Jasandy ıntellekt básekesi qyza tústi

Qazirgi kezde kópshilik «OpenAI» kompa­nııa­synyń «ChatGPT» mo­delin eń aldyńǵy qatarda dep biledi. Model qoldanýǵa yńǵaıly, jyldam jaýap beredi ári tanymal. Alaıda «Google»-dyń «DeepMind» júıesi básekege shyndap kirisken. Onyń strategııa­sy jaı ǵana aqyldy model jasaýmen shektelmeıdi. Kompanııa jasandy ıntellekt salasyndaǵy tutas ınfraqurylymdy, málimet óńdeý qýaty, algorıtmder, bultty serverler, arnaıy chıpter, qol­danbalar men derekkózderdi bir júıege toǵystyrýdy qolǵa alǵan. «DeepMind» jasaǵan «Gemini» modeli mátinmen ǵana emes, aýdıo, sýret, vıdeo sııaqty mýltımodaldy derektermen de jumys isteı alady. Sonymen qatar «YouTube», «Android», «Google Search» sııaqty alpaýyt platformalardan derek ala alatyndyǵy modelderdiń sapasyn arttyryp, oqytý barysyn únemi jetildirýge múmkindik beredi. Salystyra aıtqanda, «OpenAI» óz tehnologııalaryn kóbine «Microsoft»-tyń «Azure» ınfraqurylymyna súıene otyryp damytady. Al «Google» barlyq quraldardy óz ishinde damyta alatyn vertıkaldy ıntegrasııaǵa ıe. Bul degenimiz – olar jasandy ıntellektini óz betimen quryp, basqara alady jáne táýeldi bolmaıdy.

Sala mamany Asqar Ahmedovtiń aıtýynsha, búgingi tańda kimniń modeli aqyldy degen saýaldan góri, kim osy tehnologııany uzaq­mer­zimdi, turaqty jáne tıimdi túrde damyta alady degen suraq áldeqaıda mańyzdyraq. «Jasandy ıntellekt naryǵy búginde jeti alpaýyt kompanııanyń aınalasynda qurylyp otyr. «OpenAI» («o3 Pro»), «Google DeepMind» («Gemini 2.5 Pro»), «DeepSeek» («r1»), «xAI» («Grok 3»), «Anthropic» («Claude Opus 4»), «Alibaba»(«Qwen 3»), «Meta» («Llama 4 Maverick»). Reı­tıng boıynsha ıntellekti eń joǵary úsh model – «o3 Pro», «Gemini 2.5 Pro», «r1». Biraq JI ónimin tańdaýda tek ıntellekt mańyzdy emes. Model baǵasy, jyldamdyǵy, jaýaptyń dáldigi men kontekst syıymdylyǵy sekildi faktorlar da sheshýshi ról atqarady «OpenAI» aqyldyraq shyǵar, biraq «Google» modeli áldeqaıda arzan ári jyldam. «Gemini 2.5 Pro» – úlken kólemdegi mátindi birden óńdeı alatyn, jyldam, senimdi júıe. «Google DeepMind»-tyń «YouTube», «Android», «Google Books» sııaqty derekter kózderine qoljetimdiligi olardy basym etedi», deıdi ol.

Naqty derekterge súıen­sek, «Artificial Analysis» kompa­nııasynyń baǵalaýy boıynsha «OpenAI»-dyń «o3 Pro» modeli 71 upaı jınasa, «Google Gemini 2.5 Pro» – 70, «DeepSeek r1» 68 upaı jınaǵan. Biraq «OpenAI» modeli basqa júıelerden áldeqaıda qymbat. Onyń ústine, «DeepSeek r1» jaýabyn shamamen 2 mınýt kútý kerek bolsa, «Gemini 2.5 Pro» nebári 40 sekýndta jaýap beredi. Al «ChatGPT» áldeqaıda uzaǵyraq oılanady. Kontekst syıymdylyǵy boıynsha da «Google» alda. Ol 800 myń sózge deıingi aqparatty bir jolda óńdeı alady.

«Kompanııa tek JI modelin jasap qana qoımaı, ony qaıda qoldanatynyn, qandaı quryl­ǵylar men serverlerde jumys isteıtinin, derekterdi qaıdan alatynyn jáne qandaı chıptermen esepteıtinin tolyq sheship, óz qolynda ustaýy qajet. Qazirgi tańda osy talapqa tek «Google» kompanııa­sy saı keledi. Mysaly, «Meta»-da bulttyq ınfraqurylym joq, al «OpenAI» áli óz chıpterin jasap bitirmegen. Osy sebepti JI naryǵynda tek «Google» men «OpenAI» basty báse­keles retinde qalady. Basqalar úshin bul jarys tym qymbat ári qıyn.

Taǵy bir mańyzdy baǵyt – mýltımodaldylyq. Bul degenimiz JI tek mátinmen ǵana emes, sýretpen, dybyspen, beınemen jáne tipti vızýaldy kórý arqyly da jumys isteı alýy kerek. «Google» bul jaǵynan kósh bastap tur. Onyń «Veo 3» júıesi beıne jáne dybys­ty generasııalaıdy, «Imagen 4» sapasy joǵary sýret jasaıdy, «Project Astra» kamera arqyly kórip zattardy tanı alady, «AI Overviews» izdeý júıesi kez kelgen suraqqa jyldam ári naqty jaýap beredi. «OpenAI» da mátin, beıne, sýret jáne dybyspen jumys isteı alatyn qýatty modelder jasap jatyr. Biraq «xAI» vıdeo jasaı almaıdy. Al «DeepSeek»-ta dybys óńdeý múmkindigi joq, «Anthropic» bolsa áli durys sýret te jasaı almaıdy», deıdi Asqar Ahmedov.

Qazirgi tańda jasandy ıntellekt salasyndaǵy damýdyń negizgi kedergisi – ınfraqurylym shyǵyndarynyń shekten tys ósýi. 2025 jyly «Google», «Microsoft», «Meta», «Amazon» kompanııalary jasandy ıntellektini damytý úshin 315 mıllıard dollar kóleminde ınves­tısııa salmaq. Bul aqsha derek ortalyqtar  salýǵa, qýatty serverler ornatýǵa, júıelerdi salqyndatýǵa, elektr energııasyn tóleýge jum­salady. Mysaly, «Google» bıyl 12 jańa derek ortalyq ashýdy josparlap otyr. Al «Microsoft» kompanııasy «OpenAI»-men birigip, tek «GPT» úlgilerine arnap derbes ınfraqurylym salýǵa 100 mıl­lıard dollardan astam qarjy bólýge daıyn ekenin málimdedi.

Izdeý júıesi «Google»-ǵa burynǵydaı tabys ákelmeıdi. Sebebi «suraq-jaýap» forma­tyndaǵy aq­parattyq izdeý sura­nystary «ChatGPT» men basqa JI-bottarǵa aýysyp barady. Sondyqtan «Google Gemini» júıesin izdeý ınterfeısine biriktirip, qoldanýshylardy óz platformasynda saqtap qalýǵa tyrysyp otyr. Bul talpynys ony básekede birinshi orynǵa shyǵaryp, óz ornyn bekitýine ǵana emes, naryqtyń ózgerýine de áserin kúsheıte tústi. Sarapshylardyń pikirinshe, aldaǵy birneshe jylda JI naryǵynda tek «OpenAI», «Google DeepMind», «DeepSeek», «Alibaba» kompanııalary qalady. Sebebi JI damýyna qa­jet resýrs­tar, derek, energııa, chıp, kadr, ınfraqurylym, kún sanap qym­­battap, qoljetimsiz bolyp barady.