Foto: parlam.kz
«Sala sarapshylary qazirgi ROP júıesin ádiletsiz jáne ýtılızasııalyq tólemniń jumsalý tártibin múlde jabyq dep baǵalap otyr. Oǵan sebep, salalyq mınıstrliktiń ROP jumysyna qatysty normatıvtik aktileri máseleni sheshýge emes, kerisinshe odan ári kúrdelendirýge baǵyttalǵan deýge bolady. Mysaly, Ekologııa mınıstrligi 2022 jyly №688 jáne №690 buıryqtarǵa ózgerister engizip, barlyq qaldyqtarǵa qatysty óńdeý normatıvterin ulǵaıtýmen shektelip otyr», dedi depýtat.
Nartaı Aralbaıulynyń aıtýynsha Ekologııa mınıstrligi bul normatıvterdi engizý boıynsha «Jasyl ekonomıka» tujyrymdamasyn negizge alǵan. Alaıda sol qujattaǵy 2030 jylǵa deıingi qaıta óńdeý úlesin 40%-ǵa jetkizý jónindegi kórsetkish, tek kommýnaldyq qaldyqtarǵa qatysty.
Depýtattyń aıtýynsha, bul kórsetkishti akkýmýlıator, kólik maıy, shına sekildi qaldyqtarǵa da tikeleı qoldaný – ǵylymı jáne salalyq turǵydan negizsiz. Mysaly, EýroOdaq, AQSh, Japonııa sııaqty elderde shına arnaıy qaldyq nemese ónerkásiptik qaýipti qaldyq bolyp esepteledi. Bul bir. Ekinshiden, joǵaryda aıtylǵan Ekologııa mınıstrliginiń №688 jáne №690 buıryqtary Ekologııalyq kodekstiń talaptaryna qaıshy keledi. Kodekske sáıkes, derbes óńdeıtin óndirýshi men ımporttaýshylar qaldyqtardy óńdeý jónindegi esebin Ekologııa mınıstrligine tapsyrady, al mınıstrlik sheshim qabyldaýy kerek.
«Alaıda, Mınıstrlik joǵaryda aıtylǵan buıryqtarǵa sáıkes bul qujattardy tekserý úshin «Jasyl damý» AQ-na joldap, sheshimdi sonyń «tehnıkalyq qorytyndysyna» súıenip shyǵarady.
Bul «qorytyndy» mazmundyq saraptama emes, tek qujattardyń bar-joǵyn tekserý. Bul artyq bıýrokratııalyq árekettiń nátıjesinde – esepterdiń basym bóligi boıynsha negizsiz teris sheshimder qabyldanyp, bıznes sýbektileri sotqa júginedi jáne kóbinese jeńip shyǵady.
Osydan kelip, bıýdjet qarajaty naqty reformalarǵa emes, sot shyǵyndaryna jumsalyp jatyrýda. Sonymen qatar qatań ákimshilik tosqaýyldar bıznesti kóleńkeli aınalymǵa ıtermelep otyr», dedi depýtat.
Májilis depýtatynyń aıtýynsha, úshinshiden, Memleket basshysy elimizdiń ekonomıkasyn damytýda monopolııaǵa jol bermeý máselesin birneshe ret qadap aıtty. Soǵan qaramastan Ekologııa mınıstrligi ROP-qa jınaqtalǵan qarjydan búgingi tańda basy artyq, ıaǵnı múddeli toptardyń bıznes jobasyn qarjylandyrmaq pa? degen zańdy suraq týady.
«Bizdegi aqparat boıynsha, «Jasyl Damý» AQ Astanada qýaty 120 myń tonna shınany óńdeıtin jańa zaýyt salmaqshy.
Alaıda elimizde paıdalanylǵan shınalardyń jyldyq kólemi nebári 115 myń tonnadan aspaıdy, al olardy óńdeıtin 20 shaqty kásiporyn naqty jumys istep tur. Iаǵnı bizge dál qazir memlekettiń qarjysyn tıimsiz ári basy artyq jobaǵa jumsaý qajet pe?!», dedi depýtat.
Nartaı Aralbaıulynyń aıtýynsha toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini, joǵarydaǵy faktiler kórsetkendeı, qaldyqtardyń óńirler boıynsha naqty kólemi men quramy baǵalanbaǵan, qoldanystaǵy óńdeý qýattary men tehnologııalar esepke alynbaǵan. Sondaı-aq ár qaldyq túri boıynsha naqty qajettilik pen tapshylyq anyqtalmaǵan.
«Bul jaǵdaı strategııalyq josparlaýdyń joqtyǵyn jáne jekelegen múddelerdiń yqpalyn kórsetedi. Sondyqtan qaldyqtardy qaıta óńdeý saıasatyn júıeli, ashyq jáne ǵylymı tásilmen júrgizý – búgingi kúnniń negizgi talaby. Osyǵan baılanysty, mynadaı naqty usynystar engizemiz:
- Barlyq qaldyqtar boıynsha qaıta óńdeýge qatysty biryńǵaı kórsetkishten bas tartyp, qaldyq túrlerine qaraı saralanǵan normatıvterdi engizý – plastık, maı, akkýmýlıator, shına, qaǵaz syndy qaldyqtar boıynsha jeke talaptar belgileý. Bul proseske táýelsiz sarapshylar, salalyq qaýymdastyqtar men shaǵyn bıznes ókilderi tartylýy tıis.
- Qaldyqtar naryǵyna qatysty óńirler men salalar boıynsha qaldyq túzilý qurylymyn, qaıta óńdeýshi kásiporyndardyń kartasy men qýattylyqtaryn, sondaı-aq logıstıka, suryptaý jáne óńdeý salasyndaǵy kedergilerdi naqty kórsetetin ashyq taldaý júrgizilýi tıis.
- 2022 jylǵy №688, 690 normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi qaıta qarap, olardyń salalyq erekshelikter men ǵylymı negizge sáıkestigin baǵalaý.
- «Jasyl ekonomıka» Tujyrymdamasyna da ózgerister engizip, ár qaldyq túri boıynsha naqty, ǵylymı negizdelgen óńdeý paıyzdaryn jeke-jeke belgileý qajet», dedi Nartaı Sársenǵalıev.
