TAǴDYR

Munaı-gaz munarasyna soǵylǵan sa­mal­dyń sybyry ma, álde kári Kaspıı­diń tolqynyna qulaǵan Aqjaıyq aǵy­synyń syldyry ma, osy betkeıge jol shyqsam, meniń qulaǵyma bir ǵajap án­niń áýeni keledi, bul san ǵasyr sarsyla kútken, babalarǵa arman bolyp, bizdiń urpaqqa ǵana jetken Erkindiktiń áni edi! Bes ǵasyr qoınaýynan bala kezimde qulaǵyma sybyr bolyp jetken: “Jaıyq­­ty kelip alǵany – Jaǵaǵa qol­dy salǵany”, degen Móńke aqynnyń ózek­ti jarar ókinishi talaıdyń sanasyna salmaq bolǵany tarıhtan málim. Al endi sol Jaıyq tıdi ózińe. Onymen qosa bes ǵasyr ańyz bolyp kelgen, tilin umytqan urpaq, qasıetin de uqpaı bara jatqan “Qyz Jibek” dastanyń da, Muhıt – án, Qurmanǵazy – kúı, Syrym batyryń, Isataı-Mahambetińmen ǵasyr qoınaýy­nan qaıta tirilip kelgendeı kúı keshesiń. О́zindik kútpegen oqıǵasymen, ózindik es jımaǵan sanasymen, qıyndyq-qateligi qýanyshqa aralasqan Erkindik keldi Dalaǵa. Basqa ult kóleńkesinde jaltaq­tap sóılep úırengen, ózgeniń qalasyn Astanam dep, ózgeniń dalasyn Otanym dep, ózgeniń taýyn asqaqtatyp jyrlap úırengen urpaq ózine-ózi kele almaı, neni qaıdan bastaýyn bile almaı turǵan­da, kógildir aspanǵa jelbireı kóterilgen kók týǵa tamsandy. Júrekterdi shy­myrlatqan tylsym bir sezimmen qýanysh áni quıyldy. Tarıh sahnasyna jańa dúnıe esigin ashyp, kóne Qazaq eli shyq­ty. Ol óz erkindigin pash ete shyqty. Buryn namysshyl Shaıah­metovyn, qajy­mas Qonaevyn ishteı tynyp, súıenish kórip, maqtan tutqan ult endi óz halqyn óz azamaty basqara­tyn kúnge de jetti. О́z ana tilinde sóı­lep, óz dala­synyń qýraıyn jıyp, jýsanyn súıip, Alataý baýraıynda bulaq syl­dyry­nan án tyńdap ósken Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev jańa ǵasyr kóshi­niń tizginin óz qolyna aldy, qazaq dalasynyń jańa dáýiri bastaldy. Osynsha úlken jaýapkershilikti óz moınyna alý, bul eldi buryn bolmaǵan súrleýmen júrgizý, bardy joǵaltyp, joqtan bar jasaý, jańa qoǵamǵa jańa sana qalyptastyrý Nazarbaev mańdaıy­na jazylǵan taǵdyr edi. Ol jol ońaı da jol emes edi, oǵan ózimiz de kýá boldyq. Toqsanynshy jyldardyń basynda meniń jyr dápterime mynadaı joldar túzilipti: Dalanyń ýaqyt emder dertin búgin, Oqıtyn kezeń týar sertin, jyryn, Ońaıǵa qaıdan tússin birden alý, Keń dala jas urpaqtyń erkindigin. Jasyratyny joq, ótpeli kezeń qıyndyqtarǵa toly boldy. Jumyssyz qalǵan adamdar, óndiris oryndarynyń jabylýy, jekeshelendirýde ketken qatelikter talaıdyń kókeıine shermende bolyp qatty. Halyq baılyǵy eńbegi sińbegen eptilerdiń ýysynda ketkeni de az emes edi. Tabys kózi joq aýyldar malyn satty, údere kóshti. Eń úlken qateliktiń biri – mektepten tájirıbeli ustazdardyń jalaqy izdep ketýi boldy. Eń saýatty dárigerler basqa elderge kóshti. Munyń bári ólara shaqtyń qıyn­dyǵyn molaıta tústi. Sonsha qıyndyqqa tótep berý, osy kezge deıin ózge mem­leketter qataryna qospaǵan, kóleńkede qalyp kelgen qazaq ulty men onyń keń dalasyn álemge tanytýdaǵy atqarǵan Nazarbaev saıasaty men órligin joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Munyń bárin op-ońaı sharýa dep kim aıta alady?! Ol sheti men bul shetine jetýdiń ózi qazirde de qıynǵa soǵatyn baıtaq me­keni­mizdiń áli de adam baspaǵan shyń­dary, áli de el qonys teppegen qyrlary baryn bilemiz. Qumdary qorqytatyn, ormany adastyratyn ıgerýsiz jatqan keńistigi bar baıtaq Qazaqstandy ár adymy sanaýly Eýropa elimen salys­tyrý asyǵystyq. Beıǵam, búgingi sharýa­ny erteńge qaldyryp ósken, bir-birine baǵyna bermeıtin qazaqı minezdi az ýaqytta ózgertý de ońaıǵa soqpaıdy. Onyń ústine jańa qoǵamnyń jańa zańy alǵash Álippemiz sııaqty qaıta jazyldy. Alǵashqy Konstıtýsııamyzdy qabylda­dyq, alǵashqy Ánuranymyzdy bekittik. Bárin-bárin táı-táı basqan jas balasha bastadyq. Sol kezde bul eldi táı bas­tyrý­dyń qıyndyǵyn da kóterý, tyńnan jol bastaý Prezıdentke ońaı boldy dep kim aıta alady?! Saryarqa! Tulparlar tuıaǵy dúbiri bop Qurmanǵazy kúıinen qulaqqa sińgen keń jazyq atameken til men dinnen aıyrylyp qala jazdaǵan urpaq meke­nine aınalyp bara jatqany ras edi ǵoı. Sol jaqqa jańa astana salý da op-ońaı is emes edi. Bul aımaqtyń tyń kó­terý saıasatyna ushyrap, Aqmola S­elıno­grad bolyp ketkeni barshaǵa aıan. Ol jerdegi jergilikti halyq sany azaı­ǵanyn, týǵan dalamyzdyń egin men malǵa jaıly qo­ny­synda salt pen sana joıyla jazdap turǵanyn sonaý qarbalas kezeńde oılaý da kóregendik emes dep kim aıta alady?! Bul kúnde Astanamyz búkil álem kóz tigip otyrǵan, búkil damyǵan eldiń basshylary at basyn tiregen atyshýly qalaǵa aınaldy. Az ǵana jyl ishinde osynyń ózi úlken jetistik, úlken kóre­gendik ekenin moıyndaýymyz kerek shyǵar. “Túri ulttyq, mazmuny sosıa­lıstik” sonaý kezeńde bizdiń ult ókilderi qazirgi Astanamyzda salynǵandaı záýlim úılerde tura alǵan joq. Bul da egemen­diktiń arqasy ekenin kez kelgen qazaq uǵyný kerek. Árıne, ǵasyrlaǵan dástúri bar qalalarmen ázirshe salystyrý qıyndaý da bolar. Biraq bizdiń ult óz eseıýiniń deńgeıin de sezingeni jón. Bizge jańa dáýirge laıyq saýat pen jańa ǵasyrǵa laıyq oı qoryta alatyn bıik mádenıet qajet. О́ıtkeni, keı qazaqqa tap-taza tas joldarda júrý de jańalyq, ol dala shalǵynyn taptap óskenin áli de umyta almaı, keń dala­daǵy dalıǵan minezi­nen áli de aryla almaı otyr. Endeshe, jańa ǵasyrǵa ómir súretin, jańa memleketti qalyptasty­ratyn adam sanasyn oıatýdyń kóshbas­shysy bolý op-ońaı is dep kim aıta alady?! Búgin biz ana tilge óz urpaǵymyzdy oralta almaı shyryldasaq, ata-baba­myz­dyń adam syılaý dástúrin qaıta jań­ǵyr­typ áýrege túsip júrsek, ol sonaý bir jyldardyń saıasaty ekenin de oılaýy­myz kerek. Ǵasyrlap buzylǵan júıeni az ýaqytta qalpyna keltirý qaıdan ońaıǵa tússin?! Biz búgin kók týǵa, ana tilge degen mahabbatty da balabaqsha men mek­tepten qaıta bastap otyrmyz. Nátı­jesine ýaqyt kerek. Elimiz tynysh, sábı uıqysy buzylmaǵan beıbit kún bizdiń ata-babadan kele jatqan arman, sol eldi tynysh jolmen alyp júrý, qıyn-qys­taý kezeńnen alyp shyǵý úlesine tıse, ondaı júk kóterý op-ońaı dep kim aıta alady? Bul Tuńǵysh Prezıdenti­mizdiń erligi emeı nemene?! Iá, egemendik tizginin ustaý taǵdyry jazylǵan Nazarbaevtyń dúnıege kelýi jaıly áńgimege qulaq túrip, sál sheginis jasasaq.... Bizdiń ult – jaratylysynan ul tileıtin ult. Onyń ústine bala súıý úshin áýlıe kezetini bar, túneıtin qa­sıet­ti áýlıesi bar ult. Sonaý bir este joq eski zaman jumbaqtary keıde bizdiń ulttyń ǵajaıyp qasıetterin de asha túsedi. Oǵan dálel bizdiń máńgiden jat­tap kelgen dastandar men ertegilerimiz emes pe? “Baıbóri osylaı dep júrdi jylap, Qudaıdan kúni-túni bala surap”, degendi bilmeıtin qazaq az. Sodan áýlıe kezip, túneı-túneı “temir etikten teńge­deı qalǵanda, temir taıaqtan tebendeı qal­ǵanda” tús kórip, úıine oralyp, aqy­rynda ul súıedi. Arýaqqa tabynyp, Qudaıǵa jalynyp súıgen perzent erekshe qasıetti bolady, onyń taǵdyry da, ómir joly da ózgelerge uqsamaıtyn ózinshe bolady. Mine, bizdiń Prezıdent te sondaı surap alǵan ul ekenin ómir­baıany arasynda sóz etkeni esimde. Ende­she, sol erekshe uldyń taǵdyry bolyp Qazaq eliniń erkindigine qyzmet etý buıyrǵan. Oǵan biz kýá boldyq, ol – shyndyq. Prezıdentimizdiń kóptegen baǵdarla­masy arasynda tarıhymyzǵa bet burǵyz­ǵan “Mádenı mura” baǵdarlamasy sol áýlıe rýhtar áseri me dep qalasyń. Az­da­ǵan ýaqytta, qarbalas kezeńde buryn umyt bolǵan qanshama erlerdiń esimi tirilip, qala men dala babalar eskertki­shine toldy. Danalar eskertkishi men áýlıeler kesenesi tarıh kóleńkesinen boı kóterip, erteńgi urpaqqa mura bolyp qalmaq. Aq Jaıyq boıynda buryn óz ultymyzdyń mártebesin kóteretin shara­lar óte az ótse, sahnadan dombyra­men án salýǵa jasqanyp qalǵan Qurman­ǵazy men Muhıt urpaǵy egemendiktiń alǵashqy aýyr jyldarynda Qazaq drama teatry­nyń irgetasyn qalap, saltanatty teatr ǵımaratyn saldy. Ári batyr, ári sheshen Syrym baba qalanyń qaq ortasynda tulparyn qarǵytyp tur. Aqıyq aqyn Juban Moldaǵalıev: “Men qazaqpyn – osyndaı baıtaq elmin, qaıta týdym, ómirge qaıta keldim, myń birinshi tiril­dim máńgi ólmeske, aıta bergim keledi, aıta bergim”, – dep jas urpaǵyna maq­tana qarap tur. Osynyń bári erkindiktiń baqyty ekenin, munyń bári ońaılyqpen kelmeıtinin kim joqqa shyǵara alady? Prezıdentimizdiń sonaý bir jyldary mádenıet qyzmetkerlerimen kezdesýde sóılegen sózinde: “Bizdiń qalamgerler halyq arasyna barsyn, Almatyda ıirilip otyra bermeı, jańa Astanaǵa qonys­tansyn, jańalyq jyryn aıtsyn, elge súıenish bolar sózderin aıtsyn, artyq-kemdi boljap keńesterin bersin”, degen pikirin aıtqan bolatyn. Meniń júregime bul sóz qonǵany sonsha, ózime Aq Jaıyq jeke tıgendeı qýanyp, ony óz jyrymda jekeshelep alǵandaı sezinip, onyń ústine sol kezgi Batys Qazaqstanǵa ákim bol­ǵan Qyrymbek Kósherbaev ta shaqy­ryp, elimizdegi ósip kele jatqan jas qyz ben sińlilerińizge kórgen-bilgen analyq aqylyńyzdy aıtýǵa kereksiz degen sózi úshin oılanbastan arý Alma­ty­dan men de óz kóshimdi Aq Jaıyqqa burdym: Kórgen bilgenimdi aıta qalaıyn dep, Kóńilder syryn baıqap qalaıyn dep Jalǵan kúlkiler sharshatqan janardy Móldir aıdynǵa shaıqap alaıyn dep Oraldym saǵan, Aq Jaıyq. Dosym bop kelse, qarsy alý úshin, Qosylyp birge án salý úshin, Kógildir týǵa, egemen elge Týǵan jerimde tamsaný úshin Oraldym saǵan, Aq Jaıyq. Iá, ózge til, ózge dinniń yqpaly kóbi­­rek tıgen bul jaǵalaý Qazaq eliniń ózge óńirinen ereksheleý edi. Tek babalar rý­hy­nyń myqtylyǵynan óz kelbetin, óz sal­tyn saqtap, birin tapsa, birin joǵal­typ otyrǵany ras qoı. Eliktegish, sen­gish, ańǵaldaý da bolatyn qazaq urpa­ǵyn, ásirese, ult urpaǵyna ana bolatyn qazaq qyzynyń batysqa qatty elikteıtin óńiri de osy jer. Bul – meniń kókeıim­degi ómir boıy basty máselem, taqy­rybym da. Mine, sol pikirimdi álim jetkenshe aıtý úshin, analyq, aqyndyq paryzdy óteý úshin elge oralǵanyma da segiz jyl­dan asyp barady. Kindigin ashqan qyz­dar­dy keri burýdyń ońaı emesin sezemin. Al Prezıdent jastarymyz oqysyn dep “Bolashaq” baǵdarlamasyn júzege asyrdy. Álemniń barlyq qalalarynda joǵary oqý oryndarynda qarakóz qazaqtyń qanshama ul-qyzy bilim alyp, elge oraldy. Olarǵa qyrýar qarjy bólinip otyrǵanyna da bárimiz kýámiz. Alǵashynda kókeleriniń qoldaýymen oqýǵa túsken jáıtter de bolmaı qalǵan joq. Al sońǵy jyldary óz saýatymen báıgeden ozǵandar oqyp, bilim alyp, saýatty jastar qataryn kóbeıtýde. Árıne, munyń bárin bir adam qadaǵalaı almaıdy. Ultymyzdyń erteńgi urpaǵy saýatty, salaýatty bolsyn dep jaǵdaı jasap otyrǵan basshyny qostaýshylar da sondaı sezimde bolǵany durys. Urpaq isin senip tapsyrǵandar bul joly da jaýapker­shilikpen eńbek etkenderdi elge úlgi etse der edim. Tapsyrmany da, zań­dy da oryn­daý Elbasy sengen basshy­larǵa baıla­nys­ty jáne ol olardyń azamattyq boryshy. Iá, tyńnan salǵan joldyń qıyn­dyǵy men qateligi bolatyny zańdy. Jasy­ratyny joq, aqshaǵa qurylǵan jańa kezeń bizdiń jyrymyzdy da, kita­bymyzdy da, bedelimizdi de arzandatty. Tabyssyz, jumyssyz, qobaljyp qalǵan talant ıeleri bul kezde qatty qınaldy, qajydy. Ońaı olja tapqandar ózderin oıshyldardan aqyldy sanady. Oılap otyrsam, ondaı kez buryn da bolǵanǵa uqsaıdy. Aıtqysh babalar aıtyp-aq ketken eken. “Neshe myqty bolsa da, jaýǵa minbe jalsyzdy, neshe sheshen bolsa da, daýǵa salma mal­syzdy”. Iá, daýda aqshalynyń aıtqany durys, álsiz kináli bolǵanyn da kórme­dik emes, kórdik, kóndik. Qaǵazǵa túsip úlgergen­men, ómirde qoldanysqa jetpeı jatqan zańdar men oryndal­maǵan tapsyrmalar ár jerde narazy sóıleýge sebepshi bolǵanyn da jasyra almaımyn. Biz úshin bárinen qymbaty osy ege­men­dik, osy bostandyq, osy erkindik. Onyń qadirin bilip, baǵasyn sezinýdi ár qazaq ata-babasy tapsyryp ketken ósıe­tindeı qasterleý kerek. Tynyshtyq pen yntymaq, birlik pen tirlik adamzat ǵu­myry úshin eń qymbat nárse ekenin kór­shi qyrǵyzdardan kórip otyrmyz. О́zderi saýsaqpen sanaýǵa bolatyn bir ata­nyń balasy birin-biri qanǵa boıaýy degen ne sumdyq. Aqymaqtyqqa az ýaqyt ta jete­di. Al bizdiń qushaǵy keń qazaq dalasyna sonaý jyldary kimderdi ákel­medi. Áli de úı ishinen úı tikkisi keletin top joq emes, áli de keń jeri­mizge ala kózben qaraı­tyndar joq emes. Uly maqsat úshin keıde shydaý kerek kezde shydamdy­lyq­tyń da mańyzy zor bolmaq. Prezıdent boıyndaǵy talaı basshyǵa kórsetken shydamdylyq ta onyń óz taǵdyryn moıyndaý, óz júgin nar tulǵa­men kótere bilý qabiletiniń zor ekenine dálel. Nurekeń Aq Jaıyqqa at basyn tire­gen saıyn ózi taǵaıyndaǵan ákimge mol tapsyrma júktep ketetini sózsiz. Sońǵy úsh jyl ishinde oblysqa Baqty­qoja Iz­muham­betov ákim bolǵaly ataqty Qara­shyǵanaq gazynyń ústinde tońyp otyr­ǵan talaı eldi meken kógildir otyn­ǵa qol jet­­kizdi. 500 shaqyrym gaz qubyry tar­ty­lyp, sonaý synaq aımaǵy bolǵan Bókeı ordasy aýdany gaz jaǵyp otyr, bul kúnde ol aýyldar qum betkeıge myń­ǵyr­typ malyn baǵyp, ánin salyp degen­deı kún keship jatyr. Jaqynda Syrym, Qara­tóbe aýdandaryna da gaz qubyry jetti. Gaz ben munaı dańqyn asyrǵan Aq Jaıyq boıy sońǵy jyldarda biraz jaqsylyqty bastan keship otyr. Ústi­miz­d­egi jyly 49 joba bekitilip, oǵan 271,5 mlrd. teńge bólinipti. Sonyń ishin­de 9 joba respýblıkalyq ın­dýstrııalyq-ınnovasııalyq jobaǵa enip, 4-ýi birinshi jartyjyldyqta bitpek. Oblys óz tur­ǵyndaryn azyq-túlikpen tolyq qamtyp, bolashaqta artyq ónimnen tabys tabýdy kózdep otyr, ony únem­deýge ózinen shyǵatyn arzan gaz kómegin tıgizetin bolady. Prezıdent bul jaǵalaý jaǵdaıyn bilip, qadaǵalap otyrǵany da aqıqat. Kelgen kezde aq jarylyp sóılep, ań­qyl­dap kúlip júrgenmen, talaı qıyn­dyq baryn sezedi. Ulttar dostyǵy, Reseı­men qatynas, keden máselesi de osy jaqta kóp kóńil bóletin sharýa. Tiline jetik, ejelden kórshi elmen keden qatynasyn kúrdelendirýge bolmaıdy ǵoı. Eýropa men Reseı Qazaqstanǵa kóbi­ne Oral arqyly kiredi. Dostyq qatynas bizge saqtalý úshin, saqtaný úshin qajet. Baıaǵy Ábilqaıyrdy da dostyq úshin qol qoıdy dep áli kúnge kinálaı­tyndar bar. Ol kezde de keń dalada shashyraǵan ult urpaǵyn aman saqtap qalý úshin basqa shara qalmasa qaıtpek? Otyryp alyp aqyl aıtý – eń ońaı sharýa. Jaý jaǵadan, bóri etekten talaǵan qazaqtyń tuqymyn aman saqtap qalý úshin talaı danyshpan uldar ot pen sýǵa túspep pe edi? Qazir de tynyshtyq pen dostyqtyń tıgizer paıdasy az bol­masa kerek. Átteń, bul kezde de jaǵaǵa jarmasyp, etekten tartýshylar joq emes. “Birińdi qazaq, biriń dos, kórmeseń – istiń bári bos”, degen Abaıdyń pikirin áli de uqpaǵandar bizde jetkilikti ekeni ras. Tynysh kún, tynysh uıqy, sabyrly kesh. Kógildir ekran aldynda otyryp, álemniń jańalyǵy arasynan óz Qazaq­stanyń jaıly maqtanyshqa toly kóri­niske de kóziń úırengendeı. Álem bas­shy­lary arasynan mańdaıy jarqyrap, jymııa kúlimdep, aıaǵyn batyl basyp kele jatqan, daýsyn bıik alyp, sabyrly da salmaqty sóz bastaıtyn minbelerden óz Prezıdentińdi kóresiń, óz elińniń baryn sezesiń. Keýdeńdi kernegen erkindik baqytynyń baǵasyn aıtyp jetkizýge de qınalasyń. Ol – ár júrek túkpirinde jatqan ǵajaıyp sezim, asyl arman, uly maqsat. Prezıdent shetelde júrip te osy halyqtyń erteńin oılaıdy. Osy eldiń kórkeıýi úshin kelissóz júrgizedi. Onyń júreginde Qazaqstan men qazaq taǵdyry, solarǵa jaýap berýge jaralǵan óz taǵdyry turady. Eline kelip sóılegen sózinde: “Qazaqtar bir-birimen qazaqsha sóılessin”, dedi Prezıdent. Ony tyńdap otyrǵandar az, onyń ústine bıznes tili, ınternet tili, tehnıka men ekonomıka, medısına tili áli qazaqsha emes. Qazaq­sha sóıleý – ár otbasynyń boryshy, namysy. Bizdiń qazaqtar qazir balalaryn shetel tasyp, tipten qazaqsha sóıleme­gen­ge maqtanyp ta otyr, qyzyn shetel­dikke kúıeýge tıdi dep qýanyp júrgender de joq emes. О́z qazaǵyn “mámbet” deı­tin jastar da jetip jatyr. Osynyń bári ulttyq dástúrli tárbıeniń buzylýynan ketken qatelik. Shyǵys tárbıesi – eń mádenıetti tárbıe, oǵan dálel – japon halqynyń áıelderiniń mádenıeti men otbasynda beretin ata-baba dástúrindegi saqtalǵan ónege. Biz ony joǵaltyp al­dyq. Oǵan da Nazarbaev kináli emes, qo­ǵam, saıasat, biz ómir súrgen kezeń kináli. Tárbıe salasyna qalamger men óner­liler, talanttar jegilmeı qaldy. Olar­dy aqshaly qoǵam ysyryp tastaǵany da úlken qatelik boldy. Eń úlken nası­hat­shy solar edi ǵoı, olardy jaýtańda­typ qoıý, árıne, qatelik. Áli de qoǵam­daǵy oqystan baıyǵandar ónerlige oqshy­raıa qaraıdy, syrtqy kıimge qarap baǵalaı­tyn da kez bolady. Al ondaıdy da bizdiń danalyq eskertken edi. Qoja­nasyr bir jıynǵa kelse, jandaıshaptar ony bı­lik­shi men baı-manap otyrǵan ortaǵa jiber­meıdi ǵoı, sodan Qojekeń bir myqty tanysynyń zerli shapanyn kıip kelse, bári tórleńiz dep ıilip-búgilip qar­sy alady. Sonda Qojekeń tabaqqa jeńin malyp: “Je, shapanym, je”, demeı me. Qazir de sondaı jaǵdaı joq emes, bar. Osyndaı qoǵamdaǵy alalyqty túzetý de Prezıdent sharýasy emes, ol ár pendeniń ishki mádenıeti men tárbıe deńgeıine baılanysty. “Dúnıe óterinde shyr aınaldy, baı bolmaq, kedeı bol­maq Qudaıdan-dy”, degen sal-seriler aıtqan sózdi ájem qaıtalaıtyny jadymda qalypty. Báriniń ádil-tóre­ligin sol kisi retteıtin kórinedi. Ájem­niń aıtýynsha, baılyǵyn berse, qaıta­dan densaýlyǵyn alady, qaıyrym­syz bolsa, urpaǵy qasiret shegedi, áıteýir adamzat ǵumyry jatqan bir jumbaq. Búgingi egemen Qazaqstan halqy tarıh dóńgeleginiń osy bir tusynda ómir súrip otyr­myz. Álem tanydy, kók tý bıikte, kók tólqujat búkil shet memleket eseptese qa­raıtyn ıeligimizge aınaldy. Álemdi shar­lap qazaqtyń jastary ketti. Jer baı­lyǵy jaǵynan bári-bári qyzyǵatyn qa­sıetti meken bar bizde. Endi soǵan ıe bola­tyn na­mysty urpaq kerek. Sol jolda beı­bit kún­derdiń qadirine jetip, El­ba­sy­nyń saıa­saty­na ún qosyp, erteńgi bola­shaq­ty nurlan­dyrý úshin eńbektený bar­sha­myzdyń bory­shy­myz dep bilgen jón. Egemendik alǵaly álemniń qaı túkpi­rine barsań da jol ashyq. Keden qyz­met­­kerleri tilińdi uqpasa da, túrińe qa­rap, tólqujatty ashyp jatyp-aq “Qazaq­­stan – Nazarbaev” degendi qosyp aı­typ, jyly qabaq tanytady. Endeshe, álem tanyp otyrǵan Elbasymyz bizdiń búgingi maqtanyshymyz bolýǵa ábden laıyq. Tuńǵysh Prezıdentimizdiń azamattyq­tyń qadirin, dostyqtyń mańyzyn, syı­lastyqtyń básin bilip, elin súıip, onyń ónerin qasterleıtin qasıetin jo­ǵary qoıýy­myz kerek. Bul – kez kel­genniń boıynda kezdese bermeıtin sırek quby­lys, erekshe qasıet. Ol – ata-baba qany­nan sińgen ulttyq erekshe minezi­mizdiń biri. Bul da kez kelgenniń mań­daıyna jazylmaıtyn, boıyna darymaı­tyn erekshelik. Endeshe, ondaı Prezı­dent­pen maqtaný – biz úshin úlken jetis­tik. Súıer ulyń bolsa, súıe bil demeı me qazaq! Aq Jaıyq boıynda “Amanǵalıdyń áni” deıtin mynadaı joldar bar. Jigitke qıyn eken jurtqa jaqpaq Kóńilin baı, kedeıdiń birdeı tappaq, Qaq jaryp qara qyldy júrsem-daǵy Ketedi bireý maqtap, bireý dattap. Osy ándi sonaý Qazan tóńkerisinen beri nege umytpaıdy, ol nesimen kókeı­lerde qalady desek, onyń ishinde ómir shyndyǵy bar. Al shyndyq qashan da joǵal­maıdy. Bizdiń búgingi tarıhı kezeń­niń tizginin ustaý Nazarbaev mań­daıyna jazylǵany da tarıhı shyndyq, ony eshkim joqqa shyǵara almaıdy. Al tarıh basqa shyndyqtaryn da teńiz tolqyny sııaqty terbep, ekshep jaǵaǵa shyǵarary sózsiz. Áıteýir kósh basyndaǵy óziniń Nazarbaevymen Qazaq dalasy jańa bir dáýirge qadam basyp bara jatyr, qutty qadamy bolǵaı dep tileıik. Aqushtap BAQTYGEREEVA. ORAL.