Bastysy – durys kásibı baǵdar
Senbi kúni oblys ortalyǵyndaǵy Gagarın atyndaǵy saıabaq metallýrgter alańyna aınalǵandaı boldy. «ZAVOD FEST» festıvaliniń Pavlodar oblysynda ótýi tegin emes. ERG quramyna enetin 60 myń adamnyń 8 myńnan astamy dál osy óńirdegi óndiris oryndarynda eńbek etedi. Kompanııa sapyndaǵy negizgi kásiporyndar da Pavlodar oblysynda ornalasqan. Sol sebepti, birinshi keń aýqymdy festıval metallýrgter men qala kúni aıasynda Pavlodarda uıymdastyryldy.
Bul kúni kópshilik jıi jınalatyn oryn jurtshylyqty zaýyt jumysynyń áserine bóledi. Munda túrli alańdar uıymdastyrylyp, saıabaq ishi erekshe bezendirilip, ınteraktıvti bastamalar uıymdastyryldy. Balalar oıyn alańynda asyr salsa, oqýshylar metallýrgııa salasynyń qyr-syryna qanyqty. Al keıbiri, tipti, bos jumys oryndary jaıly bilip, bolashaǵyn kásiporyn jumysymen baılanystyrýǵa bel býyp jatty. Sondaı qyzyqty alańdardyń biri kásibı baǵdarǵa arnaldy. ERG kompanııasynyń áleýmettik jobalar jónindegi menedjeri Oljas Mamyrbaev metallýrgııa salasyndaǵy irgeli óndiris oryndarynyń jastarǵa berip otyrǵan múmkindigine aıryqsha toqtaldy. Shynymen, kompanııa basshylyǵy osy salany júrekpen qalap, mamandyqty meńgerýge talpynyp, eńbek etýge qulshynys tanytatyn stýdentterge aýyz toltyryp aıtarlyqtaı qoldaý kórsetedi. Solardyń biri – elimizdegi 23 kolledj ben úsh joǵary oqý ornyn biriktiretin alıans jumysy. Alıans quramynda Pavlodar oblysynyń 1 ýnıversıteti men 10 kolledji de bar.
«Jasyratyny joq, búginde túlekterdiń 70 paıyzy ata-anasynyń jón silteýimen mamandyq tańdaıdy. Al ata-analardyń basym bóligi balalarynyń shahter, metallýrg, dánekerleýshi syndy aýyrtpashylyǵy mol jumysty emes, keńsede otyratyn jeńil qyzmetti atqarǵanyn qalaıdy. Kóptegen jas SMM mamany, mobılograf syndy baǵyttar arqyly tabys tapqandy qup kóredi. Biraq biz metallýrgııa salasynda da mańyzdy ári jaýapkershiligi zor, áleýmettik lıft qarastyrylǵan, kásibı mansap jolyn qurýǵa bolatyn mamandyqtardyń baryn kórsetkimiz keledi. Qazir bizdiń zaýyttarda da jańa tehnologııalar engizilip, 200-den astam úderis sıfrlandyryldy. Osyndaı ıgi isterdi, jańashyldyqtardy kórsetip, túlekterdiń baǵyt tańdaýyna jol kórsetýdi qalaımyz», deıdi Oljas Mamyrbaev.
Bul rette stýdentterdiń qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, biliktiligin jetildire túsý úshin «WorldSkills» halyqaralyq saıysynyń negizinde «ERGSkills» kásibı sheberlik baıqaýy uıymdastyrylyp keledi. Birinshi jyly bul baıqaýǵa 30 stýdent qatyssa, bıylǵy irikteý kezeńinde 12 quzirettilik túri boıynsha 202 stýdent baq synady. Munyń ózi mamandyqqa degen qyzyǵýshylyqtyń kórsetkishi bolsa kerek.
«Baıqaý jeńimpazdary shetelge baryp, halyqaralyq taǵylymdamadan ótedi. Byltyr osyndaı eki aptalyq taǵylymdama aıasynda jastar Qytaıǵa attanyp, bilimin tolyqtyrý múmkindigine ıe boldy. Tipti, sonyń qorytyndysy boıynsha qytaılyq stýdenttermen ótken jarys nátıjesinde myqtylyǵyn kórsetti. Aıtalyq, dánekerleý tehnologııasy boıynsha baq synaǵan Raıhan Narkenova otandastaryn da, sheteldik qatarlastaryn da qapy qaldyrdy. Jastardyń osyndaı jetistikterin kórip biz de qýanamyz», deıdi ol.
Atap óterligi, alıans qurylǵan tusta ERG kompanııasyna joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń 515 túlegi jumysqa ornalasqan edi. 2023 jyly kompanııalar toby birden 656 túlekti jumysqa qabyldady. Byltyr 737 jas alǵashqy eńbek jolyn ERG kompanııalar quramyna kiretin kásiporyndarda bastady.
Bilikti kadrlar týraly sóz qozǵalǵanda Pavlodar qalasyndaǵy joǵary tústi metallýrgııa kolledjin atap ótpeske bolmas. 1968 jyly Pavlodar alıýmınıı zaýytyna kerek mamandardy daıyndaý ustahanasy retinde ashylǵan bilim ordasy búgingi kúnge deıin osy mindetti tolyǵymen atqaryp keledi. Oqý orny alǵashqy túlekteriniń qolyna dıplom ustatqan sátten qazirge deıin 15 myńnan astam jas ERG kompanııasyna kiretin kásiporyndarǵa jumysqa ornalasý arqyly úlken ómirge qadam basty. Sol tustaǵy túlekter búginde basshylyq qyzmetterdi atqaryp, tutas óndiris isine jetekshilik etse, qazirgi jastar alıýmınıı klasteriniń ishki jumysyna etene aralasyp jatyr.
Kolledj dırektorynyń mindetin atqarýshy Azamat Múskenovtiń aıtýynsha, búginde stýdentterge dýaldy júıe boıynsha bilim alýǵa barlyq múmkindik bar. Sonyń nátıjesinde jastar bilim ala júrip, jumys isteı alady.
«Bizdiń kolledj alıýmınıı klasteri mamandarynyń ustahanasy ataýyn laıyqty jalǵastyryp keledi. Qazirgi ýaqytta stýdentterdi jeti mamandyq boıynsha oqytyp, olardyń metallýrgııa salasynyń myqty mamany bolýy úshin barymyzdy salyp kelemiz. Osy oraıda áleýmettik seriktes – ERG kompanııalar tobynyń rólin erekshe atap ótý kerek. Dýaldy oqytý júıesi aıasynda bizdiń stýdentter bir kún oqý ornynda teorııalyq bilim alsa, qalǵan tórt kúnde qaınap turǵan óndiris ornynda eńbek etedi. Sol arqyly teorııa men tájirıbeni ushtastyrady. Bastysy, kámelettik jasqa tolǵan stýdentterdiń kompanııanyń tolyqqandy qyzmetkeri atanýyna múmkindik bar. Mundaı jaǵdaıda tájirıbeden ótken kezdegideı 85 myń teńge emes, naǵyz maman retinde 250 myń teńgeden astam aılyq alady. Eńbekke degen qulshynysymen erekshe kózge túsken dánekerleýshi, tokar keı stýdentterimizdiń jalaqysy 400 myń teńgege deıin jetedi», deıdi Azamat Múskenov.
Kolledj stýdentteriniń ortasha eseppen alǵanda 30 paıyzy jyl saıyn kompanııa qataryndaǵy kásiporyndarǵa jumysqa ornalasady. Olardyń qatarynda Pavlodar alıýmınıı zaýyty, Qazaqstan elektrolız aýyty bar. Taıaýda Aqsý ferroqorytpa zaýytynan da tapsyrys túsken kórinedi. Jalpy, ótken jyly oqý ornyn 149 adam aıaqtap, onyń ishinde 55 jas kásiporyndarda eńbek jolyn bastady. Bıyl kolledjdi 191 túlek támamdap, onyń 70-si ERG qyzmetkeri atandy.
Atqarylǵan is aýqymdy
Túrli qıyndyqqa qaramastan, Pavlodar óńirindegi metallýrgııa salasy sońǵy eki jylda oń kórsetkishterge qol jetkizip, óndiristegi isti birshama ilgeriletti. Keıingi ýaqyttaǵy sanksııalyq shekteýlerdiń salqyny ERG kompanııalar tobyna tıse de, kompanııa tarapynan mańyzdy ári iri jobalardy qarjylandyrý, shıkizatty óńdep, daıyn ónim alý isi bir sátke de úzilgen joq. Kerisinshe, qıyndyqtar qaırady, sharýany shıratty. Sonyń nátıjesinde aýyz toltyryp aıtarlyqtaı belesterdi baǵyndyrdy. Máselen, «Qazaqstan alıýmınııi» AQ Bas dırektory Vladımır Krasnoıarskıı kásiporyndardyń barlyǵy ónimniń ózindik qunyn azaıtqanyn aıtty. Bul – turaqty jumystyń arqasynda qol jetken kórsetkish. Sonymen qatar daıyn ónim kólemi aıtarlyqtaı artty. Salystyryp qarar bolsaq, 2022 jyly Pavlodar alıýmınıı zaýyty 1 mln 380 myń tonna ónimdi naryqqa shyǵarǵan edi. Bıyl 1 mln 540 myń tonna óndirdi. Munymen shektelip qalmaı, tyń óndiristerdi de qolǵa alyp jatyr.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev sırek kezdesetin metalldardy ıgerýge qatysty naqty tapsyrma bergen bolatyn. Bizdiń kompanııanyń iri jobalarynyń biri dál osy baǵytta órbıdi. Pavlodarlyq alıýmınıı zaýyty kelesi jyly jańa ónim – kalıı óndirisin qolǵa almaq. Qazirgi ýaqytta tıisti qurylys jumystary júrgizilip jatyr. Iá, bul metall túri buǵan deıin de shyǵaryldy, biraq onyń tehnologııasy múlde basqa edi. Jańa joba shyǵaryndylardy da, shyǵyndy da, ekologııalyq júktemeni de azaıtýdy kózdeıdi. Burynǵy tehnologııa qymbat ári qaýipti bolatyn. Endi onyń ornyn tyń tásilmen jumys isteıtin jańa óndiris almastyrady», dedi Vladımır Krasnoıarskıı.
Kásiporynda odan basqa da iri jobalar júzege asýda. Aıtalyq, qoıýlatý júıesi, qyzyl metalldy jýý úrdisine qatysty jobalar ázirlenýde. Sol sııaqty burynǵy bes peshtiń ornyna jańa eki pesh salý oıda bar. Ol jumysty edáýir jeńildetpek. Al eski peshter basqa maqsatta paıdalanylady. Osyndaı irgeli isterdi ilgeriletýde álemdik tájirıbe, sheteldik mamandardyń kúshi kómekke keledi. Alıýmınıı zaýytyndaǵy mamandardyń ózderi de myqty. Kásiporyn basshysy mundaǵy jumysshylardyń kez kelgen tyń iske ázirligin, kózqarastary men ádisteriniń jańashyldyǵyn erekshe atap ótti. Jalpy, kásiporynda 8 myńnan astam adam tynbaı eńbek etip keledi. Sondaı bilikti qyzmetkerlerdiń biri – jóndeý sehynyń mamany Talǵat Jantaev. 2020 jyly alıýmınıı zaýytyndaǵy jumysyn bastaǵan ol bes jyl aralyǵynda ónimdi eńbek etip, taıaýda ǵana Qurmet taqtasyna esimi jazylyp, sýreti ilindi.
«Bastapqyda zaýytqa elektr-gaz dánekerleýshi bolyp jumysqa ornalastym. Bul kásiporynda eńbek etýge aǵam keńes berdi. Turaqtylyq, qyzmettik ósý, áleýmettik qoldaý – barlyǵy atalǵan zaýytta baryn aıtty. Shynymen, kásiporyn tarapynan eńbek etýge nıetti azamattarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Bizdiń sehtyń mindeti – qandaı da bir qondyrǵy isten shyǵa qalǵan jaǵdaıda ýaqyt ozdyrmaı jóndep, qalpyna keltirý. Sebebi kásiporyndaǵy óndiris úzdiksiz júredi. Onyń irkilmeı jumys isteýi bizdiń seh mamandaryna tikeleı baılanysty. Júktelgen mindetti sapaly atqarýǵa tyrysamyz. Bul baǵyttaǵy jumysym elenip, taıaýda sheber mehanık atandym. Negizgi jumyspen qatar, qoǵamdyq isterge de aralasamyz. Kadrlyq rezerv ókilimin. Aldaǵy ýaqytta qyzmetimdi abyroımen atqaryp, áriptester men basshylyq senimin aqtap, kásiporyn isiniń órkendeýine úlesimdi qossam deımin», dedi ol.
Sondaı-aq kompanııa jumysshylarǵa jaıly jaǵdaı jasaýdy aldyńǵy qatarǵa qoıatynyn tilge tıek etti. Jalaqyny turaqty arttyrý, demalys aımaqtaryna joldama berý, úzdik qyzmetkerlerge kólik pen páter kiltin tabystaý syndy ıgi dástúr qyzmetkerlerdi yntalandyratynyna aıryqsha mán berdi. Aıta keteıik, búginde ERG kompanııalarynda 60 myńnan astam adam eńbek etedi. Onyń qatarynda 45 myń qyzmetker – jumysshy mamandyqtar ókili. Onyń úshten bir bóligi – metallýrgter.
Paıdaly ári qyzyqty dýman
Endi festıvaldiń ózine oıyssaq. Joǵaryda atap ótkenimizdeı, mundaı keń aýqymdy shara qala turǵyndary men qonaqtaryn bir arnaǵa toǵystyrdy. Olardyń jas erekshelikterine, qyzyǵýshylyqtaryna qaraı birneshe aımaq uıymdastyryldy. Balalar men eresekter túrli oıyndar, kvestterde boı sergitip, demalsa, endi biri bilim alý men jumysqa ornalasýdyń tıimdi tetikterin bildi. Jalpy, ártúrli baǵytqa qaraı tórt birdeı seh qarastyryldy. Mádenı aımaqta kelýshiler ónerlerin ortaǵa salý múmkindigin alsa, mansaptyq sehta bolashaqqa baǵdar qurdy. Jastar kontent jasaıtyn ortada áleýmettik jeli úshin túrli foto, beınematerıaldar jasady. Al oıyn aımaǵynda ár adam ózin naǵyz metallýrg sezinip kórdi.
Festıvalge ERG korporatıvtik ýnıversıtetiniń mamandary da qatysty. Olar taý-ken isi men qural-jabdyqty jóndeý boıynsha ózderiniń VR-kýrstaryn tanystyrdy. Talapkerler men stýdentter, jasóspirimder men kishkentaı balalar, alýan túrli meımannyń árqaısysyna arnalǵan jeke aımaqtar oılastyrylǵan. Árkim kóńil qalaýyna qaraı, unatqanyna qatysa aldy. Búldirshinder jumysshy mamandyqtaryn «mamandyqtar qalasyndaǵy» oıyn formaty arqyly tanysa, jasóspirimder arnaıy fotoaımaqtarda ózderi kontent jasap, qyzmettiń qyr-syryn bildi. Meımandarǵa dámdi taǵamnyń túr-túri de usynyldy.
«Osy saıabaqqa balalar, nemerelerimmen jıi kelemiz. Búgin osyndaı keremet festıvaldiń kýágeri bolǵanyma qýanyshtymyn. Pavlodar oblysy turǵynynyń árqaısysynyń keminde eki-úsh metallýrg týysy, tanysy bar dep oılaımyn. Bizdiń áýlette de osy sala ókilderi bar. Olar óndiris oryndarynda jaýapty da mańyzdy qyzmetterdi atqaryp júr. Búgingi saıabaqtaǵy keremet atmosfera arqyly olardyń jumysyna tereńnen úńilgendeı áser aldyq. Naǵyz paıdaly ári qyzyqty dýman boldy», deıdi Pavlodar qalasynyń turǵyny Zeınep Rahmetova.
Pavlodarlyq oqýshy Álınur Murat kelesi jyly metallýrgııa kolledjine oqýǵa tússem degen nıetin jetkizdi.
«Men bıyl 8-synypty támamdadym. Búgingi festıval barysynda joǵary tústi metallýrgııa kolledji stýdentterine qarastyrylǵan mol múmkindik týraly bilip, kelesi jyly osy oqý ornynda bilim alsam degen oı týyndady. Munda turaqty shákirtaqy, jaqsy jalaqy alýǵa bolady eken. Bastysy, dıplom alǵan soń jumysqa ornalasý múmkindigi de bar. Alıýmınıı klassteri stýdentterge qyzmet ornyn usynady. Osyndaı ońtaıly jaıtty qalt jiberýge bolmaıdy dep oılaımyn», degen pikirimen bólisti ol.
ERG-diń elimizdegi bas dırektorynyń personal jáne mádenıet jónindegi orynbasary Anastasııa Krých kompanııaǵa óndiristiń ózegi sanalatyn jumysshy mamandar kerek ekenin alǵa tartty. Keń aýqymdy festıvaldi ótkizýdiń túpki maqsaty da osy edi.
«ZAVOD FEST» festıvalinde óz isine jan-tánimen berilgen, ony damytýdy oılaǵan ár adamnyń tabysqa jetetinin kórsetýge tyrystyq. Zamanaýı óndiris – tyń tehnologııalar, ózińniń maqsatyńa jetip, ózińdi damytý múmkindikteri. Qazirgi zamanǵy jumysshy – únemi jańa daǵdylardy meńgerip, jańa tehnologııalardy ıgeretin, óndiristi jetildirýge qatysty usynystar aıtatatyn, operasıondyq tıimdilik quraldaryn bes saýsaǵyndaı biletin, eń bastysy – qaýipsiz eńbek etý talaptaryn muqııat saqtaıtyn bilikti maman. Biz jumys berýshi retinde árdaıym qasyńyzda bolyp, sizdiń ósip, órleýińizge septesýge daıynbyz. О́ndiristi transformasııalap, bolashaqtyń daǵdylaryn damytsaq deımiz», dedi Anastasııa Krých.
Otandyq tanymal estrada ókilderi – Nurlan Abdýllın, DEQUINE, DOSE, ERG kompanııasynyń talantty qyzmetkerleri ónerlerin ortaǵa salyp, festıvaldiń ádemi núktesin qoıdy. Saıabaqqa jınalǵan jurtshylyq paıdaly aqparat, qyzyqty oıyndar, mamandyq alańy men tamasha konsert uıymdastyrylǵan keshten qımaı-qımaı tarqasty.
