Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimeti boıynsha, álemde jyl saıyn shamamen 60 mıllıon adam kókjótelmen aýyrady.
Statıstıkaǵa súıensek, sońǵy jyldary Qazaqstanda kókjótelmen syrqattanýshylyqtyń ósýi baıqalady. Máselen, bıylǵy jyldyń basynan beri kókjóteldiń 203 jaǵdaıy tirkeldi, onyń 87% - 5 jasqa deıingi balalar arasynda syrqattanýshylyq tirkeldi. Kókjótelmen syrqattanýshylyq negizinen vaksınasııalanbaǵan balalardyń esebinen tirkeledi (90% - dan astam).
«Kókjótel jaǵdaılarynyń ósýi josparly vaksınasııany ótkizip alý jáne vaksınasııadan bas tartý sebebinen ujymdyq ımmýnıtetiniń tómendeýimen baılanysty», deıdi basqarma basshysy.
Kókjótel – jedel respıratorlyq bakterııalyq ınfeksııa, ol Bordetella pertussis taıaqshasynan týyndaıdy jáne aýa tamshylary arqyly, jótelgende, túshkirgende, naýqas sóıleskende taralady.
Mamannyń aıtýynsha, kókjótelge ómirdiń alǵashqy aılaryndaǵy balalarǵa ásirese qıyn.
«Aldymen balada jalpy sýyqtyń belgileri paıda bolady: murynnan sý aǵý, temperatýranyń kóterilýi, qalypty jótel. Jótel kúsheıip, birneshe ret qaıtalanady. Mundaı álsiretetin jótel shabýyldary kezinde mıdyń qan aınalymynyń buzylýy, otteginiń ashyǵýy paıda bolady, nátıjesinde psıhıkanyń buzylýy jáne ártúrli dárejedegi aqyl-oı kemistigi paıda bolady», deıdi Nurshaı Ázimbaeva.
Aıta ketken jón, kókjótel ókpeniń qabynýy (pnevmonııa), mıdyń zaqymdanýy sııaqty asqynýlarmen qaýipti. Kókjótelmen aýyratyn naýqastardy emdeýge arnalǵan arnaıy dári-dármekter joq.
«Kókjótelden jáne balalardaǵy aýrýdyń aýyr túriniń damý qaýpinen qorǵaýdyń jalǵyz senimdi jáne tıimdi ádisi – vaksınasııa. Tek vaksınasııa balany aýrýdan saqtaı alady. Sırek jaǵdaılarda vaksınasııalanǵan balalarda kókjótel paıda bolsa da, aýrýdyń aǵymy vaksınasııalanbaǵandarǵa qaraǵanda birneshe ese jeńil jáne asqynýsyz ótedi», deıdi maman.
Elimizde kókjóteldiń aldyn alý úshin aralas vaksına paıdalanylady, Ulttyq profılaktıkalyq egý kúntizbesine sáıkes ımmýndaý dıfterııaǵa, sirespege, "V" gepatıtine, gemofıldi ınfeksııaǵa jáne polıomıelıtke qarsy bir mezgilde 2 aıdan bastap (2, 3 jáne 4 aıda) balalarǵa úsh ret júrgiziledi. Sondaı-aq, 1,5 jáne 6 jastaǵy kókjótelge qarsy revaksınasııa júrgiziledi, bul balalyq shaqta kókjótelden qorǵaný uzaqtyǵyn qamtamasyz etedi.
Vaksınasııalanbaǵan adamnyń aýrýy kezinde ınfeksııa aýyr túrinde, múgedektikke jáne ólimge ákelýi múmkin asqynýlarmen júredi.
Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıtetiniń basshysy kókjótelmen ınfeksııanyń aldyn alý úshin kelesi joldardy usyndy:
- Aýrýdy tirkeý kezeńinde adamdar kóp jınalatyn oryndarǵa (saýda-oıyn-saýyq ortalyqtary, kınoteatrlar, HQKO jáne t. b.) barýdy shekteý;
- Kókjótelge tán belgileri bar (jótel, temperatýra, murynnan sý aǵý) naýqas adamdarmen baılanysta bolýdan aýlaq bolý;
- Bólmeni jıi jeldetip, únemi ylǵaldy tazalap otyrý;
- jótelgende aýyzdy jabý;
- Qoldy sabynmen jıi jýý, ásirese qoǵamdyq oryndarda, kólikke otyrǵanda;
- Medısınalyq uıymda ekpe alý jóninde sharalar qabyldaý;
- Asqynýlardy boldyrmaý jáne aınalasyndaǵylarǵa juqtyrmaý, ózin-ózi emdemeý, dárigerdiń nusqaýy boıynsha ǵana em qabyldaý úshin aýrý paıda bolǵan kezde ýaqtyly medısınalyq kómekke júginý;
- Ata-analarǵa aýrý belgileri bar balalardy uıymdasqan ujymdarǵa, mektepterge jáne mektepke deıingi balalar uıymdaryna jibermeý;
- Eger balańyzda vaksınasııa bolmasa qonaqtarǵa barýdy shekteý .
