Erte turyp jańa jumys ornyn betke aldy. Qolynda shaǵyn paket. Onda áıeli salyp bergen ony-muny azyǵy bar: keshegi keshki astan qalǵan «makaron» men jarty bólke nan, bir quty sý. Ashanadan tústik as ishýge qalta kótermeıdi.
Dittegen jerine jete bergende burynnan tanys qurdasy qarsy jolyǵa ketti. Amandyq saýlyq surasqan soń az-kem áńgimelesti:
– Iá, jol bolsyn! – dedi qurdasy.
– Áleı bolsyn, – dedi bul burynǵylarsha.
– Ne sharýamen júrsiń, tań azanymen?
– Myna mekemege kúzetshilikke jumysqa turǵanmyn, – dedi bul qarsy aldyndaǵy úlken ǵımaratty ıegimen nusqap.
– Jaqynda zeınetkerlikke shyqqan joq pa ediń, endi jatpaısyń ba kempirińniń janynda shálıip, shaıyn iship, demalyp, pálenbaı jylǵy beınetińniń zeınetin kórip, – dedi qurdasy ázildegensip.
– Durys qoı, biraq ábden kúndelikti jumys istep qalǵan adam úıde qol qýsyryp otyra almaıdy eken. Ishim pysyp ketti, sodan bir mezgil jumysqa shyǵýdy jón kórdim. Munda bir táýlik kúzette turyp, bir táýlik demalamyn, – dedi syr aldyrmaı. Osyny aıtyp jatqanda oıyn «ıá, atańnyń basy, shálıip jatý qaıda, kúnkóriske, biri áli jetile qoımaǵan, eseıgeni jóndem jumys tappaı júrgen balalaryn asyraýǵa, aǵaıynnyń toı-tomalaǵy men bata oqyrlarǵa, basqa da tolyp jatqan qajettilikke aqshany kim beredi? Shaıyn demdep beredi deıtin qatynyń qarjy tabýdyń qamymen kún uzaqqa bazarda mardymsyz saýdasymen sanasy sansyrap júrgen joq pa?» degen saýal ıektep alǵan-dy. Biraq munysyn syrtqa shyǵarmady.
– Osy bizdiń qazaq qyzyq, ólgenshe jumys isteıdi, ózderine qaramaıdy, bir raqattanyp demalýdy bilmeıdi ǵoı jazǵandar. Talaılar «osydan zeınetke shyqsam, bárin qoıyp demalamyn» deıdi, biraq zeınetke shyqqan kúni jańa jumys izdep júrgeni, – dedi búkil halyqtyń basty máselesin ortaǵa salǵandaı.
– Bulaısha búkil qazaqty jazǵyrýǵa bolmaıdy, – dedi bul ashyǵyna kóship, – jurttyń bári seniń balalaryń sııaqty kásippen aınalysyp, mys-mys aqsha taýyp júrgen joq. Árkimniń kúnkóris deńgeıi ártúrli. Kóp adam zeınetke shyqqanǵa deıin otbasynyń áleýmettik máselelerin sheship, bala-shaǵasyn túgel oqytyp-toqytyp, ulyn aıaqtandyryp, qyzyn qııasyna qondyryp úlgere almaıdy. Kóbisi bir aılyqqa qarap, onysynyń jartysyn nesıe tóleýge jumsap jyl ozdyrady. Olardyń arasynda jalǵyziliktileri qanshama. Oılaı ber. Sodan kelip, zeınetke shyqqan jurt qarttyqtyń tabaldyryǵyn jańadan attap turyp baıaǵy jas kezinde alǵash jumys izdegendeı kúıge túsedi. Jasy kelgenge jumys tabylýy qıyn. Sodan buıyrǵanyn isteıdi. Sondyqtan zeınetke shyqqan adamdy úıinde shalqaıyp jatpady, dúnıeqońyzdyqpen, ólermendikpen jumys istep júr dep ushqary kinálaı salý jaramaıdy. Áıtpese, dáliregi bári jetip tursa jumys berýshi áldekimniń qabaǵyna jaýtańdap, onyń qolyna qarap kim júrgisi keledi, aıtshy qurdas.
– Keshir, keshir, – dedi qurdasy júzin tómen salyp.
– Zeınetkerlikke shyqqan keıbir jandar ul-qyzdarynyń kútimi arqasynda shalqyp júrse, ekinshi bireýlerde jaǵdaı mundaı emes. Ata-anasyna qaramaq túgili masyl bolyp júrgen ul men qyz az ba? Bulardyń júgin zeınetkerlikke shyqsa da beınetten qol úzbegen áke men sheshe kóterip júr emes pe? Qudaı-aý, «bizge kómegiń sol bolsyn – óz qaraqan basyńdy alyp júrshi» dep eresek «erkelerine» jalynyp júrgen ata-ana az ba?..
Qazaqy tárbıeniń arqasynda qartaıǵanda ul-qyzynyń raqatyn kórip otyrǵandardan basqalardy qaıtemiz. Qoǵam ishine úńilińizshi. Jetispeýshiliktiń qandy sheńgelinde qalyp, sodan jany aýyryp, júregi syzdaı júrip kóz jumatyndar men qaıtadan beınetke belin taldyryp, kúıki tirlikpen kúıip-janyp kún ótkizip jatqan myńdaǵan zeınetker armııasyn kóresiz... Bulardyń áleýmettik máselesin, keıingi 10 jylda alǵan eńbekaqysynyń aıǵa bólgendegi ortasha kólemin eseptep shyǵaryp, sony kem degende on jyl (elimizde ómir súrý uzaqtyǵy 74 jas ekenin eskerip) zeınetaqy retinde tóleý arqyly jeńildetýge bolar, bálkim.
