­gerlerge dıplomdar men aqshalaı syılyqtar tabys etildi. Sonymen qatar baıqaýda erekshe belsendilik tanytqan jas talanttar da nazardan tys qalmaı, «M.Maqataev atyndaǵy halyqaralyq qordyń» jáne ob­lys­tyq bilim basqarmasynyń Maqtaý qaǵazdarymen marapattaldy.

 

Almaty oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Syr óńirinde shıbóri nege kóbeıdi?

Aımaqtar • Búgin, 16:38